Πολλοί πιστεύουν ότι η τερηδόνα προσβάλλει μόνο τα παιδιά, αλλά οι αλλαγές που επέρχονται με τη γήρανση καθιστούν και τους ενήλικες ευάλωτους στην τερηδόνα…

Η υφίζηση (υποχώρηση των ούλων από το δόντι), που συνδέεται συχνά με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης ουλίτιδας, αφήνει τη ρίζα του δοντιού εκτεθειμένη στην πλάκα.

Σε μεγαλύτερης ηλικίας άτομα, επίσης, συχνά εμφανίζεται τερηδόνα γύρω από την περίμετρο των σφραγισμάτων. Οι σημερινοί ενήλικες δεν είχαν στην παιδική τους ηλικία την πολυτέλεια της φθορίωσης ή της σύγχρονης προληπτικής οδοντιατρικής, συνεπώς οι περισσότεροι έχουν αρκετά σφραγίσματα. Με τα χρόνια, τα σφραγίσματα αυτά μπορεί να φθαρούν ή να υποστούν μικρορωγμές, στις οποίες συγκεντρώνονται τα βακτήρια και προκαλούν τερηδόνα.

Πώς θα καταλάβω ότι έχω τερηδόνα

Ο οδοντίατρός σας έχει τη δυνατότητα να εντοπίσει τις κοιλότητες που προκαλούνται από την τερηδόνα στη διάρκεια του τακτικού οδοντιατρικού προληπτικού ελέγχου. Αν υπάρχει τερηδόνα, η επιφάνεια του δοντιού είναι μαλακή όταν την εξετάζει ο οδοντίατρος με το εργαλείο του.

Επίσης, οι κοιλότητες φαίνονται στην ακτινογραφία πριν καν γίνουν ορατές με γυμνό μάτι. Αν το δόντι είναι πολύ χαλασμένο, μπορεί να έχετε πονόδοντο, ιδίως μετά από κατανάλωση γλυκών, ζεστών ή κρύων τροφών ή ποτών. Ορατές τρυπούλες ή κοιλότητες στο δόντι επίσης δηλώνουν την ύπαρξη τερηδόνας.

Πώς αντιμετωπίζεται η τερηδόνα

Η αντιμετώπιση της τερηδόνας εξαρτάται από τη σοβαρότητά της. Οι μικρές κοιλότητες αντιμετωπίζονται με σφράγισμα (έμφραξη). Στις μεγαλύτερες μπορεί να χρειαστεί θήκη (κορώνα) ή απονεύρωση. Σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί αφαίρεση του δοντιού (εξαγωγή). Αν η βλάβη δεν είναι εκτεταμένη, αφαιρείται με τρόχισμα το χαλασμένο τμήμα του δοντιού και το κενό που μένει σφραγίζεται με ένα υλικό που συνήθως είναι κράμα αργύρου, χρυσού, πορσελάνη ή σύνθετη ρητίνη (λευκά σφραγίσματα).

Τα υλικά αποκατάστασης που χρησιμοποιούνται στα σφραγίσματα θεωρούνται ασφαλή. Κατά καιρούς εκφράζονται ορισμένες ανησυχίες για τα κράματα αργύρου που περιέχουν υδράργυρο, αλλά η Αμερικανική Οδοντιατρική Ένωση (ADA), ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) και άλλοι οργανισμοί αρμόδιοι για θέματα δημόσιας υγείας συνεχίζουν να θεωρούν ασφαλή τα οδοντιατρικά αμαλγάματα. Οι αλλεργικές αντιδράσεις στα αμαλγάματα, όπως και στα υπόλοιπα υλικά αποκατάστασης, είναι σπάνιες.

Αν η βλάβη είναι εκτεταμένη και παραμένει ελάχιστη οδοντική ουσία, χρησιμοποιούνται κορώνες (θήκες). Αν χρειάζεται να τοποθετηθεί κορώνα, αφαιρείται η τερηδονισμένη ή χαλασμένη περιοχή του δοντιού και τοποθετείται η κορώνα πάνω από το δόντι που απομένει.

