Ενώ η ροή των προσφύγων συνεχίζεται με αμείωτη ένταση στα νησιά του Αιγαίου… ο πρωθυπουργός επιδίδεται σε επικοινωνιακή διαχείριση του προβλήματος ενώ παράλληλα πιέζεται από τους Ευρωπαίους εταίρους να προχωρήσει σε συνεννόηση με την Τουρκία.

Ο Αλέξης Τσίπρας προσπάθησε να συνδέσει το μεταναστευτικό-προσφυγικό με την οικονομική κρίση χωρίς όμως μέχρι στιγμής αποτέλεσμα στο πεδίο των διαπραγματεύσεων με τους δανειστές όπως δείχνει το αδιέξοδο που μεταφέρεται στο σημερινό Eurogroup.

Στις χθεσινές του τηλεφωνικές συνομιλίες με τους Γιούνκερ, Μέρκελ και Ολάντ, ο Πρωθυπουργός ενημέρωσε τους συνομιλητές του για το επικείμενο ταξίδι στην Τουρκία. Σύμφωνα με τις κυβερνητικές πηγές οι τρεις, καλωσόρισαν την πρωτοβουλία, και την ενέταξαν στον ευρύτερο σχεδιασμό των Ευρωπαίων εταίρων για συνεργασία με την γειτονική χώρα, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, με σκοπό την αποτελεσματικότερη διαχείριση του Προσφυγικού και Μεταναστευτικού ζητήματος και ιδιαίτερα την καταπολέμηση των δικτύων διακίνησης.

Ο πρωθυπουργός πιέζεται για κοινές περιπολίες στο Αιγαίο ενώ οι εταίροι υποβαθμίζουν τις ευαισθησίες της ελληνικής πλευράς και τις αμφισβητήσεις της Τουρκίας, όπως έδειξαν οι δηλώσεις Γιούνκερ για τα 10 μίλια. Οι εταίροι πιέζουν παράλληλα την ελληνική πλευρά να άρει τις επιφυλάξεις της και να μην προβάλλει προσκόμματα στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας που είναι ένας από τους όρους που έχει βάλλει η Άγκυρα για να προχωρήσει η συζήτηση με την ΕΕ για το Action Plan στην διαχείριση του προσφυγικού.

Η ελληνική κυβέρνηση από την πλευρά της, επισημαίνει ότι η χώρα κλειδί είναι η Τουρκία, αφού από εκεί ξεκινούν οι προσφυγικές ροές. Συμφωνεί να ενισχυθεί η χώρα τόσο με οικονομικούς πόρους όσο και με υλικοτεχνική βοήθεια από την ΕΕ, ζητά ωστόσο να γίνουν hot spots στο τουρκικό έδαφος για την ταυτοποίηση των προσφύγων ώστε να ξεκινά από εκεί η διαδικασία της μετεγκατάστασης στις ευρωπαϊκές χώρες. Παράλληλα ζητά από την Τουρκία να ελέγξει την διακίνηση στο έδαφός της ενώ αντί για κοινές περιπολίες στο Αιγαίο, αντιπροτείνει αυξημένη συνεργασία μεταξύ των λιμενικών των δύο χωρών σε όλη την έκταση του Αιγαίου.

Ενώ όμως η ελληνική κυβέρνηση πιέζεται για υποχωρήσει προς την πλευρά της Τουρκίας, η Ελλάδα σηκώνει εν τω μεταξύ το μεγαλύτερο βάρος του προσφυγικού. Η κυβέρνηση έχει αναλάβει μέχρι το τέλος του έτους να έχει ολοκληρώσει τα hot spots αλλά και τα κέντρα προσωρινής φιλοξενίας, με καταυλισμούς και διαμερίσματα με επιδοτούμενο ενοίκιο, συνολικά για 50.000 πρόσφυγες. Ακόμη κι έτσι βέβαια το πρόβλημα δεν λύνεται όσο από την Τουρκία συνεχίζουν να έρχονται στη Μυτιλήνη και στα υπόλοιπα νησιά περισσότεροι από 5000 πρόσφυγες την ημέρα.

Η κατάσταση στα νησιά είναι δραματική και από αυτή την άποψη προκαλεί εντύπωση γιατί την περασμένη εβδομάδα ο πρωθυπουργός, έδειξε μία ειδυλλιακή εικόνα της κατάστασης στην Μυτιλήνη στον πρόεδρο του ευρωκοινοβουλίου, Μάρτιν Σούλτς. Με τις επισκέψεις των επιφανών ευρωπαίων και με τις συσκέψεις των φορέων στο Μαξίμου ο πρωθυπουργός επιχειρεί έναν διπλό επικοινωνιακό χειρισμό. Προς τα έξω να προβάλλει ότι η Ελλάδα σηκώνει ένα δυσανάλογο βάρος ωστόσο παραμένει θεματοφύλακας των ευρωπαϊκών αξιών, της αλληλεγγύης, της ανθρωπιάς και των ανοικτών συνόρων. Στο εσωτερικό επιδιώκει να συμπήξει ένα κοινωνικό μέτωπο με τους εκπροσώπους των τοπικών φορέων και της Εκκλησίας που θα τον βοηθήσει να αντιπαρέλθει την πολιτική κριτική και την κοινωνική δυσφορία που αυξάνεται. Παράλληλα δείχνει ότι επιδιώκει βοήθεια και στήριξη από την ΕΕ για προγράμματα εγκατάστασης προσφύγων και μεταναστών στην χώρα.

