Γράφει ο Χρήστος Ηλ.Τσίχλης Δικηγόρος Αθηνών
Σύμφωνα με την εγκύκλιο του υπουργείου οικονομικών… 124069/0092/10-11-2015
*επέρχονται σημαντικές αλλαγές στην μέχρι σήμερα ισχύουσα συνταξιοδοτική
νομοθεσία που διέπει τους δημοσίους υπαλλήλους-λειτουργούς και τους
εξομοιούμενους μ’ αυτούς.**Η εγκύκλιος αφορά:*

*- υπαλλήλους/λειτουργούς του Δημοσίου, των ΟΤΑ ή άλλων ΝΠΔΔ οι οποίοι
υπάγονται στο συνταξιοδοτικό – ασφαλιστικό καθεστώς του Δημοσίου (καταβολή
σύνταξης από το Δημόσιο)*
*- υπαλλήλους άλλων ΝΠΔΔ, οι οποίοι διέπονται από το ίδιο με τους δημοσίους
υπαλλήλους συνταξιοδοτικό καθεστώς και οι συντάξεις τους βαρύνουν τους
οικείους φορείς και*
*- στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας και του
Πυροσβεστικού Σώματος. *
*Καθιερώνεται ** νέος τρόπος υπολογισμού της σύνταξης των ασφαλισμένων του
Δημοσίου, για όσους υπαλλήλους–λειτουργούς του Δημοσίου καθώς και
στρατιωτικούς θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1/1/2015 και μετά. Τα
πρόσωπα αυτά, σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις, για τα έτη υπηρεσίας τους
από 1/1/2011 και μετά, δικαιούνται:*
*α. βασική σύνταξη, το ποσό της οποίας αντιστοιχεί στα έτη ασφάλισής τους
από 1/1/2011 έως την ημερομηνία συνταξιοδότησής τους.*
*β. τμήμα σύνταξης, που αντιστοιχεί στα έτη ασφάλισής τους μέχρι
31/12/2010, το οποίο υπολογίζεται σύμφωνα με τις οικείες προϊσχύουσες του
ν. 3865/2010 συνταξιοδοτικές διατάξεις και τμήμα σύνταξης που αντιστοιχεί
στα έτη ασφάλισής τους από 1/1/2011 έως την ημερομηνία συνταξιοδότησής τους
(αναλογικό ποσό σύνταξης).*
*2. **Με τις διατάξεις των παρ. 1 και 2 του ν. 4336/2015, σε συνδυασμό με
τις διατάξεις του άρθρου 1 του ν. 4337/2015, επεκτάθηκε ο ανωτέρω τρόπος
υπολογισμού της σύνταξης και **σε όσους έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό
δικαίωμα μέχρι την 31/12/2014 και αποχωρούν από την Υπηρεσία από 1/9/2015
και μετά**. *
*Προβλέπεται για τους υπαγομένους στο συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου
κατώτατο όριο σύνταξης το οποίο ανέρχεται σε 364,45€ μηνιαίως. Οι διατάξεις
αυτές, όπως ισχύουν μετά την τροποποίησή τους με την παρ. 4 του άρθρου 1
του ν. 4337/2015, ορίζουν ότι όσοι έχουν αποχωρήσει ή αποχωρούν από την
Υπηρεσία από 1/7/2015 και εφεξής, χωρίς να έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος
της ηλικίας τους, θα λαμβάνουν μέχρι τη συμπλήρωση του έτους αυτού το ποσό
της σύνταξης που αναλογεί στα έτη ασφάλισής τους. Μετά τη συμπλήρωση του
67ου έτους της ηλικίας η σύνταξή τους θα αναπροσαρμοσθεί στο ποσό των
364,45€.*
*ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ :*
*Η συμπλήρωση του προαναφερόμενου 67ου έτους της ηλικίας για την καταβολή
του ποσού του κατωτάτου ορίου σύνταξης των 364,45€, δεν ισχύει για όσους:*
*- είναι ανάπηροι με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω και λαμβάνουν το επίδομα
