Δραματικά τα στοιχεία από διάφορες σχετικές υπηρεσίες για το τι ακολούθησε τα επόμενα χρόνια, της ψήφισης του νόμου για την φορολογία των καπνικών προϊόντων. Από το…
2012 εως σήμερα, το κράτος απώλεσε εκατομμύρια, αφού θριάμβευσε η εδραίωση της μαύρης αγοράς και η αγορά τσιγάρων και άλλων καπνικών προϊόντων. Περίπτερα επίσης κινδυνεύουν με λουκέτα αφού χάνουν χρήματα , καταγράφοντας χαμηλό τζίρο.

Ο νόμος για επιβολή ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καπνικά προϊόντα, ο οποίος ψηφίστηκε στο τέλος του 2012 από την προηγούμενη κυβέρνηση είναι ανεπιτυχής, ωφελεί μόνο το λαθρεμπόριο ενώ βλάπτει, την εθνική οικονομία, την αγορά και τον κλάδο και τους καταναλωτές.

Συρρίκνωση εσόδων

Τα επίσημα στοιχεία του κράτους δείχνουν ότι η βαριά φορολόγηση των καπνικών προϊόντων απέτυχε στο σκοπό της να συλλέξει πρόσθετα έσοδα. Αντίθετα, τα συρρίκνωσε περαιτέρω.Το αποτέλεσμα είναι ότι την περίοδο 2013-2015 (τα τρία τελευταία χρόνια) το δημόσιο να εισπράττει 27 εκατομμύρια ευρώ λιγότερα απ’ όσο εισέπραττε το 2012, οπότε άλλαξε η νομοθεσία.

Πηγαίνουν στα κατεχόμενα για τσιγάρα

Μόνοι ωφελημένοι είναι το λαθρεμπόριο και τα κατεχόμενα, την ανάπτυξη των οποίων η υπερφορολόγηση επιδοτεί με έσοδα περίπου 89 εκατομμυρίων ευρώ την περίοδο 2013-14. Χαρακτηριστικό είναι ότι, σύμφωνα με στοιχεία του τελωνείου, χάθηκαν από την αγορά 310 εκατομμύρια τεμάχια τσιγάρα και 175 χιλιάδες κιλά καπνού και ανάλογες απώλειες εσόδων δεκάδων εκατομμυρίων . Με δεδομένο ότι η κατανάλωση δεν μειώθηκε ιδιαίτερα, γνωρίζουμε ότι όλα αυτά τα εκατομμύρια των χαμένων όγκων αναπληρώνονται από τη μαύρη αγορά, το λαθρεμπόριο και τα κατεχόμενα αφήνοντας στο κράτος μηδέν έσοδα. Για παράδειγμα, τα καπνικά προϊόντα στα κατεχόμενα πωλούνται έως και 50% λιγότερο.

Λόγω της υπερφορολόγησης, την διετία 2013-2014 η αγορά απώλεσε όγκο 310 εκατομμυρίων τσιγάρων και 175 τόνων καπνό, ενώ η συνολική πτώση του τζίρου της αγοράς καπνικών προϊόντων ξεπέρασε το 25%.

Η μικτή κερδοφορία του κλάδου λιανεμπορίου καπνικών προϊόντων για την τριετία 2013-2015 μειώθηκε επίσης πέραν του 25%, ή κατά 4.7 εκατομμύρια ευρώ.

Τεράστια προβλήματα στα περίπτερα

Παράλληλα, η λανθασμένη απόφαση δημιούργησε τεράστια προβλήματα στον κλάδο και ιδιαίτερα στα περίπτερα.

Το 40% περίπου του τζίρου ενός μέσου περιπτέρου είναι καπνικά προϊόντα. Τα περίπτερα, που στηρίζουν την επιβίωσή τους στα καπνικά προϊόντα, παρατηρούν την κατανάλωση να αγγίζει το -24%, ενώ ανάλογα υψηλές είναι και οι απώλειες στον τζίρο τους. Οι εισαγωγικές επιχειρήσεις τσιγάρων και καπνού βλέπουν τις συνολικές πωλήσεις τους να κατρακυλούν έως και -30%.  Η πτώση των εσόδων από τον καπνό είναι ο κυριότερος παράγοντας ασφυξίας των περιπτέρων ενώ η πτώση των πωλήσεων φέρνει αναπόφευκτα απώλεια θέσεων εργασίας σε κάθε τμήμα του κλάδου.

 Ζημιές για τη Δημοκρατία

Εκτιμάται ότι οι απώλειες του νόμιμου εμπορίου προς όφελος του λαθρεμπορίου για την περίοδο 2013 – 2014 ανήλθαν στα 89 εκατομμύρια ευρώ.Ο νόμος βλάπτει τον πολίτη ως φορολογούμενο και ως καταναλωτή.

Ως καταναλωτής υποχρεώνεται πλέον να αγοράζει τα καπνικά του προϊόντα σημαντικά ακριβότερα. Ωθείται έτσι στην προμήθειά τους από άλλες πηγές όπου μπορεί να βρίσκει το ίδιο προϊόν έως και στο ένα τρίτο της τιμής.

Την ίδια στιγμή, πλήθος παράνομων δικτύων λαθρεμπορίας δημιουργούνται ανταποκρινόμενα στη γκρίζα αγορά.

Ενδεικτική σύγκριση τιμών – Απρίλιος 2015:

‘Ένα πακέτο τσιγάρα οικονομικής κατηγορίας

         
Στη Δημοκρατία: 3,80 ευρώ

. Στα κατεχόμενα: 3,00 ευρώ
. Από τρίτες χώρες: 1,80 ευρώ

Μία τσέπη καπνού για στριφτά

. Στη Δημοκρατία τα 25 γραμμάρια κοστίζουν 6,00 ευρώ
. Στα κατεχόμενα τα 50 γραμμάρια κοστίζουν 5,00 ευρώ
5η θέση στην φορολογία καπνικών

Με στοιχεία της Ε.Ε. η Κύπρος κατέχει την 5η πιο υψηλή φορολογία στον καπνό στριφτού (μέσος όρος Ε.Ε. 27 χωρών 101 ευρώ ανά κιλό, Κύπρος 150 ευρώ ανά κιλό) και από τις υψηλότερες στη φορολογία των τσιγάρων.

Το παράνομο εμπόριο αποτελεί ένα ζήτημα, το οποίο μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά μόνο από ένα ενιαίο μέτωπο και συντονισμό όλων των ενδιαφερόμενων νόμιμων μερών.

Για τη διασφάλιση της νόμιμης αγοράς, απαιτείται ο άμεσος εξορθολογισμός της υφιστάμενης φορολογίας των καπνικών προϊόντων και η εφαρμογή του κατάλληλου φορολογικού πλαισίου ώστε να διασφαλίζεται η νόμιμη αγορά και να προστατεύονται τα δημόσια έσοδα και η βιωσιμότητα του νόμιμου εμπορίου.

Η πιο λογική λύση για άμεσα αποτελέσματα είναι η επαναφορά της φορολογίας στα προηγούμενα επίπεδα, όταν αποδεδειγμένα υπήρχε όφελος για όλους.

Επιπλέον, για την παρεμπόδιση του παράνομου εμπορίου, απαιτείται θέσπισή αυστηρότερης νομοθεσίας, καθώς και εντατικοποίηση της αστυνόμευσης και των ελέγχων σε όλες τις εισόδους της χώρας.

Πηγή