Τα hot spots είναι σημαντικά, αλλά χρειάζονται επίσης κέντρα κράτησης ή απομάκρυνσης για εκείνους που λαμβάνεται η απόφαση να επιστρέψουν και δεν είναι πρόθυμοι να το κάνουν εθελοντικά, είπε σε συνέντευξη στην EurActiv.gr ο Επίτροπος…

 

Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων, Δημήτρης Αβραμόπουλος.

Αναλυτικά…

Τη στιγμή που οι κάτοικοι των ελληνικών νησιών διεκδικούν το Νόμπελ Ειρήνης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απείλησε την Αθήνα με δυνητική αποπομπή από την Σένγκεν. Ποιο είναι το σχόλιό σας επί αυτού;
Η Επιτροπή δεν απειλεί. Είναι εδώ για να παρέχει βοήθεια και υποστήριξη στα κράτη-μέλη. Ας ξεκαθαρίσουμε ότι καμία χώρα δεν απειλείται με αναστολή από τη Σέγκεν. Σε κάθε περίπτωση, οι κανόνες της συνθήκης δεν προβλέπουν τέτοια δυνατότητα. Στον αντίποδα, αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να διασφαλίσουμε και να ενισχύσουμε τη ζώνη Σέγκεν. Αν θέλουμε να συνεχίσουμε να μετακινούμαστε ελέυθερα στο εσωτερικό της, πρέπει να διαχειριζόμαστε καλύτερα τα εξωτερικά μας σύνορα. Βοηθάμε την Ελλάδα να το πετύχει αυτό, και ο ίδιος γνωρίζω ότι η Ελλάδα προσπαθεί. Και οι προσπάθειές της δεν αφορούν μόνο στη φύλαξη των συνόρων. Είναι ακριβώς αυτό που καθημερινά κάνουν οι κάτοικοι των ελληνικών νησιών. Παρέχουν τρόφιμα, χαρίζουν ρούχα και προσφέρουν βοήθεια στους ταλαιπωρημένους ανθρώπους που καταφθάνουν. Και αυτό το κάνουν από την αρχή της προσφυγικής κρίσης, γιατί είναι δίκαιο και ανθρώπινο. Είναι το αίσθημα συμπαράστασης και αλληλεγγύης που βλέπουμε και σε άλλα σημεία στην Ευρώπη, όπως στην Ιταλία και τη Σουηδία, αλλά δυστυχώς όχι παντού.

Προστατεύει η Αθήνα τα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως οφείλει; Μπορείτε να αποσαφηνίσετε την έννοια της “προστασίας των συνόρων”; Ο Ευρωβουλευτής Στέλιος Κούλογλου προσφάτως αναρωτήθηκε: “Αν ένα πλοιάριο με 60 ανθρώπους πλησιάζει, τί πρέπει να κάνει κανείς; Να τους σκοτώσει;”
Έχω υπάρξει ξεκάθαρος ως προς αυτό. Τα σύνορά μας δεν χρήζουν “προστασίας” από έκθετους σε κίνδυνο ανθρώπους, χρειάζονται καλύτερη οργάνωση. Σε όποιον βρίσκεται ενώπιον Ευρωπαικού συνόρου και επιθυμεί να αιτηθεί άσυλο, θα πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα να το κάνει. Αλλά, ακολούθως, θα πρέπει να γνωρίζουμε ποιοι είναι αυτοί που φθάνουν, να καταγράφονται και να δίνουν δακτυλικά αποτυπώματα. Η τήρηση αυτής της διαδικασίας είναι θεμελιώδης για την αντιμετώπιση των προσφυγικών ροών και την ασφάλειά μας, και πρέπει να βελτιωθεί. Το γεγονός ότι η Ελλάδα χρησιμοποιεί τις ένοπλες δυνάμεις δεν σημαίνει ότι “προστατεύει” τα σύνορα της αλλά στοχεύει στην βέλτιστη αντιμετώπιση της κατάστασης. Ο στρατός λειτουργεί υπό πολιτική εντολή και κατά βάση προσφέρει ανθρώπινο δυναμικό και τεχνικά μέσα τα οποία είναι απαραίτητα για την διαχείριση των αφίξεων τεράστιου αριθμού ανθρώπων που χρειάζονται βοήθεια.