ανικανότητας των διατάξεων του άρθρου 54 του π.δ 169/2007,*
*- λαμβάνουν σύνταξη ως παθόντες στην Υπηρεσία και ένεκα ταύτης ,*
*- λαμβάνουν σύνταξη ως παθόντες λόγω βίαιου συμβάντος ή τρομοκρατικής
ενέργειας,*
*- λαμβάνουν κατά μεταβίβαση σύνταξη λόγω θανάτου του/της συζύγου τους ή
τουγονέα τους.*
Π*ροβλέπεται νέος τρόπος υπολογισμού της μείωσης της σύνταξης στις
περιπτώσεις που ο υπάλληλος αποχωρεί από την Υπηρεσία πριν τη συμπλήρωση
του νέου ορίου ηλικίας.*
*Ειδικότερα ορίζεται, ότι το ποσό της μειωμένης σύνταξης το οποίο προκύπτει
με βάση τις προϊσχύουσες του ν. 4336/2015 διατάξεις, μειώνεται περαιτέρω
κατά 10%. Η πρόσθετη αυτή μείωση (10%) θα ισχύει μέχρι τη συμπλήρωση του
κατά περίπτωση νέου ορίου ηλικίας. *
*Τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης των υπαλλήλων – λειτουργών του Δημοσίου,
που έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι και την 31/12/2012 και
δεν έχουν συμπληρώσει το κατά περίπτωση ισχύον όριο ηλικίας για την
καταβολή της σύνταξης μέχρι και την 18/8/2015 (προηγουμένη της ημερομηνίας
έναρξης ισχύος του ν. 4336/2015), αυξάνονται σταδιακά από 19/8/2015 έως και
την 1/1/2022. *
*Γυναίκα υπάλληλος που έχει θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα (συμπλήρωση **25
ετών **υπηρεσίας) το έτος 2010, χωρίς ανήλικο παιδί, μπορούσε μέχρι την
18/8/2015 να συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση του **60ου **έτους της
ηλικίας ή με τη συμπλήρωση **35 **ετών υπηρεσίας και του **58ου **έτους της
ηλικίας.*
*Εάν κατά την ανωτέρω ημερομηνία, δεν είχε συμπληρώσει το **60ο **έτος, το
οποίο λ.χ. συμπληρώνει το έτος 2019, τότε με βάση τον Πίνακα 2, μπορεί να
συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση του **64ου **έτους και **5 **μηνών.*
*Αφού όμως η ανωτέρω, το έτος 2010 είχε 25 έτη υπηρεσίας και ήδη 30 το έτος
2015 και επομένως θα συμπληρώσει τα **35 **έτη το έτος 2020 (εντός της
μεταβατικής περιόδου), μπορεί κατ’ αρχήν να υπαχθεί στον Πίνακα 1. Επειδή
κατά το ίδιο έτος θα έχει ήδη συμπληρώσει το **58ο **έτος της ηλικίας της,
μπορεί να συνταξιοδοτηθεί, με βάση τον Πίνακα 1, με τη συμπλήρωση του *
*61ου **έτους, που αντιστοιχεί στο έτος (2020) που η προαναφερόμενη
υπάλληλος συμπληρώνει αθροιστικά και τα έτη υπηρεσίας (35) και το ισχύον
μέχρι 18-8-2015 όριο ηλικίας συνταξιοδότησης (58ο έτος).*
*Άνδρας υπάλληλος που έχει θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα (συμπλήρωση**25
ετών **υπηρεσίας) το έτος 2011, χωρίς ανήλικο παιδί, μπορούσε μέχρι την
18/8/2015 να συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση του **61ου **έτους της
ηλικίας ή με τη συμπλήρωση **36 **ετών ασφάλισης και του **58ου **έτους της
ηλικίας.*
*Εάν κατά την ανωτέρω ημερομηνία (18/8/2015), δεν είχε συμπληρώσει το *
*61ο **έτος, το οποίο λ.χ. συμπληρώνει το έτος 2022, τότε με βάση τον
