Γράφει ο Βασίλης Πηλος
Στο παρελθόν έβλεπα με θέρμη από τη τηλεόραση τους, όπου γης, Ολυμπιακούς αγώνες. Από το 2004 που παρακολούθησα…
ζωντανά εδώ στη Αθήνα μερικά αγωνίσματα, σταδιακά το ενδιαφέρον μου για αυτούς μειώθηκε. Είδα λίγο Πεκίνο και ακόμη λιγότερο Λονδίνο, ενώ τώρα από το Ρίο βλέπω σχεδόν ελάχιστα και αποκλειστικά διαδικτυακά -όχι μόνο εξαιτίας της διαφοράς της ώρας μετάδοσης.

Κυρίως επειδή θεωρώ ανεπίτρεπτο η φετινή διοργάνωση να εξελίσσεται σε πανάκριβες αθλητικές εγκαταστάσεις σε μια πόλη που η πλειονότητα των κατοίκων της στις παραγκουπόλεις υποφέρει από την απουσία ύδρευσης και αποχέτευσης. Είναι σαν να παρουσιάζεται ένα υπέρλαμπρο σόου σε μια νησίδα πολυτέλειας που περιστοιχίζεται από μια ανθρώπινη χωματερή .

Ακόμα και με τις καλύτερες προθέσεις , μοιάζει αποτρεπτική κάθε ιδέα να δω τη διεξαγωγή των ποικίλλων αθλημάτων όταν στο παρασκήνιο της θεαματική γιορτής τους έχουν στήσει χορό υπέρογκα κόστη, εκτεταμένη διαφθορά και περιβαλλοντικές καταστροφές. Πόσο μάλλον όταν γνωρίζω εκ των προτέρων ότι οι δαπανηρές αθλητικές εγκαταστάσεις θα εγκαταλειφθούν στη μοίρα μετά το τέλος των αγώνων. Το έργο έχει ξαναπαιχτεί σε Αθήνα και Πεκίνο με τα παραμελημένα κουφάρια των γηπέδων να υπενθυμίζουν σαν ερειπωμένοι καθεδρικοί της ερήμου τη ματαιότητα μιας θρησκείας δίχως πιστούς.

Κακά τα ψέματα. Οι Ολυμπιακοί αγώνες , 120 χρόνια μετά την μοντέρνα αναβίωση τους , έχουν γίνει θύμα της ίδιας της επιτυχίας τους. Η παγκόσμια δημοφιλία τους έχει οδηγήσει σε ένα απερίγραπτο συγκεντρωτικό γιγαντισμό, δίχως επιστροφή. Ήδη στο Ρίο βρίσκονται 10.500 αθλητές από 206 χώρες για να συμμετάσχουν σε 28 αγωνίσματα που θα διεξαχθούν σε 33 διαφορετικές εγκαταστάσεις και τα οποία θα καλύψουν πάνω από 25.000 δημοσιογράφοι.

Αναπόφευκτα μπροστά σε αυτή την δεινοσαυρικών διαστάσεων διοργάνωση όλο και συρρικνώνονται οι πραγματικά ικανές πόλεις που είναι πρόθυμες να τη φιλοξενήσουν. Μόνο το κόστος στο Ρίο έφτασε τα 10 δις ευρώ, 2 δις παραπάνω από εκείνο του Λονδίνου, ενώ είναι ακόμη άγνωστο σε ποιο ύψος θα φθάσει σε τέσσερα χρόνια το Τόκιο.

Το ουσιαστικό, όμως , είναι πως από τις οικονομικά επαρκείς και από πλευράς υποδομών κατάλληλες πόλεις θέτουν υποψηφιότητα, όλο και περισσότερες μάλλον δεν συνδέονται και τόσο και με την αντανάκλαση των βασικών ιδεωδών των Ολυμπιακών αγώνων. Δηλαδή με τη προώθηση της παγκόσμιας ειρήνης και την ανάδειξη των θεμελιακών ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσα από τον αθλητισμό.

Πριν δυο χρόνια στην έδρα της στη Λωζάννη η ΔΟΕ εξέτασε και απέρριψε μια σειρά από προτάσεις για την αναδιάρθρωση των Ολυμπιακών αγώνων . Κυρίως , όμως, απέφυγε να συζητήσει την πιθανή αποκέντρωση των αγώνων, αποδεσμεύοντας τους από τη υπερφορτωμένη διοργάνωση σε μια και μοναδική πόλη. Πράγμα που κατά τη ταπεινή γνώμη μου θα εξασφάλιζε και σημαντική οικονομική επιτυχία και τεράστια διεθνή απήχηση.

