Μπορεί να θεωρείται η “βαριά βιομηχανία” της χώρας, όμως τις περισσότερες φορές ο συγκεκριμένος…
χαρακτηρισμός δεν έχει κανένα θετικό αντίκτυπο στους εργαζόμενους στον τουρισμό και τον επισιτισμό.

Το κόλπο των εργοδοτών είναι γνωστό και ονομάζεται “ψευδώς δηλωμένη εργασία”. Μαύρη εργασία με φερετζέ, δηλαδή. Το κόλπο που χρησιμοποιούν οι εργοδότες του κλάδου, είναι απλό.

Προκειμένου να γλιτώσουν το εξαντλητικό πρόστιμο των 10.550 ευρώ για κάθε αδήλωτο, τον εμφανίζουν ευέλικτα απασχολούμενο, ώστε να πληρώνουν τις ελάχιστες εισφορές, όταν στην πραγματικότητα αυτός δουλεύει ολημερίς, επτά ημέρες την εβδομάδα.

“Οι παραβάσεις ωραρίου, που υποκρύπτουν συγκεκαλυμμένη ανασφάλιστη εργασία, είναι πλέον το 80% των παρανομιών” περιγράφουν οι ειδικοί επιθεωρητές του ΣΕΠΕ στο ΕΘΝΟΣ της Κυριακής. Από αρχές Ιουλίου έχουν σαρώσει Κρήτη, Ζάκυνθο, Ρόδο, Σαντορίνη, Χαλκιδική, Κέρκυρα. Στους δεκάδες ελέγχους σε ξενοδοχεία, μπαρ, εστιατόρια, ταβέρνες κλπ η εικόνα είναι παντού παρόμοια.

Εργαζόμενοι που δηλώνονται στην καλύτερη περίπτωση για 8ωρο ενώ δουλεύουν μέχρι και 16ωρα. Κι αυτό σε μεγάλες επιχειρήσεις που θέλουν να εμφανίζουν έξοδα… Στις μικρομεσαίες, που είναι η πλειοψηφία του κλάδου, οι περισσότεροι δηλώνονται για 4ωρη-6ωρη απασχόληση, πενθήμερο, με πλασματικά ρεπό, ενώ εργάζονται 12ωρα, 7 ημέρες την εβδομάδα.

Ο μισθός που “φαίνεται” και επί του οποίου αποδίδονται εισφορές είναι πλασματικός και συνήθως κοντά στο κατώφλι των 586 ευρώ. Το… συμπλήρωμα δίνεται κάτω από το τραπέζι. “Από τον μισθό που δηλώνεται μπορεί να παίρνουν τα διπλάσια στο “χέρι” σχολιάζουν άνθρωποι της αγοράς.

Η τάση αποτυπώνεται στα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας. Τον Ιούνιο με ευέλικτες μορφές εργασίας προσελήφθησαν 133.450 εργαζόμενοι, ενώ 106.000 με πλήρη απασχόληση. Το φαινόμενο δεν είναι συγκυριακό. Όλο το πρώτο 6μηνο του 2016, η πλήρης απασχόληση αντιστοιχεί στο 48,4% των νέων προσλήψεων.

Αλλαγή σύμβασης υπό την απειλή απόλυσης
Σύμφωνα και με την πρόσφατη έκθεση του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, η μετατροπή συμβάσεων εργασίας από πλήρη απασχόληση σε εκ περιτροπής με μονομερή απόφαση του εργοδότη αυξήθηκε κατά 1.645% από το 2009 ως το 2015.

Το ίδιο διάστημα η αντίστοιχη μετατροπή με σύμφωνη γνώμη του εργαζόμενο αυξήθηκε 277% και οι αλλαγές από πλήρη σε μερική εργασία κατά 153%. “Στον κλάδο του τουρισμού το καλοκαίρι δεν υπάρχει εργαζόμενος με μειωμένο ωράριο. Οι επιχειρήσεις τροποποιούν τις συμβάσεις παλαιών εργαζομένων υπό την απειλή απόλυσης συμφωνώντας… μαύρες αμοιβές που συμπληρώνουν τις δηλωμένες και προσλαμβάνουν νέους με δήθεν μειωμένο ωράριο ενώ τους απασχολούν 12ωρα χωρίς ρεπό. Αν πέσουν στην τσιμπίδα των ελέγχων, τα πρόστιμα είναι μικρότερα από τα 10.550 ευρώ της εντελώς αδήλωτης.” εξηγεί ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Επισιτισμού και Τουρισμού.

Το πρόβλημα είναι σε έξαρση και σε μικρομεσαίους προορισμούς, όπως Εύβοια, Πελοπόννησο, Πρέβεζα, Γιάννενα, Πάτρα αλλά και στις Κυκλάδες. Πρόσφατα, στελέχη της Ομοσπονδίας ανακάλυψαν σερβιτόρους σε παραλιακά εστιατόρια της Πρέβεζας να ασφαλίζονται για δύο ώρες και για μερικές μέρες ενώ δούλευαν 12ωρα. Κι όταν έφτανε ο έλεγχος, η δικαιολογία ήταν έτοιμη: Ξεχάσαμε να μεταφέρουμε τις βάρδιες…

Στον κλάδο του επισιτισμού – εστιατόρια, ταβέρνες- τοποθετούν και οι επιθεωρητές του ΙΚΑ τη μεγάλη ζούγκλα της αδήλωτης εργασίας. Οι απώλειες για το Ταμείο εκτιμώνται σε αρκετά εκατομμύρια ευρώ. Αρκεί να αναφερθεί πως το 2015 βεβαιώθηκαν μόνο σε πρόστιμα 86 εκατομμύρια. Οι αδήλωτοι υποδύονται τα… ξαδέλφια που βοηθούν, δηλώνουν ψεύτικα ονόματα, παριστάνουν τους πελάτες.

Δίπλα της ανθούν κι άλλες μορφές παραβατικότητας. Στην Κρήτη, για παράδειγμα, στο Ηράκλειο ξενοδοχειακό συγκρότημα είχε ασφαλισμένο ένα μέρος του προσωπικού του στην… Ελβετία. Άλλο τμήμα, όλοι Ιταλοί, ήταν εντελώς ανασφάλιστοι.