Είναι ενδεικτικό ότι στην σύσκεψη της περασμένης Παρασκευής, οι εκπρόσωποι των νησιών -πιο έντονα ο δήμαρχος Κω-, προειδοποίησαν τον κ. Τσίπρα ότι οι αντοχές των τοπικών κοινωνιών τείνουν να εξαντληθούν καθώς υφίσταται ζημιά ο τουρισμός και η παραγωγική τους δομή. Η καταγραφή των προβλημάτων στα νησιά που έγινε στην σύσκεψη της Παρασκευής στο Μέγαρο Μαξίμου είναι και μία επισήμανση της κρατικής ολιγωρίας που έχει αφήσει τις τοπικές κοινωνίες να τα βγάλουν πέρα μόνες τους με τον υποτυπώδη κρατικό μηχανισμό να λυγίζει κάτω από τις μεγάλες απαιτήσεις. Συγκεκριμένα καταγράφηκαν ανάγκες σε σίτιση, στέγαση, ένδυση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, μεταφορά ανθρώπων, Καθαρισμός, Επισκευές, Εγκαταστάσεις, Ηλεκτροδότηση, εξασφάλιση συνθηκών υγιεινής, απρόσκοπτη λειτουργία νοσοκομείων και Κέντρων Υγείας, αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης από μη ανακυκλώσιμα υλικά, Μηχανήματα, Απορριμματοφόρα, Πλυντήρια, πρόσληψη εποχικού προσωπικού -οδηγούς, εργαζόμενους στην καθαριότητα, γενικών καθηκόντων- και πολλά άλλα.

Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι θα δημιουργούν δύο κέντρα προσφύγων και μεταναστών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη που θα φιλοξενούν από 10.000 άτομα τα οποία και θα δέχονται τους «ταυτοποιημένους» πρόσφυγες. Ωστόσο ενώ οι ταυτοποιημένοι πρόσφυγες θα περιμένουν να βρεθεί ευρωπαϊκή χώρα μετεγκατάστασης οι μετανάστες θα παραμένουν μέχρι η ελληνική κυβέρνηση να κινεί τις διαδικασίες επαναπροώθησής τους, σύμφωνα με την δέσμευση που ανέλαβε ο πρωθυπουργός στην Σύσκεψη της 25ης Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες.

Η ευρύτερη συζήτηση όμως για την στήριξη της οικονομία των νησιών δεν έχει ανοίξει. Η κυβέρνηση θα θέσει στους εταίρους την δημιουργία πιλοτικού προγράμματος φιλοξενίας προσφύγων στα νησιά με την προϋπόθεση ότι η ΕΕ θα εξασφαλίσει θέσεις εργασίας σε μόνιμους κατοίκους αλλά και σε πρόσφυγες και μετανάστες. Επίσης την διαμόρφωση ειδικής φορολογικής ζώνης για τα νησιά που δέχονται τις προσφυγικές ροές. Αυτές όμως οι προτάσεις που περιλαμβάνουν και τους μετανάστες, δείχνουν την πρόθεση της κυβέρνησης να ζητήσει ενισχύσεις και βοήθεια για την εγκατάσταση στα νησιά.

Ο Πρωθυπουργός θα θέσει επίσης το θέμα του ΦΠΑ στα νησιά. Άμεσα θα δημιουργηθούν 1.000 θέσεις κοινωνικής εργασίας στα νησιά που δέχονται τις προσφυγικές ροές, ενώ ο πρωθυπουργός θα ζητήσει 380 εκατ. από τους θεσμούς της Ευρώπης προκειμένου να υλοποιηθεί ειδικό πρόγραμμα στήριξης της τοπικής οικονομίας σε κάθε νησί.

Η Ελλάδα θα αντέξει όσο τα βόρεια σύνορά της είναι ανοικτά για να συνεχίζουν οι πρόσφυγες που έρχονται από την Τουρκία τον δρόμο τους για την Ευρώπη. Εξαρτάται αυτό από τους αριθμούς που θα διοχετευθούν και τις αντοχές των κυβερνήσεων και των κοινωνιών. Ωστόσο παρά τις διακηρύξεις περί ευρωπαϊκών αξιών οι κυβερνήσεις της κεντρικής Ευρώπης είναι αρνητικές, ενώ η Γερμανία δοκιμάζει τις αντοχές της.