Πίνακα 2, μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση του **67ου **έτους της
ηλικίας.*
*Αφού όμως ο ανωτέρω, το έτος 2011 είχε 25 έτη υπηρεσίας και ήδη 29 το έτος
2015, μπορεί κατ’ αρχήν να υπαχθεί στον Πίνακα 1, δεδομένου ότι θα
συμπληρώσει τα **36 **έτη ασφάλισης το έτος 2022 (εκτός μεταβατικής
περιόδου). Επομένως με βάση τον Πίνακα 1 μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με τη
συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης και του **62ου **έτους της ηλικίας, δηλαδή με
ευνοϊκότερες προϋποθέσεις από αυτές του Πίνακα 2.*
*Άνδρας υπάλληλος που έχει προσληφθεί στο Δημόσιο το έτος 1981 και έχει
θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα (συμπλήρωση **25 ετών **υπηρεσίας) το
έτος 2006, μπορούσε μέχρι την 18/8/2015 να συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση
του**64ου **έτους και 5 μηνών ή με τη συμπλήρωση **35 **ετών ασφάλισης
ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας.*

Εξαιρέσεις:*Οι διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 1 του ν. 4336/2015 με τις
οποίες αυξάνονται σταδιακά από 19/8/2015 τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης
δεν έχουν εφαρμογή για τις ακόλουθες κατηγορίες υπαλλήλων – λειτουργών του
Δημοσίου: *

*α. **για όσους αποχώρησαν από την Υπηρεσία (λύση της υπαλληλικής σχέσης)
μέχρι και την 18/8/2015.*
*Για τα πρόσωπα αυτά για τα οποία, είτε εκκρεμεί η έκδοση συνταξιοδοτικής
πράξης, είτε έχει εκδοθεί συνταξιοδοτική πράξη και η σύνταξή τους τελεί υπό
αναστολή (λόγω μη συμπλήρωσης του κατά περίπτωση ισχύοντος ηλικιακού
ορίου), εξακολουθούν να ισχύουν τα ηλικιακά όρια που ίσχυαν κατά τον
κρίσιμο χρόνο της αποχώρησής τους από την Υπηρεσία.*
*β. **για αυτούς που απολύθηκαν από την Υπηρεσία λόγω ανικανότητας από
19/8/2015 και μετά ή αποχώρησαν από την Υπηρεσία με παραίτηση από την ίδια
ημερομηνία και μετά και ανήκουν στην κατηγορία των πασχόντων από τις
«ειδικές παθήσεις» (παραπληγικοί, τετραπληγικοί, τυφλοί, νεφροπαθείς ,
πάσχοντες από μεσογειακή αναιμία κλπ), καθώς και γι’ αυτούς που ενώ έχουν
θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης και αποχωρήσει πριν από την ηλικία
συνταξιοδότησης καταστούν στο μεταξύ ανίκανοι κατά ποσοστό τουλάχιστον 67%
(υποπερ. αα & ββ της περ. β της παρ.3 του άρθρου 56 του π.δ. 169/2007).*
*γ. **για όσους με βάση την προϊσχύουσα του ν. 4336/2015 συνταξιοδοτική
νομοθεσία μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν με τη συμπλήρωση 35 ή 37 ετών
ασφάλισης ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας, κατά περίπτωση και κατά την 18/8/2015
είχαν συμπληρώσει τα έτη αυτά.*
*Για τα πρόσωπα που συμπληρώνουν τα 35 ή 37 έτη ασφάλισης μετά την ανωτέρω
ημερομηνία, το 58ο ή 55ο έτος ηλικίας λογίζεται ως όριο ηλικίας για τις
ανάγκες εφαρμογής των Πινάκων 1 & 2 κατά περίπτωση.*
