Περισσότεροι από 200.000 πολίτες, επισκέπτες της πόλης και το σύνολο σχεδόν της… πολιτικής ηγεσίας της χώρας, επισκέφθηκαν στη διάρκεια του τελευταίου τετραμήνου την έκθεση αντιγράφων των θρυλικών γλυπτών των “Μαγεμένων”, στο Περίπτερο 3 της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ).

Τα τέσσερα αμφίπλευρα αγάλματα (της Μαινάδας, του Διονύσου, της Αριάδνης, της Λήδας, του Γανυμήδη, ενός εκ των Διόσκουρων, της Αύρας και της Νίκης) κοσμούσαν τη λεγόμενη στοά των Ειδώλων, εκεί που σήμερα βρίσκεται η Αρχαία Αγορά. Στις 4 Νοεμβρίου του 1864 αποκολλήθηκαν βίαια, φορτώθηκαν στο μεταγωγικό πλοίο “La Truite” και μεταφέρθηκαν στη Γαλλία από τον Γάλλο Εμάνουελ Μίλερ.

Η αφαίρεση των περίφημων “Μαγεμένων” -γνωστών και ως “Καρυάτιδων” της Θεσσαλονίκης- ήταν η πρώτη επίσημα καταγεγραμμένη κλοπή (με την άδεια των τότε οθωμανικών αρχών της πόλης). Έκτοτε τα πρωτότυπα αγάλματα φυλάσσονται στο Μουσείο του Λούβρου.

Η επιχείρηση της επιστροφής των “Incantadas” (όπως ήταν στα σεφαραδίτικα ο τίτλος των “Μαγεμένων”) άρχισε προ εικοσαετίας, αλλά τελικά επιτεύχθηκε χάρη στην πρωτοβουλία που ανέλαβε στις αρχές του περασμένου χρόνου η ΔΕΘ-Helexpo για την επιστροφή των αντιγράφων τους στη γενέθλια πόλη τους, με αφορμή τα 80ά γενέθλια του εκθεσιακού φορέα.

Το κόστος για την κατασκευή των αντιγράφων στο Μουσείο του Λούβρου και τη μεταφορά τους στη Θεσσαλονίκη έφτασε στα 117.000 ευρώ.
Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Helexpo – ΔΕΘ Κυριάκο Ποζρικίδη, από τους 200.000 επισκέπτες της έκθεσης, οι περίπου 125.000 ήταν αυτοί που είδαν τα γλυπτά στη διάρκεια του δεκαημέρου της 80ής ΔΕΘ, ενώ οι υπόλοιποι 75.000 καταγράφηκαν στην επόμενη περίοδο (από τα μέσα Σεπτεμβρίου ως και σήμερα), οπότε και η είσοδος ήταν ελεύθερη στο Περίπτερο 3.

Τα αντίγραφα των γλυπτών, που είναι κατασκευασμένα από ειδικό ανθεκτικό υλικό και στις εξωτερικές καιρικές συνθήκες, θα μεταφερθούν, θα τοποθετηθούν και θα εκτίθενται σε εξωτερικό σημείο της πόλης, που θα επιλεγεί από την αρχαιολογική υπηρεσία σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο και το Δήμο της πόλης.

“Τα μνημεία και ο πολιτισμός είναι υπόθεση όλων μας. Τα μνημεία -έστω και σε αντίγραφα- βοηθούν να συνδέσουμε την ιστορία τη δική μας, εμάς τους ίδιους τους σύγχρονους Έλληνες και τις επερχόμενες γενιές με την ιστορία. Είναι ένα κομμάτι χαμένης ιστορίας αυτά τα αγάλματα που επιστρέφουν στην πόλη” τόνιζε ο αναπληρωτής προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης Σταμάτης Χονδρογιάννης, ο οποίος είχε και την ευθύνη της μουσειογραφικής παρουσίασης των αντιγράφων στη διάρκεια της ΔΕΘ, ενώ όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: “Μέχρι σήμερα οι συνεργαζόμενοι φορείς (ΑΠΘ, ΔΕΘ, αρχαιολογική υπηρεσία, Δήμος Θεσσαλονίκης) δεν έχουν συνεδριάσει για την επιλογή και υπόδειξη του σημείο έκθεσης των αντιγράφων των Μαγεμένων”.

Η επικείμενη διοργάνωση της κλαδικής έκθεσης Agrotica (28-31 Ιανουαρίου) και στο Περίπτερο 3 “αναγκάζει τη διοίκηση της ΔΕΘ να επανασυσκευάσει και να φυλάξει τα τέσσερα αμφίπλευρα αγάλματα έως ότου επιλεγεί το σημείο της πόλης, όπου θα εκτεθούν μόνιμα.

Έως ότου επιλεγεί το σημείο δημόσιας έκθεσης των “Μαγεμένων”, το αντίγραφο του παραμυθιού της ερωτευμένης βασίλισσας που… μαρμάρωσε μαζί με την ακολουθία της από την κατάρα, θα … περιμένει συσκευασμένο σε ειδικά κιβώτια στις εγκαταστάσεις της ΔΕΘ, η οποία και ανέλαβε τη διατήρησή του.