Η κατακόρυφη πτώση του κόστους των βασικών τεχνολογιών ΑΠΕ, δηλαδή… των φωτοβολταϊκών και των ανεμογεννητριών, έχουν καταστήσει την ηλιακή και την αιολική ενέργεια βιώσιμες εναλλακτικές επιλογές έναντι των ορυκτών καυσίμων.

Πού οφείλεται όμως αυτή η πτώση; Η τεχνολογική καινοτομία και ο ανταγωνισμός μεταξύ των κατασκευαστών μόνο ένα ποσοστό της μπορούν να εξηγήσουν. Το υπόλοιπο οφείλεται στα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

Μια νέα μελέτη του Διεθνούς Κέντρου Εμπορίου και Βιώσιμης Ανάπτυξης(International Center or Trade and Sustainable Development-ICTSD) αναφέρει ότι οι «βασικές προσεγγίσεις στην επίλυση συγκεκριμένων τεχνολογικής φύσεως προβλημάτων των ΑΠΕ δεν έχουν κατοχυρωθεί με σήματα ευρεσιτεχνίας. Αυτό που συνήθως κατοχυρώνεται είναι συγκεκριμένες βελτιώσεις ή χαρακτηριστικά».

Ο ανταγωνισμός μεταξύ των κατασκευαστών κατεβάζει τις τιμές αυτών των εξαρτημάτων «στο σημείο που τα δικαιώματα χρήσης και οι μονοπωλιακές αυξήσεις των τιμών περιορίζονται».

Με άλλα λόγια, η ανανεώσιμη ενέργεια θα μπορούσε να παρομοιαστεί με μια πίτσα: τα βασικά συστατικά, ζύμη, σάλτσα και τυρί, είναι φθηνά και ευρέως διαθέσιμα, αλλά τα υπόλοιπα –πιπεριές, μανιτάρια, μπέικον κλπ- πωλούνται από μεμονωμένους προμηθευτές. Αυτοί ανταγωνίζονται μεταξύ τους για το ποια προϊόντα θα επιλέξει ο αγοραστής και έτσι πιέζουν τις τιμές προς τα κάτω.

«Σήμερα, οι ΑΠΕ ανταγωνίζονται ευθέως με τον άνθρακα, τα πυρηνικά, το φυσικό αέριο και άλλες πηγές ενέργειας» αναφέρει ο Τζίγκαρ Σαχ, πρόεδρος και συνιδρυτής της επενδυτικής εταιρείας Generate Capital. Αυτό συμβαίνει ακόμα και σε αναδυόμενες οικονομίες όπως η Ινδία που έτσι μπορεί να συμμετάσχει στη διανομή του πλούτου από τις τεχνολογίες ΑΠΕ.

«Οι περισσότερες πατέντες στην ανανεώσιμη ενέργεια είχαν κατοχυρωθεί στη δεκαετία του 1970 και πλέον έχουν λήξει» λέει ο Σαχ. «Έτσι, εάν η Ινδία θέλει να κατασκευάσει φωτοβολταϊκά πάνελ το μπορεί» και έτσι να υποστηρίξει τη σχεδιαζόμενη διείσδυση της ηλιακής ενέργειας με εγχώρια προϊόντα.

—Πού στέκεται η Δύση;

Ποιος είναι ο ρόλος των κρατών της Δύσης σε αυτές τις κοσμογονικές αλλαγές του παγκόσμιου ενεργειακού τοπίου; Οι αναπτυσσόμενες χώρες εξακολουθούν να αγοράζουν τεχνολογία ανανεώσιμης ενέργειας από τις ανεπτυγμένες χώρες. Η Κίνα κατάφερε να κλιμακώσει την παραγωγή φωτοβολταϊκών πάνελ αγοράζοντας κεφαλαιουχικό εξοπλισμό από τη Γερμανία και τις ΗΠΑ.

«Ο λόγος που εξακολουθεί να υφίσταται ένα σχετικά ισορροπημένο εμπόριο μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας είναι ότι μεγάλο μέρος του μεταποιητικού εξοπλισμού παράγεται στις ΗΠΑ και εξάγεται στην Κίνα όπου χρησιμοποιείται για την παραγωγή τελικών προϊόντων, δηλαδή φωτοβολταϊκών πάνελ» εξηγεί ο Αμίτ Ροχέν, διευθυντής του Ηλιακού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου Τζωρτζ Ουάσιγκτον (GW Solar Institute).

Σήμερα, η Κίνα είναι βασικός παραγωγός αλλά και καταναλωτής φωτοβολταϊκών πάνελ.

Καθώς οι αναπτυσσόμενες χώρες επεκτείνουν την παραγωγή εξοπλισμού ΑΠΕ, η καθαρή ενέργεια θα επιτύχει τις οικονομίες κλίμακας που απαιτούνται για την επιπλέον συμπίεση του κόστους και έτσι να πυροδοτηθεί περαιτέρω η ανάπτυξη και η μείωση του κόστους δια της καινοτομίας.

Το 2015, οι ΑΠΕ αντιπροσώπευαν το ήμισυ της νέας ηλεκτροπαραγωγικής ισχύος που εγκαταστάθηκε σε όλο τον πλανήτη.

Σύμφωνα με την ερευνήτρια του MIT Τζέσικα Τράνσικ, μέχρι το 2030 η αιολική ισχύς θα έχει τριπλασιαστεί και η φωτοβολταϊκή θα έχει πενταπλασιαστεί. Κάτι τέτοιο μεταφράζεται σε μειώσεις κόστους κατά 25% στην αιολική ενέργεια και κατά 50% στα φωτοβολταϊκά.

Αυτό που πλέον απαιτείται είναι η εφαρμογή πολιτικών που θα διασφαλίσουν την ισονομία ανάμεσα στις ΑΠΕ και τις συμβατικές πηγές ενέργειας.

Πηγή