Της Ελένης Ηλιοπούλου
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων (Π.Ο.Υ.Ζ. – World Organisation for Animal Health), με την υποστήριξη των εθνικών Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, ξεκινάει εκστρατεία…
ευαισθητοποίησης – διάρκειας ενός έτους – στη βαλκανική χερσόνησο, σε μια προσπάθεια να συμβάλει στον έλεγχο του πληθυσμού αδέσποτων σκύλων στην περιοχή. Το «Γίνε ο ήρωας του» είναι μια πρωτοβουλία, η οποία καλύπτει 11 βαλκανικές χώρες, απευθύνεται στο ευρύ κοινό, σε σχολεία, καταστήματα κατοικίδιων ζώων και ιδιώτες κτηνιάτρους και θα καταβληθεί όπως επισημαίνουν οι φορείς που μετέχουν σε αυτή κάθε δυνατή προσπάθεια για να αναδειχθεί αυτό το πρόβλημα.

«Μπορείς να πεις τα πάντα στον σκύλο σου… εκτός από αντίο».

Τα βασικά μηνύματα της ενημερωτικής εκστρατείας σύμφωνα με το δελτίο Τύπου του Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠ.Α.Α.Τ.) είναι η μείωση των εγκαταλελειμμένων σκύλων και η υπεύθυνη ιδιοκτησία ζώου, ώστε να συνδυαστεί η ευημερία των ζώων με το συμφέρον της ευρύτερης κοινότητας.

Αδέσποτοι σκύλοι: Μια πραγματική μάστιγα στα Βαλκάνια

Όπως και σε πολλές άλλες περιοχές του κόσμου, οι εγκαταλελειμμένοι σκύλοι στα Βαλκάνια αποτελούν μάστιγα με συνέπειες τόσο για τα ίδια τα ζώα, όσο και για την κοινωνία γενικότερα. Οι πληθυσμοί των αδέσποτων σκύλων ξεφεύγουν από κάθε προσπάθεια υγειονομικού ελέγχου.

Οι συνθήκες ζωής τους είναι απαράδεκτες, σύμφωνα με το ΥΠ.Α.Α.Τ., συνήθως υποσιτίζονται και αναπαράγονται με μεγάλο ρυθμό. Δυστυχώς, αυτοί οι σκύλοι δημιουργούν επίσης ενόχληση και ρύπανση στις αστικές και αγροτικές περιοχές. Μπορούν να γίνουν επικίνδυνοι για τους ανθρώπους, τόσο ενήλικες όσο και παιδιά, καθώς είναι φορείς μεταδοτικών ασθενειών, όπως η λύσσα.

Επιπλέον, μπορεί να γίνουν επιθετικοί και να δαγκώσουν τους ανθρώπους, ή ακόμα να προκαλέσουν τροχαία ατυχήματα. Για ορισμένους, ο σκύλος αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της οικογένειας, ενώ για άλλους εξυπηρετεί ως σκύλος – φύλακας ή σκύλος – εργασίας. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι ιδιοκτήτες συχνά γνωρίζουν ελάχιστα ή δεν κατανοούν καλά τις ευθύνες που συνεπάγεται η κατοχή και κηδεμονία σκύλου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο κίνδυνος εγκατάλειψης είναι ακόμα μεγαλύτερος.

Μερικά στοιχεία για το κατεπείγον της κατάστασης

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη*, την τελευταία πενταετία ο αριθμός των αδέσποτων σκύλων έχει αυξηθεί στο 70% των Βαλκανικών χωρών. Σην ανακοίνωση του ΥΠ.Α.Α.Τ. εκτιμάται ότι ο αριθμός των σκύλων στους δρόμους, με ή χωρίς ιδιοκτήτη, ξεπερνά το ένα εκατομμύριο αν και εμείς θεωρούμε ότι αυτός το νούμερο είναι πολύ μικρό και αφορά μόνο μια χώρα καθώς είναι βέβαιο ότι ο αριθμός των αδέσποτων σκυλιών και στις 11 βαλκανικές χώρες είναι πολλά εκατομμύρια.