Η Ελλάδα χαρακτήρισε την έκθεση της Επιτροπής ως “πολιτική” και κατηγόρησε την Κομισιόν για απόπειρα “επικοινωνιακής” απομόνωσης της χώρας.
Όλοι οι κανόνες ακολουθήθηκαν κατά γράμμα. Η αξιολόγηση της Σένγκεν και η έκθεση έγιναν μετά από επιτόπιες επισκέψεις, όπου οι εμπειρογνώμονες τόσο της Επιτροπής όσο και των κρατών μελών ήταν παρόντες. Το ίδιο γίνεται και σε άλλα κράτη μέλη. Η διαφορά είναι ότι τα σύνορα στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή είναι υπό βαριά πίεση λόγω των ρευμάτων προσφύγων. Κοινοποιήσαμε το σχέδιο έκθεσης αξιολόγησης για την Ελλάδα μετά την επίσκεψη αυτή, προκειμένου [η Αθήνα] να υποβάλει παρατηρήσεις, και η πλειονότητα αυτών ελήφθη υπόψη.

Σας διαβεβαιώ ότι πρόκειται για μια εμπεριστατωμένη έκθεση, η οποία δείχνει ότι η Ελλάδα είχε ελλείψεις. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο έχουν υιοθετηθεί επαρκείς προτάσεις για την επανόρθωση της κατάστασης. Αλλά από το Νοέμβριο η κατάσταση αλλάζει και με δεδομένες τις δεσμεύσεις και τις προσπάθειες των ελληνικών αρχών, οι ελλείψεις μπορούν να διορθωθούν.

Η Άνγκελα Μέρκελ δήλωσε πρόσφατα ότι οι πρόσφυγες θα πρέπει να επιστρέψουν στις πατρίδες τους όταν τελειώσει ο πόλεμος. Μήπως αυτή η αλλαγή στάσης ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στις χώρες υποδοχής; Ποια είναι η θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τη δήλωση της Μέρκελ;
Η κα Μέρκελ έχει κάνει μια απίστευτη δουλειά κάτω από μεγάλη πίεση. Η Γερμανία έχει δείξει τεράστια φιλοξενία σε περιόδους όπου πολλά άλλα κράτη μέλη κλείνονται στον εαυτό τους. Καμία χώρα δεν μπορεί να το κάνει μόνη της.

Τα κράτη μέλη έχουν μεγάλη ευθύνη και αρμοδιότητα στον τομέα αυτό. Ενώ έχουμε σημεία αναφοράς και κανόνες για το πώς πρέπει να πραγματοποιούνται οι διαδικασίες ασύλου, τα κράτη μέλη που αποφασίζουν τι καθεστώςθα δώσουν, και αν πρέπει να επανεξετάζσουν την κατάσταση μετά από ένα ορισμένο χρονικό διάστημα.

Σε κάθε περίπτωση, κανείς δεν μπορεί να σταλεί πίσω αν η κατάσταση στη χώρα του δεν είναι ασφαλής – αυτή είναι η βασική αρχή της μη επαναπροώθησης. Και πρέπει να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε προς την κατεύθυνση μιας πολιτικής λύσης και τη σταθερότητα στη Συρία φυσικά. Αυτή η προσφυγική κρίση δεν μπορεί να είναι το status quo.

Είστε ικανοποιημένος με τη συμβολή της Τουρκίας στην προσφυγική κρίση; Οι Ευρωπαίοι Φιλελεύθεροι πρότειναν την περασμένη εβδομάδα τα 3 δις. να πάνε στην Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τη βελτίωση των συνθηκών στα στρατόπεδα προσφύγων στην Τουρκία και όχι προς την τουρκική κυβέρνηση.
Πρώτα απ ‘όλα, επιτρέψτε μου να καταστήσω ένα πράγμα σαφές: τα 3 δις δεν είναι για την τουρκική κυβέρνηση, αλλά ακριβώς για τις οργανώσεις και τις κοινότητες που φιλοξενούν και βοηθούν τους πρόσφυγες. Τα 3 δις θα πάνε εκ των πραγμάτων στους πρόσφυγες άμεσα. Αυτό δεν είναι μόνο μια ευρωπαϊκή πρόκληση, αλλά μια παγκόσμια πρόκληση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει να δουλέψουμε μαζί και είμαι βέβαιος ότι θα προχωρήσουμε σύντομα σε αυτό. Έργα στην Τουρκία, για παράδειγμα στον τομέα της εκπαίδευσης, πρέπει ήδη να αρχίσουν να χρηματοδοτούνται σύντομα.

