Στη σταδιακή κατάργηση της προστασίας των τιμών των γενόσημων φαρμάκων καθώς και εκείνων που έχουν χάσει την πατέντα τους (off patent) θα προχωρήσει τελικά η κυβέρνηση όπως είχε συμφωνηθεί με τους θεσμούς τον περασμένο Αύγουστο….

 

Το μέτρο, που αναμένεται να οδηγήσει σε σημαντικές μειώσεις στις τιμές των φαρμάκων, ήταν ένα από τα προαπαιτούμενα για την επίτευξη της συμφωνίας και το κλείσιμο (και αυτής) της διαπραγμάτευσης και την εκταμίευση των δυο δις ευρώ.

Ωστόσο, στην εκπνοή της θητείας του και λίγο πριν την παραίτηση της κυβέρνησης ο πρώην υπουργός Υγείας, κ. Παναγιώτης Κουρουμπλής είχε… φροντίσει για την μη εφαρμογή του μέτρου. Με σχέδιο υπουργικής απόφασης που είχε ετοιμάσει και που τελικά υπέγραψε ο διάδοχός του κ. Θάνος Δημόπουλος αποφασίστηκε μεν η νέα τιμολογιακή πολιτική των φαρμάκων (κάθε off patent φάρμακο μειώνεται στο 50% της τιμής που είχε το φάρμακο υπό προστασία δεδομένων είτε βάσει του μέσου όρου των 3 χαμηλότερων τιμών στην Ε.Ε και κάθε γενόσημο μειώνεται στο 32,5% της τιμής του off patent) αλλά παράλληλα  κατασκευάστηκε και ένας «κόφτης» στις δραστικές μειώσεις των τιμών. Έτσι, ορίστηκε ότι ναι μεν θα εφαρμοστεί η τιμολογιακή πολιτική αλλά υπό προϋποθέσεις: η τιμή των off patent φαρμάκων δεν μπορεί να μειωθεί κάτω από τα 12 ευρώ ανά συσκευασία και η τιμή των γενόσημων δεν μπορεί να μειωθεί κάτω από 7,8 ευρώ ανά συσκευασία.

Η διάταξη προκάλεσε τις έντονες αντιδράσεις των εκπροσώπων των θεσμών και είχε χαρακτηριστεί ως πολύ προκλητικό «μαξιλάρι ασφαλείας» για δεκάδες off patent και γενόσημα φάρμακα που κυκλοφορούν στη χώρα μας με τιμές πολύ πιο υψηλές από τις αντίστοιχες στην Ευρώπη. 

Σε δόσεις η μείωση των τιμών των φαρμάκων

Η αρχική απαίτηση των δανειστών ήταν η άμεση και άπαξ κατάργηση αυτής της προστασίας της τιμολόγησης των off – patent και γενοσήμων. Τελικά, η  διαπραγμάτευση κατέληξε στη σταδιακή απομείωση του μηχανισμού προστασίας μέσα στην περίοδο των επόμενων δύο ετών, κάτι που μεταφράζεται πρακτικά σε δραστικές μειώσεις των τιμών των δύο κατηγοριών φαρμάκων στα τέσσερα επόμενα δελτία τιμών. 

Πιο συγκεκριμένα, στο δελτίο τιμών του α’ εξαμήνου του 2016 το όριο προστασίας θα είναι 9 ευρώ για τα off – patent φάρμακα και 5,5 ευρώ για τα γενόσημα. Στο δελτίο τιμών του β’ εξαμήνου του 2016 τα off patent δεν θα μπορούν να μειωθούν κάτω από τα 7 ευρώ και τα γενόσημα κάτω από τα 4 ευρώ.

Στο δελτίο τιμών του α’ εξαμήνου του 2017 το όριο προστασίας θα πέσει στα 4,5 ευρώ για τα off – patent και στα 3 ευρώ για τα γενόσημα. Τέλος, στο τέταρτο δελτίο τιμών, αυτό που θα εκδοθεί μέσα στο β’  εξάμηνο του 2017, το όριο προστασίας θα πέσει  στο 1 ευρώ τόσο για off – patent όσο και για  γενόσημα.

Τα παραπάνω θα ρυθμίζονται με Υπουργική Απόφαση που θα εκδοθεί άμεσα – το νομοσχέδιο με τα προαπαιτούμενα αναμένεται να κατατεθεί προς συζήτηση στις επιτροπές της Βουλής αύριο Τετάρτη και την Πέμπτη στην Ολομέλεια.

Claw back (και) στη νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη

Εκτός από την κατάργηση του μηχανισμού προστασίας της τιμής των φαρμάκων που έχουν χάσει την πατέντα τους και των γενοσήμων, που θεωρούνταν βέβαιο ότι θα ζητηθεί σε συνέχεια της συμφωνίας του περασμένου Αυγούστου, οι εκπρόσωποι των δανειστών  έθεσαν στην τελευταία διαπραγμάτευση το ζήτημα της καθιέρωση μηχανισμού αυτόματης επιστροφής (claw back) και στην ενδονοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη έπειτα από την εφαρμογή του στην δημόσια φαρμακευτική δαπάνη του ΕΟΠΥΥ. 

Αυτό σημαίνει ότι και η ενδονοσοκομειακή δαπάνη θα είναι πλέον «κλειστή» και η οποια υπέρβαση του ορισθέντος ποσού θα επιστρέφεται υποχρεωτικά από τις φαρμακευτικές εταιρίες. 
Για το έτος 2016 συμφωνήθηκε το ύψος της δαπάνης πάνω από την οποία θα υπάρχει claw back να είναι 570 εκατ. ευρώ, για το έτος 2017 πάνω από 550 εκατ. ευρώ και για το έτος 2018 το ύψος της δαπάνης να ανέρχεται στα 530 εκατ. Ευρώ. 

Θετική η αποτίμηση του υπουργείου Υγείας μετά τη συμφωνία

Το υπουργείο Υγείας -όπως επισημαίνει σε non paper- του θεωρεί ότι η συμφωνία αυτή μπορεί να διασφαλίσει την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς φαρμάκων και τη δημόσια υγεία υπό τις ακόλουθες τέσσερις προϋποθέσεις:

-Την αύξηση της διείσδυσης των γενοσήμων, δηλαδή αύξηση του όγκου τους στην φαρμακευτική αγορά, μέσω κινήτρων για γιατρούς, ασθενείς και φαρμακοποιούς, καθώς και εκστρατείες ενημέρωσης για την αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία των ποιοτικών γενοσήμων που κυκλοφορούν στη χώρα.

-Τη σύσταση της επιτροπής διαπραγμάτευσης στον ΕΟΠΥΥ για τα φάρμακα υψηλού κόστους (ΦΥΚ).

-Την εισαγωγή θεραπευτικών πρωτοκόλλων και κατευθυντήριων οδηγιών για τη συνταγογράφηση και των νοσοκομειακών φαρμάκων.

-Την αναδιοργάνωση του συστήματος προμηθειών φαρμάκων στα νοσοκομεία και την κεντρική διαχείριση ακριβών νοσοκομειακών φαρμάκων, όπως τα ογκολογικά.

Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας εκτιμά ότι με τη συμφωνία επιτυγχάνει την αποφυγή περαιτέρω επιβάρυνσης των ασθενών, την εξοικονόμηση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης ( η οποία εξετάζεται να συνδεθεί με τη μείωση του κόστους συμμετοχής των ασθενών στα φάρμακά τους), και τον επιμερισμό του κόστους από τη μείωση της δαπάνης μεταξύ εγχώριας και πολυεθνικής φαρμακοβιομηχανίας.