Κανονικά, δεν θα ‘πρεπε να υπάρχει άνθρωπος στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο που… να μην ξέρει το όνομά του. Ακόμα λιγότεροι γνωρίζουν το πού μένει και ελάχιστοι θα μπορούσαν ίσως να τον αναγνωρίσουν στον δρόμο.

Την επόμενη εβδομάδα κλείνουν 20 ολόκληρα χρόνια από τότε που ο Ζαν Μαρκ Μποσμάν, ο σχετικά άγνωστος μέσος της μικρότερης εκ των δύο ομάδων μιας μικρής βελγικής πόλης, κέρδισε μια νομική μάχη – ορόσημο που έκανε ευκολότερες τις μεταγραφές των ποδοσφαιριστών από τη μια ομάδα στην άλλη. Η νίκη του διευκόλυνε ομάδες όπως η Ρεάλ Μαδρίτης, η Μπαρσελόνα και η Μάνστεστερ Γιουνάιτεντ να διαμορφώνουν τα ρόστερ τους με ταλέντα από όλο τον πλανήτη, με ανερχόμενους – τότε – αστέρες, όπως ο Ντέιβιντ Μπέκαμ, ο Κριστιάνο Ρονάλντο και ο Λιονέλ Μέσι, κλείνοντάς τους με συμβόλαια αξίας πολλών εκατομμυρίων.

«Το όνομά μου είναι Μποσμάν, αλλά ακόμα κι αν δεν με θυμούνται, τη δίκη Μποσμάν θα τη θυμούνται», ανέφερε επ’ ευκαιρία των 20 ετών από τότε ο 51χρονος σήμερα Μποσμάν. «Ήταν η δίκη του αιώνα», είπε.

Όπως αναφέρει το Bloomberg, o Βέλγος και οι συνήγοροί του είναι τόσο ζωτικής σημασίας για τον πλούτο που αποκόμισαν οι αστέρες του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, όσο και ο Ρούπερτ Μέρντοχ και οι λογιστές του για τον κόσμο των ΜΜΕ. Μαζί με την «έκρηξη» της τηλεοπτικής κάλυψης των αγώνων τη δεκαετία του ’90, η δίκη Μπόσμαν έκανε το ποδόσφαιρο τη βιομηχανία που είναι σήμερα: έναν διαγωνισμό μεταξύ σούπερ πλούσιων που παίζουν στα γήπεδα.

Ο Μποσμάν και οι δικηγόροι του

Όλα ξεκίνησαν από την ομάδα RFC της Λιέγης, όπου έπαιζε τότε ο Μποσμάν. Η ομάδα αρνήθηκε να του επιτρέψει να πάει στην ομάδα της Δουνκέρκης στη Γαλλία χωρίς αμοιβή, αφού το συμβόλαιό του είχε λήξει. Ο Μποσμάν μπήκε σε μια πολύχρονη δικαστική περιπέτεια που τέλειωσε με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιοσύνης που, όχι μόνο έδωσε στους παίκτες δωρεάν εκπροσώπηση, αλλά απελευθέρωσε και τον αριθμό ξένων παικτών που μπορεί αν έχει μια ομάδα.

Από τότε, όταν επαγγελματίες ποδοσφαιριστές άλλαζαν ομάδα μετά τη λήξη του συμβολαίου τους, έλεγαν ότι το ‘καναν «όπως ο Μποσνάν» (και όχι ο Μπέκαμ…).