Τι πιο λογικό θα ήταν να ανακηρύξει μια Ολυμπιακή χρονιά που καθ ‘ όλη τη διάρκεια της σε μια, κάθε φορά επιλεγμένη πόλη σε όλο το κόσμο θα φιλοξενούνταν ένα και μοναδικό Ολυμπιακό άθλημα. Ας πούμε στίβο στο Ναϊρόμπι, μπάντμιντον στην Μπανγκόκ, ποδηλασία στο Μάντσεστερ , τρίαθλο στο Σαντιάγο της Χιλής, τοξοβολία στην Ουλάν Μπατόρ, κολύμβηση στο Οράν, άρση βαρών στην Αλμάτι , ιππασία στη Λούισβιλ, χόκεϊ επί χόρτου στην Ουτάρ Πραντές , γυμναστική στη Μελβούρνη, μπιτς βόλεϊ στη Λίμα, κανόε –καγιάκ στις υποχρησμοποιημένες και εγκαταλειμμένες πλέον εγκαταστάσεις στην Αθήνα, ιστιοπλοΐα στο Ντουμπρόβνικ και πάει λέγοντας.

Πόσο μάλλον αν στη εκάστοτε συγκεκριμένη χώρα φιλοξενίας το άθλημα θα ήταν τοπικά δημοφιλές και , ακόμη περισσότερο ένα μεγάλο μέρος της απαιτούμενης υποδομής θα προϋπήρχε . Επί πλέον ένας διαχειρίσιμος αριθμός αθλητών σε κάθε δεδομένη τοποθεσία υποδοχής των αγωνισμάτων θα επέτρεπε σε δεκάδες χώρες της υδρογείου, που δεν θα μπορούσαν ποτέ να αντέξουν οικονομικά τη φιλοξενία Ολυμπιακών αγώνων στην αχανή σημερινή τους μορφή, να μπουν περήφανα στον χάρτη της διοργάνωσης ενός Ολυμπιακού αθλήματος.

Άλλωστε ποιος ιδιαίτερος λόγος υπάρχει ώστε να συγκεντρώνονται την ίδια χρονική στιγμή σε έναν ενιαίο χώρο χιλιάδες αθλητές από όλο τον κόσμο υπό ένα σφιχτό, λειτουργικά και τηλεοπτικά, πρόγραμμα; Για μ ια φαντασμαγορική τελετή που συνήθως αποτελεί ευκαιρία της διοργανώτριας χώρας να προβάλει διεθνώς ένα ενίοτε ισχυρό ιστορικό-εθνικιστικό αφήγημα διανθισμένο με κάμποσο εγχώριο κιτς ;

Χίλιες φορές καλύτερη θα ήταν μια σεμνή και πνευματώδης γιορτή έναρξης στην Ολυμπία, εδώ και 3 χιλιάδες χρόνια κοιτίδα των αγώνων, που θα διαμήνυε παγκοσμίως την ανθρώπινη ποικιλομορφία και την αλληλεγγύη των λαών υπό τον αθλητισμό παρά μια μακρά, ανιαρή και πανηγυριώτικη παρέλαση εθνικών σημαιών

Στα πλεονεκτήματα των αποκεντρωμένων Ολυμπιακών αγώνων συνεισφέρουν επιπροσθέτως η διάδοση του Ολυμπιακού πνεύματος με διάσπαρτες σε όλο το πλανήτη λαμπαδηδρομίες και με την άνετη ζωντανή τηλεοπτική κάλυψη σε όλες τις χρονικές ζώνες χωρίς να πέφτει ο ανταγωνισμός του ενός αθλήματος πάνω στο άλλο. Εξάλλου η αίγλη των Ολυμπιακών αγώνων σε σχέση με τα παγκόσμια πρωταθλήματα είναι πολλαπλάσια και κινητοποιεί ευρύτερα αθλητές και φιλάθλους απ΄όλο το πλανήτη.

Αν , λοιπόν, δεν προχωρήσει η ΔΟΕ σε τέτοια γενναία βήματα που θα οραματίζονται τολμηρά το μέλλον , αργά ή γρήγορα οι άδειες κερκίδες στα στάδια, οι διαδηλώσεις του ντόπιου πληθυσμού έξω από τις υπερκοστολογημένες αθλητικές εγκαταστάσεις και οι περιπολίες μεραρχιών ειδικών δυνάμεων ασφαλείας δεν θα είναι μόνο ένα σύμπτωμα κακοδιαχείρισης αλά Ρίο αλλά η προεικόνιση του ζοφερού αύριο των αγώνων.

Πηγή