Γράφει ο Χρήστος Ηλ.Τσίχλης Δικηγόρος Αθηνών
Μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου για τον τρόπο επιλογής των διευθυντών, οι… θέσεις των νυν διευθυντών στον ευρύτερο δημόσιο τομέα θα καταργηθούν,διότι μέχρι τώρα ισχύει το μεταβατικό στάδιο επιλογής προϊσταμένων στο Δημόσιο, όπου η τοποθέτηση σε θέση ευθύνης γίνεται με απόφαση ανάθεσης καθηκόντων.Η αξιολόγηση θα πραγματοποιείται τόσο από τους προϊσταμένους προς τους υπαλλήλους όσο και από τους υφισταμένους στις ανώτερες διοικητικές βαθμίδες.
Το είδος και το περιεχόμενο της γραπτής εξέτασης ως στάδιο της διαδικασίας επιλογής θα διαφοροποιείται ανάλογα με το επίπεδο θέσης ευθύνης και τη συγκεκριμένη θέση, στοχεύοντας έτσι στην ανάδειξη των απαιτούμενων κάθε φορά ικανοτήτων και δεξιοτήτων. Όλα τα στάδια της διαδικασίας (προφίλ θέσης, κριτήρια αξιολόγησης, αποτελέσματα) θα είναι αναρτημένα στο διαδίκτυο,υπό την εποπτεία του ΑΣΕΠ.Η συνέντευξη ως κριτήριο επιλογής εφαρμόζεται και κατά την επιλογή επιθεωρητών – ελεγκτών και κατά την επιλογή από το ΑΣΕΠ του Ειδικού Επιστημονικού Προσωπικού. Η μορφή της συνέντευξης στο νέο σύστημα θα είναι διαφορετικής φιλοσοφίας, δομημένη, και θα διενεργείται από πιστοποιημένους σε αυτό τον τομέα ανθρώπους.

Αναλυτικά κριτήρια επιλογής (στατικά / δυναμικά) διαμορφώνονται ανάλογα με τη θέση ευθύνης από τα περιγράμματα θέσης, αλλά και από το Ειδικό Συμβούλιο Επιλογής Προϊσταμένων (ΕΙΣΕΠ)
Τα εργαλεία αξιολόγησης (γραπτές εξετάσεις, συνέντευξη, πίνακες αξιολόγησης) προσαρμόζονται στα αναλυτικά κριτήρια που προσδιορίζονται για τους προϊσταμένους.
Θα προηγηθούν τα νέα οργανογράμματα,οι συγχωνέυσεις υπηρεσιών υπουργείων και οι μετακινήσεις υπαλλήλων από υπηρεσία σε υπηρεσία, λόγω της αναδιάρθρωσης των υπηρεσιών.Τα νέα οργανογράμματα στα υπουργεία, θα έχουν σαν αποτέλεσμα τη μεταφορά αρμοδιοτήτων στους Δήμους.
Όλες οι υπηρεσίες της κεντρικής διοίκησης που έχουν να κάνουν με την εξυπηρέτηση των πολιτών μετακινούνται πλέον, μαζί με το προσωπικό τους στις Περιφέρειες και τους Δήμους. Για τις αλλαγές αυτές, η κυβέρνηση ετοιμάζεται να ζητήσει τεχνική βοήθεια από τη Γαλλία και τον ΟΟΣΑ.
Για την επιλογή προϊσταμένων, θα υπάρχει επιλογή τριών υπαλλήλων από τον προϊστάμενο της υπηρεσίας και παράλληλα θα γίνεται ψηφοφορία μεταξύ των υπαλλήλων της υπηρεσίας για την επιλογή των καλύτερων εργαζόμενων. Με τον τρόπο αυτό θα γίνεται επιλογή ατόμων που θα χαίρουν υπηρεσιακής και συναδελφικής αναγνώρισης.
Σχεδιάζεται η κατάργηση της κλασικής μοριοδότησης των τυπικών προσόντων και της προϋπηρεσίας για την επιλογή Διευθυντών, ενώ δίνεται σε νέους υπαλλήλους η δυνατότητα να διεκδικήσουν τις θέσεις ευθύνης του Δημοσίου.Οι διευθυντές και Γενικοί Διευθυντές θα επιλέγονται ύστερα από γραπτές εξετάσεις,με την επίβλεψη του ΑΣΕΠ.Από τις εξετάσεις θα αξιολογείται η ικανότητά τους να ασκήσουν τα καθήκοντα της θέσης, οι γνώσεις τους για το αντικείμενο και η δυνατότητα να συντονίζουν τους υφιστάμενούς τους.