*δ. **για τους εκπαιδευτικούς που είχαν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα
μέχρι 31/12/2010 και κατά την 18/8/2015 είχαν συμπληρώσει τα 30 έτη και το
55ο έτος της ηλικίας τους ή τα 30 έτη και το 60ό έτος της ηλικίας τους,
κατά περίπτωση. Εάν μία εκ των δύο προϋποθέσεων (30 + 55 ή 30 + 60 κατά
περίπτωση) δεν έχει συμπληρωθεί κατά την ανωτέρω ημερομηνία, το νέο όριο
ηλικίας των προσώπων αυτών αυξάνεται με βάση τους Πίνακες 1 ή 2, κατά
περίπτωση, όπως και των λοιπών δημοσίων υπαλλήλων.*
*ε. **για όσους κατά την 18/8/2015 έχουν συμπληρώσει τόσο τον απαιτούμενο
για τη συνταξιοδότησή τους χρόνο ασφάλισης όσο και το προβλεπόμενο κατά
περίπτωση όριο ηλικίας για την καταβολή πλήρους σύνταξης.*
*στ. **για τους γονείς που έχουν παιδί άγαμο και ανίκανο για την άσκηση
κάθε βιοποριστικού επαγγέλματος κατά ποσοστό 67% και άνω, για τους οποίους
εξακολουθεί να ισχύει η συμπλήρωση 25ετίας για την θεμελίωση του
συνταξιοδοτικού δικαιώματος και η συμπλήρωση του 50ού έτους της ηλικίας για
την καταβολή της σύνταξης. Χρήση του δικαιώματος αυτού, για συνταξιοδότηση
με ευνοϊκότερους όρους, μπορεί να ασκηθεί από τον ένα εκ των γονέων,
κατόπιν κοινής δήλωσής τους. Σε περίπτωση διάζευξης ή διάστασης των γονέων,
το δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί μόνο από αυτόν που έχει την επιμέλεια του
παιδιού.*
*ζ. **για το προσωπικό εσωτερικής φύλαξης και εξωτερικής φρούρησης των
σωφρονιστικών καταστημάτων (υποπερ. εε της περ. β της παρ.3 του άρθρου 56
του π.δ. 169/2007).*
*η. **για τους υπαλλήλους των ΟΤΑ που απασχολούνται στις ειδικότητες της
παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 3660/2008 (Α΄78), δηλ. στη συγκομιδή και
αποκομιδή, μεταφορά, διαλογή, επιστασία, καταστροφή απορριμμάτων, τους
εργάτες αφοδευτηρίων, τους εργάτες **ταφής – εκταφής νεκρών. *
Το *πρόσθετο πέναλτι 10%* επί των μειωμένων συντάξεων υπολογίζεται επί του
ποσού που προκύπτει αφού επιβληθεί πρώτα το «ψαλίδι» 6% κατ’ έτος που ίσχυε
πριν το τρίτο μνημόνιο, αλλά ακολουθεί τον συνταξιούχο μέχρι να συμπληρώσει
το νέο, κατά περίπτωση, όριο ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης (με βηματισμό
δηλαδή προς τα 67 ή τα 62). Από τις αυξήσεις των ορίων ηλικίας εξαιρούνται
οι υπαγόμενοι στα βαρέα και ανθυγιεινά (συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού
καθαριότητας των ΟΤΑ), όσοι συνταξιοδοτούνται λόγω βαριάς αναπηρίας
(παραπληγικοί, τυφλοί κλπ) όπως και οι μητέρες και χήροι πατέρες παιδιών
ανίκανων για κάθε βιοποριστική εργασία.Χαμένοι θεωρούνται όσοι ελεύθεροι
επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και μισθωτοί έβγαιναν με 35ετία (δηλαδή
είχαν κατοχυρώσει δικαίωμα με συμπλήρωση αντίστοιχου χρόνου ασφάλισης μέχρι
31/12/2012), αλλά δεν είχαν συμπληρώσει το απαιτούμενο κατά περίπτωση όριο
ηλικίας μέχρι 18/8, θα οδηγηθούν σταδιακά στα 62 .