Οι κορώνες κατασκευάζονται από χρυσό, πορσελάνη ή συνδυασμό πορσελάνης και μετάλλου. Αν έχει νεκρωθεί το νεύρο ή ο πολφός του δοντιού, γίνεται ενδοδοντική θεραπεία (απονεύρωση), αφαιρείται δηλαδή και ο πολφός του δοντιού (μαζί με το νεύρο, το αιμοφόρο αγγείο και τον ιστό) μαζί με το χαλασμένο τμήμα της οδοντικής ουσίας. Στη συνέχεια σφραγίζεται η ρίζα. Αν χρειάζεται, τοποθετείται και κορώνα (θήκη) πάνω στο σφραγισμένο δόντι.

Οι οδοντικές θεραπείες εξελίσσονται συνεχώς. Μια τεχνική που βρίσκεται σε πειραματικό στάδιο χρησιμοποιεί λαμπτήρες φθορισμού για τον εντοπισμό της τερηδόνας σε πολύ προγενέστερο στάδιο από το στάδιο στο οποίο εντοπίζεται σήμερα με τα παραδοσιακά μέσα, π.χ. ακτινογραφία ή οδοντιατρική εξέταση.

Πολλές φορές, αν η τερηδόνα εντοπιστεί εγκαίρως, η εξέλιξή της ανακόπτεται ή αναστρέφεται. Οι ερευνητές ασχολούνται επίσης με την ανάπτυξη ενός «έξυπνου σφραγίσματος» που θα προλαμβάνει την περαιτέρω καταστροφή του δοντιού με έκλυση μικρών ποσοτήτων φθορίου για μεγάλο χρονικό διάστημα γύρω από τα σφραγίσματα και στα παρακείμενα δόντια. Το καλύτερο όμως είναι η πρόληψή της…

Για την πρόληψη της τερηδόνας:

Βουρτσίζετε τα δόντια σας τουλάχιστο δυο φορές τη μέρα με οδοντόκρεμα που περιέχει φθόριο. Το βούρτσισμα πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση μετά τα γεύματα και ιδίως πριν πέσετε για ύπνο το βράδυ.

Καθαρίστε καθημερινά τα μεσοδόντια διαστήματα με οδοντικό νήμα ή μεσοδόντια βουρτσάκια.
Φροντίστε να τρώτε θρεπτικά και ισορροπημένα γεύματα και περιορίστε το τσιμπολόγημα. Αποφεύγετε τους υδατάνθρακες, π.χ. καραμέλες, τσουρέκια και πατατάκια, που κολλάνε στην επιφάνεια των δοντιών. Όταν τρώτε τροφές που κολλάνε στα δόντια, φροντίστε να βουρτσίσετε τα δόντια σας το δυνατόν συντομότερο.

Ρωτήστε τον οδοντογιατρό σας αν χρειάζεστε συμπληρωματικά φθορίωση, που ενισχύει τα δόντια.
Ρωτήστε τον οδοντογιατρό σας αν πρέπει να κάνετε προληπτικά σφραγίσματα. Στα προληπτικά σφραγίσματα εφαρμόζεται μια πάστα από συνθετικό υλικό πάνω στη μασητική επιφάνεια των πίσω δοντιών (γομφίων), η οποία προστατεύει τα δόντια από την τερηδόνα.

Πίνετε φθοριωμένο νερό. Μπορείτε να προμηθευτείτε ταμπλέτες φθορίου από το φαρμακείο (apoflux) και κατόπιν οδηγιών του οδοντιάτρου σας για την ποσότητα.
Επισκεφθείτε τακτικά τον οδοντογιατρό σας για καθαρισμό και οδοντιατρικό έλεγχο.