«Κλειδί» για την τελική επιλογή θα αποτελέσουν τα περιγράμματα θέσεων που θα περιλαμβάνονται στα νέα οργανογράμματα των υπουργείων. Οι βασικές προϋποθέσεις για την ένταξη ενός υπαλλήλου στη διαδικασία επιλογής είναι:

• Για τις θέσεις των γενικών διευθυντών επιλέγονται υπάλληλοι Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, οι οποίοι είτε έχουν ασκήσει καθήκοντα γενικού διευθυντή για ένα έτος, ή έχουν 15 χρόνια υπηρεσίας και έχουν ασκήσει καθήκοντα διευθυντή για τρία χρόνια ή, τέλος, έχουν προϋπηρεσία 18 χρόνια και έχουν ασκήσει καθήκοντα διευθυντή για ένα έτος.

• Για τις θέσεις των διευθυντών μπορούν να κριθούν υπάλληλοι Πανεπιστημιακής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης οι οποίοι: ήταν διευθυντές για τρία χρόνια ή έχουν τουλάχιστον 10 έτη δημόσιας υπηρεσίας και άσκησαν καθήκοντα τμηματάρχη για 3 χρόνια ή ακόμα και εάν διαθέτουν 12 χρόνια προϋπηρεσίας και υπηρέτησαν επί τρία χρόνια σε θέση τμηματάρχη.

• Για τις θέσεις τμηματαρχών επιλέγονται υπάλληλοι Πανεπιστημιακής, Τεχνολογικής και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που εργάζονται στο Δημόσιο τουλάχιστον τέσσερα χρόνια και διετέλεσαν τμηματάρχες για ένα έτος, είτε είναι απόφοιτοι της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης με προϋπηρεσία 4 χρόνια ή απλώς είναι υπάλληλοι με 6 χρόνια συνολικής πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας.

Δεν μπορούν να θέσουν υποψηφιότητα για θέσεις προϊσταμένων οι υπάλληλοι που χρειάζονται τρία χρόνια για να συνταξιοδοτηθούν, καθώς και εκείνοι στους οποίους έχουν επιβληθεί πειθαρχικές ποινές ανώτερες του προστίμου αποδοχών τεσσάρων μηνών.

Τα προσόντα αυτά είναι:

• Απαιτούμενος βασικός τίτλος σπουδών ή επιτυχής αποφοίτηση από την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης

• Μεταπτυχιακός τίτλος σπουδών ετήσιας διάρκειας

• Διδακτορικό δίπλωμα

• Γνώση ξένης γλώσσας, μίας ή περισσοτέρων, των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης

• Εμπειρία συναφής με το αντικείμενο της προκηρυσσόμενης θέσης

Οι υποψήφιοι που πληρούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις και τα τυπικά προσόντα καλούνται στο δεύτερο στάδιο της επιλογής.

Η γραπτή εξέταση πραγματοποιείται από το ΑΣΕΠ. Σύμφωνα με τον νόμο μπορεί να έχει τη μορφή ερωτήσεων με απαντήσεις πολλαπλών επιλογών σε θέματα που αφορούν:

• Το νομοθετικό πλαίσιο της διοικητικής δράσης στο Δημόσιο (Υπαλληλικός Κώδικας, Κώδικας Διοικητικής Διαδικασίας, κανονισμοί προμηθειών κ.λπ.)

• Γενικές αρχές οργάνωσης και διοίκησης

• Γενικές γνώσεις και δεξιότητες του υποψηφίου (επικαιρότητα, συνθετική και αναλυτική σκέψη κ.λπ.).

Επίσης, η γραπτή εξέταση μπορεί να έχει τη μορφή ερωτήσεων με απαντήσεις ελεύθερης ανάπτυξης σε θέματα άσκησης διοίκησης και δημόσιας πολιτικής. Η γραπτή εξέταση για τις θέσεις τμηματαρχών διεξάγεται μία φορά τον χρόνο και το αποτέλεσμά της ισχύει για πέντε έτη. Το ανώτατο όριο βαθμολογίας είναι οι 100 μονάδες με βάση το 50. Το ΑΣΕΠ καταρτίζει πίνακα με φθίνουσα σειρά κατάταξης και στον πίνακα των επιτυχόντων εγγράφονται όσοι υποψήφιοι καλούνται στο επόμενο στάδιο της συνέντευξης.

Η αξιολόγηση των υπαλλήλων θα γίνει με το λεγόμενο γαλλικό μοντέλο αξιολόγησης.