Του Steen Jakobsen*
Είναι σχεδόν οριστικό ότι οι αντίπαλοι για τις εκλογές των ΗΠΑ θα είναι η Χίλαρι Κλίντον και ο Ντόναλντ Τράμπ και η ερώτηση που… αναπόφευκτα προκύπτει είναι, πως θα επηρεάσει κάτι τέτοιο τις αγορές; Αν και πραγματικά κανείς δεν ξέρει, μπορούμε ίσως να μαντέψουμε. Πριν από αυτό όμως νομίζω ότι μπορούμε να λάβουμε υπόψη μερικά κύρια σημεία.

Πρώτον, πρέπει να θυμόμαστε ότι το αξίωμα του Προέδρου έχει περιορισμένη δυνατότητα άσκησης οποιασδήποτε πολιτικής στην εγχώρια σκηνή. Το ένα πράγμα το οποίο ο Πρόεδρος έχει και είχε πάντα στην ιστορία της Αμερικής είναι η εντολή άσκησης εξωτερικής πολιτικής. Αν εξετάσουμε πρώτα τον Ντόναλντ Τράμπ, νομίζω ότι οι εξαγγελίες του για ανέγερση τείχους με το Μεξικό και αποκατάσταση σχέσεων με τη Βόρειο Κορέα θα δοκιμαστούν αμέσως μόλις αναλάβει. Ο Ομπάμα έχει αποδυναμώσει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ με την, κατά την προσωπική μου άποψη, λανθασμένη πολιτική αντικατάστασης της Σαουδικής Αραβίας με το Ιράν ως κύριου εταίρου στη Μέση Ανατολή, την αδυναμία να θέσει όρια στην κατάσταση στη Συρία και με άλλες καταστροφικές πρωτοβουλίες εξωτερικής πολιτικής.

Αν ο Τράμπ εκλεγεί, τότε πιστεύω ότι η πιο αρνητική επίδραση της Προεδρίας του θα είναι στο Δολάριο, το οποίο θα χάσει σε αξία. Δεν νομίζω ότι οι επενδυτές εκτός ΗΠΑ θα έχουν την ίδια διάθεση αγοράς, με έναν Πρόεδρο που βλέπει μόνο αρνητικά στον καταμερισμό της εργασίας και το ελεύθερο εμπόριο και ο οποίος αντιμετωπίζει το μεταναστευτικό ως τεράστιο πρόβλημα. Πρέπει να θυμηθούμε ότι η Αμερικάνικη κοινωνία χτίστηκε και προόδευσε χάρη στη μετανάστευση. Όλα τα δυνατά σημεία της Αμερικανικής κοινωνίας βασίζονται στην πολύ-πολιτισμικότητα, στη δυνατότητα να κάνει ανθρώπους μέλη της κοινωνίας της και να προοδεύει.

Οι αγορές έχουν δικούς τους κανόνες εξέλιξης. Νομίζω ότι οι αγορές θα δυσκολευτούν, είτε εκλεγεί η Χίλαρι Κλίντον, είτε ο Ντόναλντ Τράμπ, για τον απλούστατο λόγο ότι δεν έχουμε πλέον ανάπτυξη πρώτης γραμμής, αλλά αντίθετα παρατηρούμε αύξηση του κόστους εισροών, λόγω της αύξησης των επιτοκίων από την Fed και την επιμονή της να τηρεί επιθετική στάση. Επιπλέον, οι εταιρείες δεν γίνεται πια να μην επενδύουν, καθώς οι κεφαλαιακές δαπάνες, που ευελπιστούμε ότι θα επανέλθουν, απομακρύνουν ένα μέρος του περιθωρίου κέρδους και το μοναδιαίο κόστος εργασίας αυξάνεται.

Όσον αφορά τη Χίλαρι Κλίντον, αρχικά να πω ότι για τις αγορές δεν έχει διαφορά αν θα αναλάβει ο ένας ή ο άλλος. Νομίζω ότι και οι δύο είναι αρκετά αρνητικοί, κυρίως λόγω εσωτερικών, εγχώριων παραγόντων όπως η έλλειψη κερδών. Αλλά νομίζω ότι η Χίλαρι Κλίντον αντιπροσωπεύει καλύτερα την κοινή γνώμη και το κατεστημένο και ότι οι πολιτικοί των ΗΠΑ θα παραμείνουν διχασμένοι, ακόμη και αν η Χίλαρι Κλίντον τελικά επικρατήσει.

Σε ένα βαθμό, εκείνοι ήταν υπεύθυνοι για την καλή πορεία του Μπιλ Κλίντον, ο οποίος διετέλεσε Πρόεδρος σε μια από τις περιόδους με τη μεγαλύτερη ανάπτυξη στην ιστορία των ΗΠΑ, την τελευταία φορά που η χώρα κατέγραφε πλεόνασμα. Ο Κλίντον μπόρεσε να το επιτύχει αυτό μην κάνοντας απολύτως τίποτα καθόλη τη διάρκεια της θητείας του. Έτσι πιστεύω ότι η Χίλαρι Κλίντον θα έχει αρνητική επίδραση στη φαρμακευτική βιομηχανία και τις τράπεζες, αλλά θα εκληφθεί σαν μια αξιόπιστη επιλογή για τους περισσότερους πολιτικούς αντιπάλους και τις πολιτικά ενεργές χώρες που συνεργάζονται εντός των ΗΠΑ. Πιστεύω επίσης ότι η Χίλαρι Κλίντον θα συνεχίσει τη φιλοσοφία της Προεδρίας του Ομπάμα, κατά τη διάρκεια της οποίας η εξωτερική πολιτική έγινε ολοένα και πιο περίπλοκη.

Το συμπέρασμα είναι το ίδιο: οι χρηματοοικονομικές αγορές θα προχωρήσουν ούτως ή άλλως, ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Η εξωτερική πολιτική παραμένει στο επίκεντρο των ενεργειών που πρέπει να επαναπροσδιορίσει η Αμερική σε έναν κόσμο όπου πιθανόν να χρειαστεί να μοιραστεί την εξουσία με την Κίνα. Η τάση για σημαντικά χαμηλότερα επιτόκια παραμένει επειδή κανένας από τους δύο υποψήφιους δεν έχει την ικανότητα να αναζωογονήσει την παραγωγικότητα, να επανεκκινήσει την οικονομία των ΗΠΑ και να αποκαταστήσει τον ένδοξο ρόλο που έπαιζε κάποτε η Αμερική στον κόσμο. Αυτό είναι το κόστος του να προσπαθείς να βρεις εταίρους σε όλο τον κόσμο και αυτό που διαφοροποιεί σημαντικά τις ΗΠΑ από την Κίνα και άλλες μεγάλες δυνάμεις. Αυτή η τακτική έχει αποδυναμωθεί με τον Ομπάμα και νομίζω ότι θα συνεχιστεί με τους νέους υποψηφίους. Έτσι, ανεξάρτητα από το ποιος επικρατήσει, οι ΗΠΑ θα απομονωθούν ακόμη περισσότερο, ενώ κανένας από τους δύο δεν θα φέρει τις δυναμικές αλλαγές που χρειάζονται.

*Ο Steen Jakobsen είναι Επικεφαλής Οικονομολόγος και Επικεφαλής Επενδύσεων της Saxo Bank.

Πηγή