Οι επιπτώσεις αυτής της κατάστασης στην υγεία είναι σημαντική. Περιστατικά λύσσας σημειώνονται στο 80% των βαλκανικών χωρών. Στην περιοχή έχουν διαγνωστεί σε ανθρώπους πάνω από χίλια κρούσματα αυτής της θανατηφόρου νόσου μέσα στο 2014. Τα περισσότερα περιστατικά συνδέονταν με δάγκωμα σκύλου με λύσσα. Έχοντας πλήρη συναίσθηση της σοβαρότητας του θέματος, το 78% των βαλκανικών χωρών συμμετέχουν σε προγράμματα ελέγχου των αδέσποτων σκύλων, ενώ το 50% από αυτές έχουν συμπεριλάβει μέτρα ελέγχου της αναπαραγωγής.

Επιπλέον, η ταυτότητα και καταγραφή των σκύλων είναι πλέον υποχρεωτική στις περισσότερες χώρες που συμμετέχουν σε αυτή την εκστρατεία. Ωστόσο, τα προβλήματα με τους αδέσποτους σκύλους εξακολουθούν να αποτελούν καθημερινό μέλημα, και η κινητοποίηση όλων των φορέων είναι απαραίτητη. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η εκστρατεία ευαισθητοποίησης που ξεκίνησε ο Π.Ο.Υ.Ζ. έχει ως στόχο να αντιμετωπίσει τη γενεσιουργό αιτία του φαινομένου των αδέσποτων, δηλαδή την έλλειψη παιδείας από τους ιδιοκτήτες σκύλων που οδηγεί εν τέλει στην εγκατάλειψη.

*Έρευνα που έγινε τον Φεβρουάριο 2015 σε 11 Βαλκανικές χώρες (Πλατφόρμα Π.Ο.Υ.Ζ. για την Ευημερία των Ζώων στην Ευρώπη).

Ένα απλό μήνυμα: Γίνε υπεύθυνος ιδιοκτήτης, μην εγκαταλείπεις τον σκύλο σου στον δρόμο

Μια πρωτότυπη πτυχή αυτής της εκστρατείας είναι ότι απευθύνεται, άμεσα ή έμμεσα, σε όλους τους εμπλεκόμενους, δηλαδή όχι μόνο στο ευρύ κοινό, αλλά και στους επαγγελματίες κτηνιατρικής υγείας και τις ενώσεις τους, στα καταστήματα κατοικίδιων ζώων, στα μέσα ενημέρωσης, στις Μ.Κ.Ο., στις περιφερειακές και τοπικές αρχές και στα σχολεία που μπορούν στη συνέχεια να διαδώσουν το μήνυμα χρησιμοποιώντας τους παρεχόμενους πόρους.

Ιδιοκτήτες σκύλων: Ο νούμερο ένα στόχος

Η εκστρατεία υπενθυμίζει στους ιδιοκτήτες ότι ο σκύλος συνεπάγεται σημαντικές ευθύνες, όπως τη φροντίδα της υγείας και της ευημερίας του.

Υπάρχουν επτά «χρυσοί» κανόνες για την υπεύθυνη ιδιοκτησία ζώου:
Σημάνετε ηλεκτρονικά και καταγράψτε τον σκύλο σας.
Εμβολιάστε τον σκύλο σας.
Αποφύγετε τις μη προγραμματισμένες γέννες.
Κάντε τακτικά επισκέψεις στον κτηνίατρο.
Φροντίζετε την υγεία του ζώου σας.
Αναζητήστε βοήθεια για το κατοικίδιό σας σε περίπτωση ανάγκης.
Αν υπάρχουν προβλήματα, μην εγκαταλείψετε τον σκύλο στο δρόμο, συμβουλευθείτε τον κτηνίατρο ή κάποιο κέντρο διάσωσης.

Στόχος αυτών των συστάσεων είναι να συνειδητοποιήσουν οι ιδιοκτήτες ποια κτηνιατρική φροντίδα χρειάζεται το κατοικίδιό τους, καθώς επίσης να σέβονται το νόμο σχετικά με τα αδέσποτα και τους σκύλους συντροφιάς.

