Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι, η διεθνής διπλωματία έχει… επικεντρωθεί και πάλι στην κρίση στη Συρία με απόλυτη προτεραιότητα την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, αν και τα συμφέροντα των διάφορων πλευρών εξακολουθούν να είναι διαφορετικά και οι προοπτικές προόδου εύθραυστες.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα επισκεφθεί τη Δευτέρα την Τεχεράνη, ο Γάλλος ομόλογός του Φρανσουά Ολάντ την Ουάσινγκτον και τη Μόσχα την Τρίτη και την Πέμπτη, ενώ οι μεγάλοι διπλωματικοί ελιγμοί θα κορυφωθούν στη διάσκεψη για τη Συρία την επόμενη εβδομάδα.

Αφού περιήλθαν σε τέλμα για μήνες, οι συζητήσεις μεταξύ των πρωταγωνιστών στη συριακή κρίση ξεκίνησαν και πάλι τον Σεπτέμβριο μετά την έναρξη των ρωσικών αεροπορικών επιδρομών στη Συρία, οδηγώντας σε δύο διεθνείς διασκέψεις στη Βιέννη, οι οποίες είχαν στόχο να επανακινήσουν την πολιτική διαδικασία στη χώρα, σημειώνει το ΑΜΠΕ

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι και η παραδοχή της Μόσχας ότι μια επίθεση ενδέχεται να προκάλεσε τη συντριβή ενός ρωσικού αεροσκάφους στο Σινά έδωσαν νέα ώθηση στη διπλωματία και άλλαξαν τη στρατηγική όλων των πλευρών.

Η Γαλλία, που μέχρι τώρα κρατούσε τη στάση «ούτε- ούτε» (ούτε ο Σύρος προέδρος Μπασάρ αλ Άσαντ, ούτε το Ισλαμικό Κράτος), άλλαξε στρατηγική: η μάχη κατά των τζιχαντιστών κατέστη απόλυτη προτεραιότητα για το Παρίσι και ο Ολάντ ανακοίνωσε την εντατικοποίηση των γαλλικών πληγμάτων στη Συρία και το Ιράκ.

«Η ιδέα είναι να εκμεταλλευθούμε την τρέχουσα κατάσταση ώστε να αυξήσουμε τη στρατιωτική πίεση στο Ντάες (αραβικό ακρωνύμιο του ΙΚ) με καλύτερο συντονισμό», επεσήμανε διπλωματική πηγή.

Η Γαλλία, η οποία αρνούνταν επί ένα χρόνο να δεσμευθεί στη Συρία ακολουθώντας την τακτική «ούτε- ούτε», εκτιμά σήμερα ότι είναι σε θέση να ζητήσει την αυξημένη εμπλοκή των Αμερικανών συμμάχων της, οι οποίοι θεωρεί ότι ως τώρα εμφανίζονταν πολύ διστακτικοί διπλωματικά και στρατιωτικά, σύμφωνα με γαλλικές διπλωματικές αρχές.

Από την άλλη η επίσκεψη του Ολάντ στη Μόσχα έχει στόχο «(ο πρόεδρος) να δει ρεαλιστικά πού βρισκόμαστε με τους Ρώσους», όπως δήλωσε μία από τις πηγές. Ακόμη όμως κι αν το Παρίσι κάνει μια προσπάθεια προσέγγισης με τη Μόσχα ώστε να ξεκινήσει μια στρατιωτική συνεργασία στη Συρία, η έλλειψη εμπιστοσύνης αναφορικά με τις πραγματικές προθέσεις της Ρωσίας θα παραμείνει.

Η Μόσχα μέχρι στιγμής παραμένει πιστή σύμμαχος του Άσαντ και παρόλο που τα στρατιωτικά τα πλήγματά της έχουν στόχο εδώ και μερικές ημέρες ολοένα και περισσότερο το ΙΚ, «θέλουμε να επιβεβαιώσουμε την αποφασιστικότητα του Πούτιν να πλήξει το Ντάες», σημειώνει μια διπλωματική πηγή.

Ο Ρώσος πρόεδρος από την πλευρά του θα επισκεφθεί την Τεχεράνη, πραγματοποιώντας την πρώτη επίσημη επίσκεψή του στη χώρα από το 2007, και θα συναντηθεί με τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, τον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Το Ιράν, έτερος μεγάλος σύμμαχος του Άσαντ, συμμετέχει πλέον στις διεθνείς συζητήσεις για την επίλυση της κρίσης και, σύμφωνα με κάποιους ειδικούς, ίσως να είναι διατεθειμένο να αλλάξει στάση.

«Δεν θα είναι εύκολο, όμως για πρώτη φορά υπάρχει μια σειρά παραγόντων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια απεμπλοκή», εκτιμά ο Καρίμ Εμίρ Μπιτάρ του Κέντρου Διεθνών και Στρατηγικών Ερευνών (Iris), αναφερόμενος στην παρουσία του Ιράν στις συνομιλίες και τη ρωσο-γαλλική προσέγγιση.

Η τελευταία διεθνής διάσκεψη για τη Συρία, που πραγματοποιήθηκε στις 14 Νοεμβρίου στη Βιέννη, οδήγησε για πρώτη φορά τους Δυτικούς και τις αραβικές χώρες από τη μία πλευρά και το Ιράν και τη Ρωσία από την άλλη να συμφωνήσουν σε έναν οδικό χάρτη και ένα χρονοδιάγραμμα για μια πολιτική μετάβαση στη Συρία.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος, εκτιμώντας ότι η Συρία ίσως να βρίσκεται «μερικές εβδομάδες» από μια πολιτική μετάβαση.

Προς το παρόν πάντως δεν είναι ξεκάθαρος ο ρόλος του Άσαντ σε μια ενδεχόμενη μετάβαση. Ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα εκτίμησε την Πέμπτη ότι ο πόλεμος δεν μπορεί να τερματιστεί χωρίς την αποχώρηση του Άσαντ, όμως Μόσχα και Τεχεράνη επαναλαμβάνουν ότι η τύχη του εναπόκειται μόνο στον συριακό λαό.

Η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία επιθυμούν την πτώση του Σύρου προέδρου και εμμένουν στις θέσεις τους, ενώ θα είναι πολύ «περίπλοκο» να οδηγηθούν σε υποχωρήσεις, σύμφωνα με τον Μπιτάρ.

Επίσης μένει να διευκρινιστεί ποια συριακή αντιπολίτευση θα συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις. «Το καθεστώς Άσαντ εξουδετέρωσε κάποιες προσωπικότητες, περιλαμβανομένων κάποιων από την κοινότητά του των αλαουιτών, οι οποίες θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμες σε μια μετάβαση», σχολιάζει η ερευνήτρια Μίριαμ Μπένρααντ του Ιδρύματος Στρατηγικών Ερευνών (FRS).