Το διήμερο 21-22 Ιανουαρίου 2016 πραγματοποιήθηκαν στο… Άμστερνταμ οι εργασίες της Ομάδας Υψηλού Επιπέδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για την ένταξη της διάστασης του φύλου σε όλες τις πολιτικές και δράσεις. Η εκδήλωση διοργανώθηκε στο πλαίσιο της Ολλανδικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ιανουάριος-Ιούνιος 2016), με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου και των κρατικών φορέων ισότητας των φύλων των 28 Κρατών-Μελών. Η χώρα μας εκπροσωπήθηκε από τον Διευθυντή Ανάπτυξης & Υποστήριξης Πολιτικών Ισότητας των Φύλων της Γ.Γ.Ι.Φ.

Τα κύρια σημεία της Συνάντησης συνοψίζονται ως εξής:

Α. Την 1-1-2016 του 2016 ξεκίνησε η νέα Τριμερής Προεδρία του Συμβουλίου (Ολλανδία, Σλοβακία και Μάλτα), η οποία θα διαρκέσει μέχρι την 30-6-2017.

Η Ολλανδική Προεδρία θα εισηγηθεί στο αρμόδιο Συμβούλιο Υπουργών Απασχόλησης & Κοινωνικής Πολιτικής κείμενο Συμπερασμάτων με θέμα τη στρατηγική δέσμευση για την ισότητα των φύλων και δράσεις για την προώθηση της ισότητας και της εξάλειψης των διακρίσεων σε βάρος των ατόμων ΛΟΑΤ. Επιπλέον, θα συνεργαστεί με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης της Ε.Ε. για το συντονισμό της συμμετοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Κρατών-Μελών στην 60η Σύνοδο της Επιτροπής του Ο.Η.Ε. για το Καθεστώς των Γυναικών (στο πλαίσιο της Συνόδου θα πραγματοποιηθεί στις 15-3-2016 Άτυπη Υπουργική Συνάντηση για θέματα ισότητας των φύλων των 28 Κρατών-Μελών με πρωτοβουλία της Ολλανδικής Προεδρίας).

Η Σλοβακία συνεργάζεται με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων στην εκπόνηση μελέτης με θέμα «Γυναίκες και Φτώχεια», στο πλαίσιο της αποτίμησης της προόδου από την εφαρμογή του Προγράμματος Δράσης του Πεκίνου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η μελέτη θα εστιάσει στις ομάδες των γυναικών, οι οποίες είναι ευάλωτες σε πολλαπλές διακρίσεις (π.χ. γυναίκες Ρομά, αρχηγοί μονογονεϊκών οικογενειών, γυναίκες με αναπηρία, μετανάστριες). Επιπλέον, η χώρα θα διοργανώσει τον προσεχή Σεπτέμβριο ένα θεματικό συνέδριο με θέμα τη συμφιλίωση οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, ενώ τον Οκτώβριο θα διεξαχθεί Ευρωπαϊκό Συνέδριο Νέων Ρομά.

Όσον αφορά τη Μάλτα, η εκ περιτροπής Προεδρία προτίθεται να ασχοληθεί, μεταξύ άλλων, με την ισόρροπη συμμετοχή των γυναικών στα οικονομικά κέντρα λήψης αποφάσεων, το φαινόμενο της βίας κατά των γυναικών, καθώς και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων των γυναικών για την ένταξη και τη διατήρηση της θέσης τους στην αγορά εργασίας.

Β. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το κείμενο εργασίας, το οποίο θέτει το πλαίσιο δράσης της Ε.Ε. στον τομέα της ισότητας των φύλων την τετραετία 2016-2019. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών δεν έχει επιτευχθεί ακόμη στην Ένωση, γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο θα συνεχίσει να εστιάζει σε πέντε βασικούς άξονες:

– οικονομική ανεξαρτησία των γυναικών

– μείωση της φτώχειας των γυναικών μέσω της μείωσης των μισθολογικών, εισοδηματικών και συνταξιοδοτικών ανισοτήτων λόγω φύλου

– αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων

– πρόληψη και αντιμετώπιση όλων των μορφών βίας σε βάρος των γυναικών

– ένταξη της ισότητας των φύλων στις εξωτερικές σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ακολουθούν ορισμένα χρήσιμα στατιστικά στοιχεία, τα οποία αποδεικνύουν την ανισότητα μεταξύ των δύο φύλων στην Ε.Ε.:

α) οι γυναίκες ασχολούνται κατά μέσο όρο εικοσιμία ώρες εβδομαδιαίως με τις οικιακές εργασίες και τη φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων, ενώ οι άνδρες ασχολούνται κατά μέσο όρο εννέα ώρες

β) το εισοδηματικό χάσμα λόγω φύλου ανέρχεται στο 41% στην Ε.Ε. και το συνταξιοδοτικό χάσμα ανέρχεται στο 40%

γ) μόλις το 21,2% των μελών των Διοικητικών Συμβουλίων των επιχειρήσεων, το 7,1% των Προέδρων των Διοικητικών Συμβουλίων και το 3,6% των Διευθύντων/-ουσών Συμβούλων των επιχειρήσεων είναι γένους θηλυκού

δ) το 55% των γυναικών έχει υποστεί σεξουαλική παρενόχληση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτηρίζει το νέο πλαίσιο 2016-2019 «Στρατηγική Δέσμευση» και διατηρεί την ευελιξία να συμπεριλάβει και νέες προτεραιότητες, όπως το θέμα της μετανάστευσης. Το ποσό των 5,85 δισεκατομμυρίων ευρώ θα διατεθεί για την ισότητα των φύλων την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020, ενώ το 2018 σχεδιάζεται καταρχήν η διεξαγωγή ενός διαλόγου υψηλού επιπέδου μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων μερών (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Συμβούλιο, Ευρωπαϊκοί Κοινωνικοί Εταίροι) για την αποτίμηση της προόδου και τα επόμενα βήματα.