Η υπουργική απόφαση οδηγεί στα 62 όλους όσοι μπορούσαν να κατοχυρώσουν ή να
θεμελιώσουν δικαίωμα με χρόνο ασφάλισης μεγαλύτερο ή ίσο από 10.500 ημέρες
(ή 35 έτη). Στα 62 οδηγούνται σταδιακά και όσοι μπορούσαν να φύγουν χωρίς
όριο ηλικίας. Γι’ αυτές τις κατηγορίες οριοθετείται ένα ηλικιακό όριο στα
58, αν η θεμελίωση προβλέπεται με τουλάχιστον 35 χρόνια ή στα 55 σε κάθε
άλλη περίπτωση.
Στα 67 οδηγούνται όλοι οι ασφαλισμένοι που έχουν κατοχυρώσει ή κατοχυρώνουν
δικαίωμα για πλήρη αλλά και όσοι μπορούσαν να κατοχυρώσουν ή να θεμελιώσουν
δικαίωμα για πλήρη με λιγότερες από 10.500 ημέρες (ή 35 έτη) ασφάλισης.
Στον ίδιο βηματισμό μπαίνουν και όσοι έχουν κατοχυρώσει ή κατοχυρώνουν
δικαίωμα για μειωμένη σύνταξη (με την αντίστοιχη πλήρη να βαίνει στα 67)
και όσοι μπορούσαν να θεμελιώσουν ή κατοχυρώσουν με λιγότερες από 10.500
ημέρες (ή 35 έτη) για μειωμένη. Σώζονται από την αύξηση των ορίων ηλικίας
συνταξιοδότησης όσοι έχουν θεμελιώσει δικαίωμα έως την ψήφιση του νόμου. Το
σχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή, μαζί με το νέο, σκληρό Μνημόνιο,
περιλαμβάνει δέσμη μέτρων άμεσης εφαρμογής, με αιχμή την κατάργηση των
πρόωρων συνταξιοδοτήσεων, έως το τέλος του 2021. Έτσι, από το 2022 και
μετά, το γενικό όριο συνταξιοδότησης για όλους είναι το 67ο έτος, ή το 62ο
με τη συμπλήρωση όμως 40 ετών ασφάλισης. 
Σύμφωνα με τις διατάξεις του
πολυσέλιδου νομοσχεδίου, αυξάνονται σταδιακά, από την ψήφιση του Μνημονίου
και έως το τέλος του 2021 τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης σε όσους
μπορούσαν μέχρι σήμερα, να βγουν στη σύνταξη πριν από το 67ο έτος της
ηλικίας τους. Το σχέδιο νόμου που κατατέθηκε τα ξημερώματα στη Βουλή
προβλέπει ότι θεμελιωμένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα μέχρι την ψήφιση του
νόμου (λόγω συμπλήρωσης των προϋποθέσεων του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης
και του ορίου ηλικίας, όπου αυτό προβλέπεται)δεν θίγονται. Αντίθετα, ορίζει
ότι σε περίπτωση που η ισχύουσα μέχρι σήμερα νομοθεσία δεν προβλέπει όριο
ηλικίας για θεμελίωση πλήρους δικαιώματος ή μειωμένης σύνταξης λόγω
γήρατος, από τη δημοσίευση του Μνημονίου και μετά, η σταδιακή αύξηση
αρχίζει με όριο ηλικίας το 58ο έτος για 35 έτη ασφάλισης, ενώ σε κάθε άλλη
περίπτωση με όριο ηλικίας το 55ο.