Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνου Γρίβας
Στο άρθρο του στο Defence-Point «Γεωπολιτική αλλαγή επειδή οι Αυστραλοί ψώνισαν γαλλικά;» ο κύριος Γιώργος Αναγνωστόπουλος, με…
κατηγορεί (;) για «μισές αλήθειες» και «αντιαμερικανισμό» επειδή σε άρθρο μου, που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο Pronews, υποστήριξα ότι η επιλογή δώδεκα γαλλικών υποβρυχίων Shortfin Barracuda Block 1A από την Αυστραλία έχει και γεωπολιτικές αναγνώσεις και εντάσσεται στη δυναμική του διαμορφούμενου πολυπολικού διεθνούς συστήματος.

Δεν έχω σκοπό να διαφωνήσω με την άποψη του κ. Αναγνωστόπουλου ότι η γαλλική πρόταση σε σχέση με την ιαπωνική και τη γερμανική ήταν καλύτερη και πληρέστερη από πλευράς τεχνολογικού ρίσκου, επιχειρησιακών ικανοτήτων και βιομηχανικής συνεργασίας. Αυτό άλλωστε είχα αναφέρει και σε άρθρο μου στο τεύχος 340 του περιοδικού «ΕΠΙΚΑΙΡΑ», που εξέταζε αναλυτικότερα την αγορά αυτή.

Όμως, ένα αμυντικό συμβόλαιο αξίας 50 δις δολαρίων, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου, ΠΟΤΕ δεν κρίνεται αποκλειστικά με παρόμοια κριτήρια αλλά έχει ΠΑΝΤΟΤΕ και γεωπολιτικές παραμέτρους, που είναι συνήθως και κυρίαρχες.

Και είναι δεδομένο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν στηρίξει αποφασιστικά την επιλογή των ιαπωνικών Soryu, επιδιώκοντας, μεταξύ των άλλων, να ενισχύσουν τις σχέσεις μεταξύ των χωρών του Ειρηνικού για τις οποίες επιδιώκουν να λειτουργήσουν ως φράγμα έναντι της ανερχόμενης Κίνας.

Επιπροσθέτως, με το πρόγραμμα αυτό η Γαλλία «βάζει πόδι», με αποφασιστικό τρόπο, στην αμυντική αγορά της Αυστραλίας, κάτι που ουδόλως χαροποιεί τις Ηνωμένες Πολιτείες σε βάθος χρόνου. Βέβαια, οι Αυστραλοί είχαν και στο παρελθόν προμηθευτεί οπλικά συστήματα από την Ευρώπη, όπως είναι τα αντιτορπιλικά αεράμυνας κλάσης Hobart, τα οποία βασίζονται στις ισπανικές φρεγάτες F100 Álvaro de Bazan της Navantia ή τα ατυχήσαντα υποβρύχια Collins της σουηδικής Kockums, τα οποία προβλέπεται να αντικαταστήσουν τα Shortfin Barracuda.

Όμως, οι αγορές αυτές προέρχονταν από χώρες με σχετικά μικρές αμυντικές βιομηχανίες, οι οποίες δεν θα μπορούσαν να απειλήσουν την κυρίαρχη θέση των ΗΠΑ στην αυστραλιανή αγορά. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν ισχύει με τη Γαλλία…

Αξίζει δε να επισημανθεί ότι στο σχετικά κοντινό παρελθόν, στα μέσα της δεκαετίας του 90, οι σχέσεις Αυστραλίας και Γαλλίας είχαν φθάσει στο ναδίρ λόγω των γαλλικών πυρηνικών δοκιμών στην ατόλη Μουρουρόα στη Γαλλική Πολυνησία και της βύθισης από Γάλλους πράκτορες του πλοίου της Greenpeace Rainbow Warrior στο λιμάνι του Ώκλαντ στη Νέα Ζηλανδία.

Με βάση όλα τα παραπάνω, θα ήταν πολύ κοντόθωρο να αγνοήσουμε τις γεωπολιτικές συνδηλώσεις αυτής της αγοράς. Βέβαια, από μόνη της δεν θα σήμαινε και σπουδαία πράγματα. Όμως, αποτελεί μέρος μιας αλυσίδας εξελίξεων που μας δείχνουν ότι το διεθνές σύστημα κινείται αποφασιστικά προς τη διαμόρφωση μιας πολυπολικής ταυτότητας.

Παρεμπιπτόντως, από μόνο του το γεγονός ότι η Αυστραλία επέλεξε ως στρατηγικό της οπλικό σύστημα, ένα προηγμένο «ημιωκεάνειο» υποβρύχιο επιβεβαιώνει, εμμέσως πλην σαφώς, ότι τα μεγάλα πλοία επιφανείας, στα επόμενα χρόνια θα έχουν μεγάλες δυσκολίες να επιβιώσουν σε ένα θαλάσσιο περιβάλλον όπου θα κυριαρχούν καινοφανή οπλικά συστήματα, όπως είναι οι αντιπλοϊκοί βαλλιστικοί πύραυλοι (ASBM), που αναπτύσσει η Κίνα, καθώς και άλλες χώρες, ή προηγμένοι, υπερυψηλών ταχυτήτων και μεγάλου βεληνεκούς αντιπλοϊκοί πύραυλοι cruise (ASCM), όπως είναι ο ρωσοϊνδικός Brahmos 2, η ταχύτητα του οποίου θα είναι τουλάχιστον πέντε φορές μεγαλύτερης του ήχου.

Άρα, η στρατηγική αεροναυτική ισχύς των Ηνωμένων Πολιτειών, που βασίζεται στις ομάδες μάχης των αεροπλανοφόρων (CCG) του Αμερικανικού Ναυτικού, ενδέχεται να αποδειχθεί παρωχημένη ή έστω επικίνδυνα τρωτή στο κοντινό μέλλον, με ότι αυτό συνεπάγεται για τις διεθνείς ισορροπίες.

Φυσικά, κανείς δεν ορθοτομεί τον λόγο της αληθείας και όλοι μας προσπαθούμε να κάνουμε εκτιμήσεις και προβλέψεις σε ένα εξαιρετικά ρευστό διεθνές περιβάλλον, οι μελλοντικές εξελίξεις στο οποίο πολύ δύσκολα μπορούν να προσδιοριστούν.

Όμως, το γεγονός παραμένει ότι τα τελευταία χρόνια έχουν συντελεστεί και συνεχίζουν να συντελούνται, τέτοιας έκτασης τεκτονικές αλλαγές στην πλανητική γεωπολιτική δομή, που έχουν κάνει το μονοπολικό κόσμο του παρελθόντος να ανήκει πλέον περισσότερο στην αρμοδιότητα των ιστορικών παρά των γεωπολιτικών αναλυτών.