Μελλοντικοί ιδιοκτήτες

Αν πρόκειται να αποκτήσει σκύλο, ο νέος ιδιοκτήτης θα πρέπει να μελετήσει το ζήτημα προσεκτικά. Η εκστρατεία απευθύνεται σε μελλοντικούς ιδιοκτήτες, υπενθυμίζοντάς τους τις ευθύνες που συνεπάγεται η ιδιοκτησία ενός σκύλου (βλέπε παραπάνω). Αποσκοπεί επίσης στο να ενημερώσει τους επίδοξους ιδιοκτήτες για τις μελλοντικές δαπάνες. Για να κάνουν τη σωστή επιλογή, έχει καταρτιστεί ένα ερωτηματολόγιο για διανομή από κτηνιάτρους, καταστήματα κατοικίδιων ζώων, ακόμη και τις τοπικές αρχές.

Παιδιά

Γνωρίζοντας καλά ότι η εκπαίδευση ξεκινά από πολύ μικρή ηλικία, τα μηνύματα μεταδίδονται επίσης στα παιδιά με τη βοήθεια των δασκάλων τους, οι οποίοι θα έχουν στη διάθεσή τους διάφορα παιδαγωγικά εργαλεία, για να διαμορφώσουν τη συμπεριφορά των παιδιών προς τα ζώα.

Τα ενδιαφερόμενα μέρη της εκστρατείας: Κύριοι διοργανωτές της εκστρατείας σε εθνικό επίπεδο θα είναι οι εθνικές Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, καθώς κρίνονται οι βασικοί φορείς για την επιτυχία της εκστρατείας ευαισθητοποίησης, οι οποίες και θα διανείμουν το πακέτο ευαισθητοποίησης στα διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη, δηλαδή τα Υπουργεία Υγείας και Περιβάλλοντος, τις τοπικές αρχές, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα (σχολεία, κ.τ.λ.), τα καταστήματα κατοικίδιων ζώων, τα μέσα ενημέρωσης, τις Μ.Κ.Ο. και τους κτηνιάτρους.

Πακέτο ευαισθητοποίησης για να περάσει το μήνυμα

Προκειμένου να εξασφαλιστεί η ταχεία και αποτελεσματική έναρξη της εκστρατείας, ο Π.Ο.Υ.Ζ. και οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες παρέχουν στα διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη εύχρηστα εργαλεία επικοινωνίας:
Πλατφόρμα πολυμέσων: ειδικός ιστότοπος που συνδέεται με το Facebook
Λογότυπο που μπορεί να εκτυπωθεί σε μπλουζάκια, τσάντες, κ.τ.λ.
Αφίσα και φυλλάδιο κατάλληλο για τοποθέτηση σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους, όπως κτηνιατρικές κλινικές, κέντρα διάσωσης κ.τ.λ.
Ερωτηματολόγιο για τους μελλοντικούς ιδιοκτήτες σκυλιών
Παιχνίδι για το σχολείο, καθώς και ένα βοήθημα διδασκαλίας για τους δασκάλους, ώστε να οργανώσουν τη σχετική δραστηριότητα διάρκειας μισής σχολικής ημέρας.
Διαφημιστικό πλαίσιο στο διαδίκτυο που θα εμφανίζεται στους ιστότοπους των Εθνικών Κτηνιατρικών Υπηρεσιών και άλλων δημόσιων υπηρεσιών.

Όλο αυτό το υλικό υποστήριξης θα μεταφραστεί στη γλώσσα κάθε συμμετέχουσας χώρας:
Αφίσα
Φυλλάδιο
Παρουσίαση για δασκάλους
Βιβλίο με παιχνίδια
Έρευνα

Π.Ο.Υ.Ζ.: Ο κορυφαίος διεθνής οργανισμός για την ευημερία των ζώων

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων είναι ο κορυφαίος διεθνής οργανισμός που έχει ως αποστολή να προστατεύει την υγεία και την ευημερία των ζώων σε όλο τον κόσμο, αποτελείται από 180 κράτη – μέλη, εκ των οποίων ένδεκα χώρες των Βαλκανίων που συμμετέχουν στην παρούσα εκστρατεία.