Γ. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του ειδεχθούς φαινομένου της έμφυλης βίας προϋποθέτει την αποτύπωση της υπάρχουσας κατάστασης με βάση ένα κοινό σημείο αναφοράς για το σύνολο των Κρατών-Μελών. Έτσι, η Γενική Διεύθυνση Δικαιοσύνης & Καταναλωτών – Διεύθυνση Ισότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προτίθεται να υποβάλει τον προσεχή Μάρτιο στην Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία πρόταση για εκπόνηση από τη EUROSTAT μίας ενιαίας μεθοδολογίας συλλογής δεδομένων και στατιστικής επεξεργασίας για τη βία κατά των γυναικών.

Σήμερα υπάρχουν στατιστικά στοιχεία για την έμφυλη βία από διάφορες πηγές: η Έκθεση-ορόσημο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FRA), η οποία δημοσιοποιήθηκε στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε. (Βρυξέλλες, 5-3-2014, συνδιοργάνωση FRA και Γ.Γ.Ι.Φ.), η βάση δεδομένων του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), το Συμβούλιο της Ευρώπης, το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (UNODC). Η πρόταση της εν λόγω Διεύθυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έρχεται να καλύψει το κενό συντονισμού μεταξύ της Ε.Ε. και των Εθνικών Αρχών, γι’ αυτό και έτυχε της στήριξης του συνόλου των κρατικών φορέων ισότητας των φύλων.

Τέλος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει να εξετάζει όλες τις νομικές και πολιτικές παραμέτρους που αφορούν ενδεχόμενη προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως διεθνούς οντότητας στη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών (γνωστή ως «Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης»). Το κλίμα είναι θετικό προς αυτή την κατεύθυνση και πριν την προσχώρηση θα απαιτηθεί Απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών και Σύμφωνη Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Δ. Η παρουσία της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων υπήρξε, όπως πάντα, δραστήρια και εποικοδομητική καθόλη τη διάρκεια των εργασιών της διήμερης Συνάντησης. Με την κατάλληλη προετοιμασία εντός Ελλάδος και τη δραστηριοποίηση εντός Ε.Ε., η Ελλάδα, μέσω της Γ.Γ.Ι.Φ., επέτυχε να συγκεντρώσει τα θετικά σχόλια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των υπολοίπων Κρατών-Μελών. Πιο συγκεκριμένα:

1) Οι εκπρόσωποι των κρατικών φορέων ισότητας των φύλων των 27 χωρών ενημερώθηκαν εγγράφως, μέσω της Γραμματείας της Ομάδας Υψηλού Επιπέδου της Ε.Ε. για το gender mainstreaming, για την ευρωπαϊκή προβολή των πολιτικών και των δράσεων της Γ.Γ.Ι.Φ. μέσω της αξιοποίησης της ηλεκτρονικής πλατφόρμας Eurogender του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE).

2) Ο εκπρόσωπος της Γ.Γ.Ι.Φ. εξέφρασε τη δυσαρέσκεια της Ελλάδας για τον τρόπο χειρισμού από το Κολλέγιο των Επιτρόπων της «Στρατηγικής Δέσμευσης για την Ισότητα των Φύλων 2016-2019» (όχι πολιτική δέσμευση στο ύψιστο επίπεδο αλλά κείμενο εργασίας σε επίπεδο ευρωπαϊκής δημόσιας διοίκησης), χαρακτηρίζοντας την όλη διαδικασία «φάουλ». Ο συγκεκριμένος ποδοσφαιρικός όρος αποδίδει πλήρως την απογοήτευση των 28 Κρατών-Μελών και της κοινωνίας των πολιτών, γι’ αυτό και επιδοκιμάστηκε από το σύνολο των συμμετεχόντων/-ουσών. Η Ολλανδική Προεδρία ενημέρωσε την Ολομέλεια ότι καταβάλλει προσπάθειες, ώστε η πολυπόθητη πολιτική δέσμευση να αποτυπωθεί στο κείμενο Συμπερασμάτων του Συμβουλίου Υπουργών Απασχόλησης & Κοινωνικής Πολιτικής.

3) Με αφορμή τη δημόσια διαβούλευση της Ε.Ε. για την εναρμόνιση οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, η οποία λήγει στις 17-2-2016 (σχετικός σύνδεσμος από τον ιστότοπο της Γ.Γ.Ι.Φ.: http://www.isotita.gr/index.php/news/2358), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε τις θερμές ευχαριστίες της για τις δράσεις δικτύωσης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της Γ.Γ.Ι.Φ. προς τη Βουλή των Ελλήνων, τις Ανεξάρτητες Αρχές, τα Υπουργεία και τους κοινωνικούς εταίρους αναφορικά με την ισότητα των φύλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.