Γράφει: Βυθούλκας Διονύσης 
Το πλοίο παρουσίασε μηχανική βλάβη και θα καθυστερήσει ο κατάπλους στο λιμάνι ή η αναχώρησή του… Το τελευταίο χρονικό διάστημα συχνές είναι οι ανακοινώσεις του…
Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής που αφορούν βλάβες σε επιβατηγά-οχηματαγωγά πλοία (είτε ταχύπλοα, είτε συμβατικά) αλλά και σε «ιπτάμενα δελφίνια».
Και όλα αυτά συμβαίνουν μέσα στη θερινή περίοδο που η τουριστική κίνηση είναι ιδιαίτερα αυξημένη και η πολύωρη ταλαιπωρία – ειδικά αν επιβάτες είναι αλλοδαποί τουρίστες που επισκέπτονται τη χώρα μας – καταγράφεται στη μνήμη τους με τις όποιες συνέπειες και ουκ ολίγοι το συνδυάζουν και με την αυξημένη κατ’ αυτούς τιμή του εισιτηρίου. Σημειώνεται πάντως ότι βλάβες καταγράφονται και κατά τους χειμερινούς μήνες.

Πρόσφατα σε δυο τουλάχιστον επιβατηγά-οχηματαγωγά πλοία που συνδέουν τον Πειραιά με τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου παρουσιάστηκαν μηχανικά προβλήματα με αποτέλεσμα την πολύωρη ταλαιπωρία των επιβατών που διαπίστωναν ότι θα έφταναν με καθυστέρηση στον προορισμό τους και άρα μειωνόταν και ο χρόνος των διακοπών τους.

Επίσης για τα πλοία που εκτελούν δρομολόγια στον Αργοσαρωνικό έχουν καταγραφεί εφέτος το καλοκαίρι δύο βλάβες σε συμβατικά πλοία – τα οποία εξυπηρετούν ουσιαστικά ως τον Πόρο – και επτά βλάβες υδροπτέρυγων.  
Αίσθηση και προβληματισμό ωστόσο προκαλεί το γεγονός ότι από την 1η Ιανουαρίου ως σήμερα έχουν καταγραφεί 20 βλάβες σε «ιπτάμενα δελφίνια» σε όλη τη χώρα ενώ αντίστοιχος αριθμός καταγράφηκε ολόκληρο το 2014. Πέρυσι από 1/1/15 ως 31/12/15 καταγράφηκαν 27 βλάβες.

Σχετικά με τις καταγεγραμμένες βλάβες, εκτός από τις μηχανικές, περιλαμβάνονται και περιπτώσεις συμβάντων που προκλήθηκαν λόγω εμπλοκής επιπλεόντων αντικείμενων σε διάφορα συστήματα των σκαφών (αναρροφήσεις θαλάσσης, αξονικά συστήματα κ.λπ.) κατά τον πλου τους. «Φρονούμε ότι τα συμβάντα αυτά οφείλονται σε τυχαίο γεγονός, στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν προκλήθηκε βλάβη στα σκάφη και μετά την απεμπλοκή των αντικειμένων, αυτά συνέχισαν τους πλόες τους, κατόπιν σχετικού ελέγχου με ικανοποιητικά αποτελέσματα από την υπηρεσία καθώς και από τον παρακολουθούντα την κλάση νηογνώμονα» σημειώνουν στελέχη της αρμόδιας υπηρεσίας.

Σε περίπτωση που εμφανιστεί βλάβη στο πλοίο, ενημερώνεται το Λιμενικό, το οποίο εκδίδει προσωρινά απόφαση απαγόρευσης απόπλου ως την αποκατάστασή της. Αδεια απόπλου δίδεται μόνο μετά την προσκόμιση του κατάλληλου σχετικού βεβαιωτικού από τον παρακολουθούντα το πλοίο νηογνώμονα.

Οπως αναφέρουν στελέχη του Λιμενικού, «απαγορεύεται ο απόπλους από τα τοπικά λιμεναρχεία και ακολούθως ενημερώνονται ο Κλάδος Ελέγχου Εμπορικών Πλοίων (ΚΕΕΠ) και ο αντίστοιχος Αναγνωρισμένος Οργανισμός (ΑΟ) που εκδίδει τα πιστοποιητικά κλάσης – εφόσον το πλοίο είναι ενταγμένο σε κλάση. Αν ο φορέας έκδοσης των πιστοποιητικών ασφαλείας και προστασίας του περιβάλλοντος είναι ο εν λόγω οργανισμός, τότε ενημερώνεται ο ίδιος ΑΟ. Τον συντονισμό των ενεργειών έχει ο ΚΕΕΠ, ο οποίος ενεργεί λαμβάνοντας υπόψη τις εκθέσεις επιθεώρησης που έγιναν είτε από τους επιθεωρητές του ΚΕΕΠ ή τοπικών κλιμακίων επιθεώρησης πλοίων των λιμενικών αρχών είτε από νηογνώμονα κατά περίπτωση».