Πώς θα διαχειριστεί ότι τα hot spots θα λύσουν το αδιέξοδο των προσφύγων, αν δεν εξασφαλιστεί ότι η μετεγκατάσταση των εγγεγραμμένων και ταυτόχρονα, εάν δεν γίνει αναθεώρηση του κανονισμού του Δουβλίνου;
Η προσφυγική κρίση είναι ένα πολύπλοκο και πολύπλευρο θέμα. Δεν θα λύσουμε τα προβλήματα απλά πιέζοντας ένα μαγικό κουμπί. Αυτό σημαίνει ότι, ενώ η συστηματική καταγραφή πρέπει να γίνει, ενώ όλα τα hotspots θα πρέπει να τεθούν σε λειτουργία το συντομότερο δυνατόν, και ενώ θα πρέπει να εντείνουμε τις μετεγκαταστάσεις, σχεδιάζουμε επίσης συστημικές μεταρρυθμίσεις.

Η μεταρρύθμιση του Δουβλίνου έρχεται την άνοιξη, και ήδη από το Μάρτιο θα είμαστε σε θέση να πούμε περισσότερα για την κατεύθυνση που οδεύουμε.
Αλλά, επίσης, δεν είναι μόνο για το Δουβλίνο: Είναι ολόκληρη η πολιτική μας για το άσυλο, που θα πρέπει να εξορθολογιστεί καλύτερα και να εναρμονιστεί , και πρέπει επίσης να βελτιώσουμε τις πολιτικές ένταξης και νόμιμης μετανάστευσης. Όλα αυτά τα στοιχεία πηγαίνουν χέρι-χέρι.

Σχεδιάζει η Επιτροπή να ζητήσει από την Ελλάδα να συνοδεύουν τα hot spots με τα κέντρα κράτησης;
Τα hotspots είναι εκεί για να υποστηρίξουν τη διαδικασία των πρώτων αφίξεων μέσω εγγραφής, ταυτοποίησης και δακτυλικών αποτυπωμάτων – να γίνει γνωστό αν οι άνθρωποι θα πρέπει να μετεγκατασταθούν, ή αν πρέπει να κάνουν τις διαδικασίας ασύλου τους στην Ελλάδα ή την Ιταλία, και στη συνέχεια είτε να χορηγηθεί άσυλο ή να επιστρέψουν.

Φυσικά, κατά τη διάρκεια όλου αυτού του διαστήματος, οι άνθρωποι πρέπει να μείνουν κάπου. Έτσι, είναι φυσιολογικό ότι χρειαζόμαστε περισσότερες θέσεις υποδοχής – η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να επεκτείνει τους χώρους υποδοχής του κατά 50.000 μετά τη συνάντηση των ηγετών των Δυτικών Βαλκανίων στις 25 Οκτωβρίου – αλλά χρειάζονται επίσης κέντρα κράτησης ή απομάκρυνσης για εκείνους που λαμβάνεται η απόφαση να επιστρέψουν, ιδιαίτερα αν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής και εάν δεν είναι πρόθυμοι να επιστρέψουν εθελοντικά.

Η Δανία ψήφισε πρόσφατα υπέρ μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν στο να αποθαρρύνουν τους μετανάστες που ζητούν άσυλο καθυστερώντας επανένωσης οικογενειών. Επέτρεψε επίσης στις αρχές να κατάσχουν τα τιμαλφή. Θα μπορούσαν τέτοια περιοριστικά μέτρα να σταματήσουν τις μεταναστευτικές ροές στην ΕΕ;
Όλοι δεσμευόμαστε από τις βασικές αρχές της Σύμβασης της Γενεύης και τον Χάρτη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων – το οποίο σημαίνει ότι πρέπει να αντιμετωπίζουμε τους ευάλωτους αιτούντες άσυλο και τους πρόσφυγες με αξιοπρέπεια και ανθρωπιά. Στην περίπτωση της Δανίας: η Δανία δεν δεσμεύεται από τους κανόνες του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου, αλλά φυσικά πρέπει να τηρεί τους γενικές διεθνείς κανόνες. Είμαστε τώρα στη διαδικασία αξιολόγησης του νέου αυτού νόμου της Δανίας.

Γενικότερα σήμερα, φοβάμαι βλέπω μια άνοδο του εθνικισμού και της ξενοφοβίας, η οποία θέτει σε κίνδυνο την ίδια την καρδιά του ευρωπαϊκού εγχειρήματος: την αλληλεγγύη μας και την ένωσή μας. Αυτό υπερβαίνει τις προκλήσεις της κρίσης των προσφύγων, και για αυτό που πρέπει σήμερα να αναλάβουν ηγετικό ρόλο. Δεν θα αντιμετωπίσει αυτή την κρίση με τροφοδοτώντας φόβο. Μπορούμε να το κάνουμε μόνο αν συνεργαστούμε.

ΠΗΓΗ: EurActiv