Οι κύριες αποστολές του Π.Ο.Υ.Ζ. είναι:
Να διασφαλίζει τη διαφάνεια όσον αφορά την κατάσταση των ζωονόσων παγκοσμίως.
Να συγκεντρώνει, να αναλύει και να διαδίδει επιστημονικές κτηνιατρικές πληροφορίες.
Να ενθαρρύνει τη διεθνή αλληλεγγύη όσον αφορά τον έλεγχο των ζωονόσων.
Να διαφυλάσσει το παγκόσμιο εμπόριο με τη δημοσίευση προτύπων υγείας για το διεθνές εμπόριο ζώων και ζωικών προϊόντων.
Να βελτιώνει το νομικό πλαίσιο και τους πόρους των εθνικών Κτηνιατρικών Υπηρεσιών.
Να παρέχει καλύτερη εγγύηση για τροφές ζωικής προέλευσης και για την προώθηση της ευημερίας των ζώων μέσω μιας επιστημονικής προσέγγισης.

Δείτε το βίντεο με τις δηλώσεις της γενικής διευθύντριας του Π.Ο.Υ.Ζ. Dr Monique Éloit αναφορικά με την εκστρατεία:

Από το 2001, όταν ο στόχος της ευημερίας των ζώων προστέθηκε ως θέμα προτεραιότητας στο 3ο Στρατηγικό Σχέδιο, ο Π.Ο.Υ.Ζ. έχει αναπτύξει πολλά διεθνή πρότυπα και πολλούς πόρους για να βοηθήσει τα κράτη-μέλη να εφαρμόσουν τα πρότυπα αυτά, βοηθώντας τα να βελτιώσουν την ευημερία των ζώων. Ο Π.Ο.Υ.Ζ. είναι σήμερα ο μεγαλύτερος οργανισμός καθορισμού προτύπων για την ευημερία των ζώων παγκοσμίως.

Το 2013, δημιουργήθηκε η Περιφερειακή Πλατφόρμα του Π.Ο.Υ.Ζ. για την ευημερία των ζώων στην Ευρώπη, η οποία απαρτίζεται από 53 ευρωπαϊκές χώρες. Μια δραστηριότητα αυτής της πλατφόρμας είναι η εκστρατεία ευαισθητοποίησης για μείωση του αριθμού εγκαταλελειμμένων σκύλων στα Βαλκάνια.

Προκειμένου να εξασφαλιστεί η ταχεία και αποτελεσματική έναρξη της εκστρατείας, ο Π.Ο.Υ.Ζ. και οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες παρέχουν στα διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη εύχρηστα εργαλεία επικοινωνίας:
Πλατφόρμα πολυμέσων: ειδικός ιστότοπος που συνδέεται με το Facebook
Λογότυπο που μπορεί να εκτυπωθεί σε μπλουζάκια, τσάντες, κ.τ.λ.
Αφίσα και φυλλάδιο κατάλληλο για τοποθέτηση σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους, όπως κτηνιατρικές κλινικές, κέντρα διάσωσης κ.τ.λ.
Ερωτηματολόγιο για τους μελλοντικούς ιδιοκτήτες σκυλιών
Παιχνίδι για το σχολείο, καθώς και ένα βοήθημα διδασκαλίας για τους δασκάλους, ώστε να οργανώσουν τη σχετική δραστηριότητα διάρκειας μισής σχολικής ημέρας.
Διαφημιστικό πλαίσιο στο Διαδίκτυο που θα εμφανίζεται στους ιστότοπους των Εθνικών Κτηνιατρικών Υπηρεσιών και άλλων δημόσιων υπηρεσιών. Όλο αυτό το υλικό υποστήριξης θα μεταφραστεί στη γλώσσα κάθε συμμετέχουσας χώρας.

Ιστότοποι και χρήσιμοι σύνδεσμοι:

Π.Ο.Υ.Ζ.: www.oie.int
Αδέσποτοι σκύλοι: Περιφερειακή Πλατφόρμα Π.Ο.Υ.Ζ. για την Ευημερία των Ζώων στην Ευρώπη: Link to the page on controlling populations
Ευημερία ζώων: Πύλη για την ευημερία των ζώων του Π.Ο.Υ.Ζ.
Λύσσα: Πύλη για τη λύσσα του Π.Ο.Υ.Ζ.
Διεθνής σελίδα του Π.Ο.Υ.Ζ. στο facebook: World Organisation for Animal Health
Υπεύθυνος τύπου, Π.Ο.Υ.Ζ.: media@oie.int
Γραμματεία του Π.Ο.Υ.Ζ. για την Πλατφόρμα Π.Ο.Υ.Ζ. για την ευημερία των ζώων στην Ευρώπη:rsr.bruxelles@oie.int