Παιδιά δημοτικού σχολείου της Αθήνας υμνούν τους αγώνες των Σουλιωτών! Οι μαθητές/τριες του τμήματος Στ΄ 2 του δεύτερου δημοτικού… σχολείου ψυχικού, κάνουν εκτενή αναφορά στον ηρωισμό των Σουλιωτών, καταγράφοντας σχετικά στοιχεία και παραθέτοντας πολλές φωτογραφίες στην ιστοσελίδα της τάξης. Αυτό είναι πολύ ελπιδοφόρο, γιατί δείχνει ότι τα μικρά παιδιά μπορεί να γνωρίζουν πράγματα, που αγνοούν οι μεγαλύτεροι και τα οποία παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της εθνικής συνείδησης. Αναφέρουν συγκεκριμένα: “Οι Σουλιώτες δεν υποτάχτηκαν στους Τούρκους και έκαναν πολλές επαναστατικές ενέργειες εναντίον τους. Γνωστοί είναι οι αγώνες τους εναντίον του Αλή Πασά των Ιωαννίνων. Οι κάτοικοι του Σουλίου ήταν βοσκοί που μιλούσαν ελληνικά και αρβανίτικα. Συχνά έκαναν επιδρομές στα χωριά του κάμπου, για να εξασφαλίσουν ζώα και δημητριακά. Οι δύσκολες συνθήκες ζωής των Σουλιωτών, η πολύχρονη ενασχόλησή τους με τα όπλα, η άριστη γνώση του εδάφους, το ομαδικό πνεύμα και κυρίως η εξαιρετική τους τόλμη, τους είχαν μεταμορφώσει σε ικανότατους πολεμιστές. Οι Σουλιώτες συνήθιζαν να πολεμούν οχυρωμένοι πίσω από φυσικά εμπόδια. Δρούσαν ακόμη και τη νύχτα, ενώ δεν δίσταζαν να επιτεθούν με τα σπαθιά τους σε μεγαλύτερο αριθμό αντιπάλων, αιφνιδιάζοντάς τους. Μάταια οι Τούρκοι προσπαθούσαν να υποτάξουν τους Σουλιώτες. Ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων πέτυχε με διάφορους τρόπους να διώξει από το Σούλι ορισμένους από τους αρχηγούς, αδυνατίζοντας έτσι την άμυνά του. Τελικά οι Τούρκοι κατάφεραν να κατακτήσουν το Σούλι το 1803, μετά από πολλές προσπάθειες.Κατέλαβαν τον οχυρό λόφο Κούγκι, όμως ο καλόγερος Σαμουήλ, που τον κρατούσε ελεύθερο ως την τελευταία στιγμή, ανατινάχθηκε μαζί τους. Τότε κάποιοι Σουλιώτες ξέφυγαν από τους Τούρκους με έφοδο και πέρασαν τελικά στην Κέρκυρα, ενώ οι υπόλοιποι συνθηκολόγησαν, αφού τους υποσχέθηκαν ότι θα εγκαταλείψουν με ασφάλεια το Σούλι και θα καταφύγουν με τα όπλα τους στην Πρέβεζα. Οι Σουλιώτες στα Επτάνησα υπηρέτησαν αρχικά τους Ρώσους και στη συνέχεια τους Γάλλους κυρίαρχους. Το 1820, λίγο πριν τη Μεγάλη Επανάσταση, κλήθηκαν από τους Τούρκους να κατοικήσουν μόνιμα στο Σούλι, με τον όρο να βοηθήσουν το Σουλτάνο να εξοντώσει τον Αλή Πασά, με τον οποίο βρισκόταν σε πόλεμο. Οι Σουλιώτες συμφώνησαν και επέστρεψαν στα χωριά τους, διώχνοντας τους στρατιώτες του Αλή Πασά που έρχονταν εναντίον τους. Το 1822, όμως, έμειναν αβοήθητοι. Καταπονημένοι, εγκατέλειψαν οριστικά το Σούλι και διασκορπίσθηκαν στη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο. Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Επανάστασης του 1821 πολλοί Σουλιώτες έγιναν οπλαρχηγοί, έχοντας τη φήμη των γενναίων πολεμιστών του έθνους”.