Στελέχη της αρμόδιας υπηρεσίας του υπουργείου σημείωναν χαρακτηριστικά ότι «οι βλάβες και οι ζημιές δεν οφείλονται κατά κύριο λόγο στην ηλικία του πλοίου. Εξαρτώνται σε μεγάλο ποσοστό από τον βαθμό συντήρησης του πλοίου, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Η συντήρηση αποτελεί συνεχή υποχρέωση της εταιρείας και του πλοίου να ακολουθείται στο διηνεκές. Επιπλέον, επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες, οι περισσότεροι των οποίων είναι αστάθμητοι, όπως οι συνθήκες και οι ιδιαιτερότητες της θαλάσσιας διαδρομής που εκτελεί το πλοίο». Παράγοντες του κλάδου σημείωναν με νόημα πάντως ότι ο στόλος είναι αρκετά νέος σε σύγκριση με τον μέσο ευρωπαϊκό.

Κυρίως τον χειμώνα ορισμένοι εκ των επιβατών καταγγέλλουν ότι οι ακτοπλόοι ορισμένες φορές «σκηνοθετούν» βλάβες σε πλοία που έχουν μικρό αριθμό επιβατών στο προς αναχώρηση δρομολόγιο, επειδή σε περίπτωση που ταξιδέψει θα έχει περισσότερα έξοδα από έσοδα. Προτιμούν έτσι, όπως τονίζουν επιβάτες, να το κρατούν δεμένο ή να ταξιδεύει με πολύ χαμηλές ταχύτητες γλιτώνοντας χρήματα. Από την άλλη πλευρά, εκπρόσωποι ακτοπλοϊκών εταιρειών δηλώνουν κατηγορηματικά ότι δεν ισχύουν αυτές οι καταγγελίες.

Την ίδια στιγμή, από την πλευρά του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής προωθούνται «ρυθμίσεις για τα πλοία που συμπληρώνουν, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, το όριο ηλικίας».

Σημειώνεται ότι στις αρχές Νοεμβρίου ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κ. Θοδωρής Δρίτσας σε συνάντηση που είχε με τον βουλευτή της ΝΔ κ. Κώστα Κατσαφάδο είχε πει ότι ετοιμαζόταν τροπολογία με την οποία θα ρυθμίζεται το ζήτημα της συνέχισης των «ιπτάμενων δελφινιών» προς τα νησιά του Αργοσαρωνικού στα οποία δεν «δένει» συμβατικό πλοίο.

Οπως αναφέρουν πληροφορίες, το πρόβλημα δημιουργήθηκε επειδή «ιπτάμενα δελφίνια» συμπλήρωσαν τον «χρόνο ζωής» τους και με βάση σχετική νομοθεσία που ισχύει στην Ελλάδα θα έπρεπε να μη συνεχίσουν τα δρομολόγια. Το αποτέλεσμα ήταν να εκτελούνται δρομολόγια μόνο Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή.

Σε σχετική ανακοίνωση του υπουργείου από τον χειμώνα είχε αναφερθεί ότι «ήδη από μηνών, με πρωτοβουλία του υπουργείου, έχει αποσταλεί σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος στο Συμβούλιο της Επικρατείας και στην αρμόδια Διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με το οποίο αντιμετωπίζεται το θέμα οριστικά… Ως την ολοκλήρωση της διαδικασίας υπογραφής του σχεδίου ΠΔ, το υπουργείο προωθεί νομοθετική ρύθμιση με βάση την οποία θα ρυθμιστούν ζητήματα μεταβατικού χαρακτήρα».

Πηγές του υπουργείου Ναυτιλίας ανέφεραν ότι στο άρθρο 66 (που έχει συμπεριληφθεί στον Ν. 4342/2015-ΦΕΚ 143/Α/09-11-2015) με τίτλο «όρια απομακρύνσεως επιβατηγών πλοίων» έχει δοθεί παράταση στο όριο δραστηριοποίησης των πλοίων ως 31 Οκτωβρίου 2016 και ως τότε αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί και η επεξεργασία του Προεδρικού Διατάγματος που είναι σε εξέλιξη αυτή την περίοδο.

Τα δικαιώματα των επιβατών
Στην ιστοσελίδα (http://www.hcg.gr/node/5151) του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής αναφέρονται αναλυτικά τα δικαιώματα των επιβατών, όπως τι δικαιούται σε περίπτωση που το πλοίο καθυστερήσει να αναχωρήσει από το λιμάνι λόγω βλάβης ή ζημίας του πλοίου ή υπαιτιότητας της εταιρείας, τι δικαιούται σε περίπτωση καθυστέρησης του πλοίου κατά τη διάρκεια του ταξιδιού λόγω βλάβης ή ζημιάς του ή υπαιτιότητας της εταιρείας, τι δικαιούται σε περίπτωση που διακοπεί το ταξίδι σε ενδιάμεσο λιμάνι εξαιτίας βλάβης ή ζημιάς του πλοίου ή λόγω υπαιτιότητας της εταιρείας και εφόσον τελικά προωθήθηκε στον προορισμό, τι δικαιούται σε περίπτωση που διακοπεί το ταξίδι του σε ενδιάμεσο λιμάνι εξαιτίας βλάβης ή ζημιάς του πλοίου και εφόσον δεν προωθήθηκε στον προορισμό του και δεν άσκησε το δικαίωμα της υπαναχώρησης, τι δικαιούται σε περίπτωση που καθυστερήσει ή ματαιωθεί το ταξίδι εξαιτίας βλάβης ή ζημιάς του πλοίου ή υπαιτιότητας της εταιρείας και χάσει την ανταπόκριση για τη συνέχιση του θαλάσσιου ταξιδιού.

Πηγή