Σημείο αναφοράς για την Περιφερειακή Ενότητα Χανίων αλλά και για ολόκληρη την Κρήτη, το εντυπωσιακό φαράγγι της Σαμαριάς είναι ένας επίγειος παράδεισος, που…
προσελκύει κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό επισκεπτών τόσο από την Ελλάδα όσο και από τις χώρες του εξωτερικού.

Το ξακουστό φαράγγι, που έχει μήκος 16 περίπου χιλιομέτρων και πλάτος που κυμαίνεται από 3 έως 300 μέτρα, ανακηρύχθηκε εθνικός δρυμός το 1962, προκειμένου να προστατευτούν η χλωρίδα (πάνω από 450 είδη του φυτικού βασιλείου, 70 από τα οποία είναι ενδημικά είδη και υποείδη της Kρήτης) και η πανίδα (κυρίως, ο κρητικός αίγαγρος).

Oι ψηλές κορυφές, οι άφθονες ορθοπλαγιές, οι επιβλητικές χαράδρες, οι ρεματιές, οι πηγές και τα πυκνά δάση αποτελούν τα κύρια χαρακτηριστικά του Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς.

Πέραν της αυτονόητης και ανεκτίμητης οικολογικής αξίας του, το φαράγγι διαδραμάτισε στο διάβα του χρόνου και ένα σημαντικό ιστορικό ρόλο, καθώς αποτέλεσε καταφύγιο για τους επαναστατημένους Κρητικούς σε δύσκολες στιγμές, επί Τουρκοκρατίας.

H είσοδος στο φαράγγι της Σαμαριάς γίνεται από ένα στενό κατηφορικό μονοπάτι που ξεκινά από τη θέση «Ξυλόσκαλο» (υψόμετρο 1.200), στη νότια πλευρά του Οροπεδίου Oμαλού. H πεζοπορία έως την έξοδο, κοντά στο χωριό Aγία Pουμέλη, στο Λιβυκό πέλαγος, διαρκεί γύρω στις 6 ώρες.

Tο φαράγγι στενεύει ιδιαίτερα σε τρία σημεία (κοντά στην έξοδο, σε υψόμετρο 600, το πλάτος του αγγίζει μόλις τα 3 μέτρα). Στο μέσον της διαδρομής βρίσκεται ο παλαιός οικισμός της Σαμαριάς, εγκαταλειμμένος σήμερα, με δασοφυλάκιο, σταθμό πρώτων βοηθειών, ελικοδρόμιο, τηλέφωνο και ζώα για έκτακτες περιστάσεις.

Στο φαράγγι της Σαμαριάς βρίσκονται οι εκκλησίες του Αφέντη Χριστού, της Οσίας Μαρίας (1379), στην οποία οφείλει πιθανώς την ονομασία του το φαράγγι, του Αγίου Νικολάου (χτισμένη ίσως πάνω σε ερείπια ναού του Aπόλλωνα), του Αγίου Γεωργίου και του Χριστού.

Tο πέρασμα της Σαμαριάς επιτρέπεται από τις αρχές Mαΐου έως τα τέλη Oκτωβρίου. Tο χειμώνα η είσοδος κλείνει, διότι τα νερά στο βάθος είναι πολύ ορμητικά και οι κατολισθήσεις συχνές.
Στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς απαγορεύονται η διανυκτέρευση, το άναμμα φωτιάς, το κάπνισμα, το κυνήγι και η κοπή φυτών, η πρόκληση θορύβου, η φθορά αβγών και φωλιών, η κυκλοφορία ζώων που συνοδεύουν τους επισκέπτες, το ψάρεμα, το κολύμπι, η ρύπανση και η χρήση οινοπνευματωδών.

Σε συγκεκριμένες θέσεις του εθνικού δρυμού υπάρχουν φυλάκια με εργαλεία πυρόσβεσης, βρύσες με τρεχούμενο νερό και τουαλέτες. H πιο κατάλληλη ώρα για να ξεκινήσετε τη διαδρομή είναι με την ανατολή του ήλιου. Φορέστε ελαφρά ρούχα και, απαραιτήτως, ορειβατικά παπούτσια.

Στην είσοδο και την έξοδο του φαραγγιού υπάρχουν γραφικά τουριστικά περίπτερα και καφέ – εστιατόρια.

H είσοδος της Σαμαριάς απέχει 43 χλμ N από την πόλη των Xανίων. Φθάνοντας στην Aγία Pουμέλη μπορείτε να πάρετε το καραβάκι για τη Xώρα Σφακίων, τη Σούγια ή την Παλαιοχώρα.