Ωστόσο, αντί ο ίδιος να κολυμπάει σήμερα στα πλούτη, κατέληξε να ζει με ψίχουλα. Αφού ξόδεψε τα 16 εκατ. βελγικά φράγκα (περίπου 470.000 δολάρια εκείνη την εποχή) που κέρδισε ως αποζημίωση από την εθνική ποδοσφαιρική ομοσπονδία το 1998, έμεινε σχεδόν «στον άσο». Κι αυτό γιατί τότε δεν υπήρχαν τα γρήγορα αυτοκίνητα, ούτε οι χορηγίες που σήμερα διατηρούν στον αφρό ποδοσφαιριστές που έχουν κρεμάσει τα παπούτσια τους…

Ο Βέλγος παίκτης είχε να στηριχτεί μόνο σε ελεημοσύνες του κράτους και να ζήσει μια ζωή που εξελίχθηκε σε μάχη με τον χρόνο. Τώρα ζει χάρη στο επίδομα ανεργίας και στα ψίχουλα που πάιρνει ως βοήθεια από την οικογένειά του.

«Στον κόσμο του ποδοσφαίρου δεν ήμουν πια ευπρόσδεκτος. Κέρδισα για όλους το δικαίωμα της ελεύθερης μετακίνησης παικτών, αλλά δεν πήρα και πολλά ευχαριστώ γι’ αυτό», λέει ο ίδιος.

Σύμφωνα με τον Ντάνιελ Γκι της νομικής εταιρείας Sheridans, η υπόθεση πήρε πάνω από 5 χρόνια να τελεσφορήσει και στο διάστημα αυτό δεν άφηναν τον Μποσνάν να παίξει. Ήταν τότε λίγο πριν τα 30 που θεωρείται και η «χρυσή» ηλικία για την καριέρα ενός ποδοσφαιριστή. Κι όπως λέει ο Γκι, στην ουσία ο Μποσνάν έπαιξε την καριέρα του στα ζάρια, καθώς τότε θεωρείτο αδιανόητο να μπορεί να μετακινείται ελεύθερα ένας παίκτης.

Η απόφαση εκείνη γέννησε μια πραγματική επανάσταση, καθώς έφτασε μέχρι τη Βραζιλία, τη χώρα που «πουλά» περισσότερους παίκτες παγκοσμίως, αναφέρει και ο δικηγόρος ομάδων, Μάρκος Μόττα.

Υπήρχαν κι άλλες λιγότερο ευχάριστες συνέπειες από την απόφαση της υπόθεσης Μποσνάν. Κάποιοι μεγάλοι κερδισμένοι του παρελθόντος έμειναν τελικά σκιές του εαυτού τους.

Ομάδες όπως ο Αγιαξ από το Αμστερνταμ που κάποτε ήταν από τους ακριβότερους συλλόγους και μετά την απόφαση έμεινε με τις τελευταίες. Το τελευταίο Ευρωπαϊκό το πήρε το 1995, χρονιά που κέρδισε ο Μποσμάν την υπόθεση. Αυτό που ακολούθησε ήταν η αποχώρηση των κορυφαίων ποδοσφαιριστών της, καθώς τους μάζευαν οι πλουσιότερες ομάδες.

Η δικαστική απόφαση έδωσε απίστευτη ώθηση στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Τα χρήματα από τις τηλεοπτικές μεταδόσεις το βοήθησαν να μεταμορφωθεί από σπορ των χούλιγκαν σε άθλημα των σαλονιών.

Ενδεικτικά, η πιο προσοδοφόρα διοργάνωση της ευρωπαϊκής ηπείρου, η αγγλική Premier League, θα ξεκινήσει με ένα 3ετές συμβόλαιο 5,1 δισ. στερλινών με την εγχώρια τηλεόραση την επόμενη σεζόν, ενώ φιλοξενεί τους περισσότερους καλύτερα αμειβόμενους παίκτες του πλανήτη.

Συνοψίζοντας λοιπόν, χωρίς τον Μποσνάν, δεν θα υπήρχε αγορά μεταγραφών ύψους 5 δισ. δολαρίων τον χρόνο. Και θα είχαμε μείνει στην εποχή όπου η μεταγραφή παικτών στην Αγγλία από άλλα σημεία της Βρετανίας, όπως πχ τη Σκωτία, θα φάνταζε μια εξωτική υπόθεση…