Laptop, netbooks, notepads, ultrabooks. Οι φορητοί υπολογιστές έχουν περάσει σε άλλη διάσταση, όπως θα διαπιστώσει οποιοσδήποτε…
επισκεφθεί τα καταστήματα Public και εξετάσει την τόσο μεγάλη γκάμα των προϊόντων. Τα πράγματα δεν ήταν όμως πάντα έτσι…

O ΕΝΙΑC, ο πρώτος υπολογιστής του κόσμου, ζύγιζε 27 τόνους και καταλάμβανε 167 τετραγωνικά μέτρα χώρου. Σίγουρα οι τότε κατασκευαστές του αδυνατούσαν να φανταστούν πως, χρόνια αργότερα, η επιθυμία για την ανάπτυξη των προσωπικών υπολογιστών θα οδηγούσε σε μηχανήματα με πολύ μικρότερο μέγεθος και βάρος αλλά και με πολύ μεγαλύτερη λειτουργικότητα. Με την φορητότητα να αποτελεί τον σημαντικότερο στόχο των κατασκευαστών περάσαμε από τους υπέρβαρους υπολογιστές στα laptop ενώ ακολούθησαν μερικά ακόμα βήματα που μας οδήγησαν στα έξυπνα κινητά και τα tablet.

Ποιο όμως υπήρξε το σημείο εκκίνησης για τους φορητούς προσωπικούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές και ποιοι είναι οι βασικοί σταθμοί μέχρι να φτάσουμε στα σημερινά μας Notebook;

Αναμφισβήτητα, την ιδέα για φορητούς υπολογιστές την είχε ο Alan Kay το 1968. Το όραμα του Kay, το οποίο περιέγραψε και σχεδίασε λεπτομερώς στην εργασία του, ονομαζόταν Dynabook και δεν ήταν άλλο από έναν μικρό και λεπτό φορητό υπολογιστή για εκπαιδευτικούς κυρίως σκοπούς. Με αυτόν το παιδιά θα είχαν πρόσβαση σε ψηφιακά μέσα. Αν και η χρήση του ήταν καθαρά εκπαιδευτικού χαρακτήρα, ο σχεδιασμός ήταν εμπνευσμένος από τις ανάγκες του στρατού για μεταφορά μεγάλου αριθμού εγγράφων. Σε κάθε περίπτωση βέβαια ο πρωτότυπος σχεδιασμός άνοιξε το δρόμο στους κατασκευαστές φορητών ηλεκτρονικών υπολογιστών.

IBM 5100 – 1975

Αν και δεν μπορεί απαραίτητα να χαρακτηριστεί laptop, το μέγεθός του του προσέφερε την απαραίτητη φορητότητα. Το IBM 5100, ένας πρωτοποριακός για την εποχή του υπολογιστής, σχεδιάστηκε το 1975 και απευθυνόταν σίγουρα σε αρκετά χειροδύναμους.

Xerox NoteTaker – 1976

Ένας ακόμα σημαντικός σταθμός στην πορεία των laptop θεωρείται το Xerox NoteTaker του 1976, τον οποίο οι περισσότεροι αποκαλούν τον πρώτο φορητό υπολογιστή του κόσμου. Οι υπολογιστές που κατασκευάστηκαν βέβαια, δεν ξεπέρασαν τους 10 καθώς το κόστος τους ήταν αποτρεπτικό για μαζική παραγωγή.

Osbourne 1 – 1981

Παρόλο που ζύγιζε 11 κιλά, κόστιζε περισσότερο από 1.700 δολάρια και είχε μια μικροσκοπική οθόνη 5 ιντσών ήταν ο πρώτος πετυχημένος φορητός υπολογιστής. Σε οκτώ μήνες πουλήθηκαν 11 χιλιάδες βαλιτσάκια – laptop…. Η πλαστική του θήκη μπορούσε να κλείσει και να μεταφερθεί από το ενσωματωμένο χερούλι (παρόλο που ένας από τους σχεδιαστές, ο Lee Felsenstein, παραδέχτηκε πως η μεταφορά δύο τέτοιων φορητών υπολογιστών για τέσσερα τετράγωνα θα μπορούσε να του βγάλει τον ώμο). Περιείχε επίσης εφαρμογή επεξεργασίας κειμένου, εφαρμογή για βάσεις δεδομένων και δύο παιχνίδια ενώ χρησιμοποιούσε το δημοφιλές για την εποχή λειτουργικό σύστημα CP/M.

GRiD Compass

Για πολλούς, το GRiD Compass υπήρξε το πρώτο γνήσιο laptop για άλλους πάλι αποτέλεσε τον πρόδρομο των tablet. Όπως και να’ χει ο φορητός υπολογιστής αναπτύχθηκε το 1979 από τον Βρετανό βιομηχανικό σχεδιαστή Bill Moggridge και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1982. Είχε μνήμη 340kb και χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από τη NASA και το στρατό καθόλη τη δεκαετία του ‘80, αφού η υψηλή τιμή του ($ 8.000 – $ 10.000) δεν συνέβαλε στο να μετατραπεί σε εμπορική επιτυχία.

Kyotronic 85 – 1983

Το 1983 έκανε την εμφάνιση του και το Kyotronic 85, το οποίο τροφοδοτούνταν από μπαταρίες ΑΑ. To σημαντικότερο είναι πως είχε επεξεργαστή κειμένου, μεταγλωττιστή BASIC, και μια εφαρμογή terminal – όλα αυτά είχαν σχεδιαστεί από μια νέα τότε εταιρεία, τη Microsoft. Επιπλέον, είχε ενσωματωμένο modem, γεγονός που θεωρήθηκε πραγματική καινοτομία για εκείνη την εποχή.

Gavilan – 1983

Τον τίτλο του αυθεντικού laptop διεκδικεί επάξια πάντως το Gavilan, ο πρώτος υπολογιστής που λανσαρίστηκε επισήμως ως φορητός και θεωρήθηκε καινοτομία όταν τοποθετήθηκε στα ράφια των καταστημάτων το 1983. Έχοντας τον τελευταίας τεχνολογίας επεξεργαστή Intel 8088, 5Mhzκαι τη δυνατότητα να διαβάσει τις αλήστου μνήμης δισκέτες (floppy disks), το Gavilan γνώρισε αμέσως τεράστια εμπορική επιτυχία.

Apple PowerBook

Τα χρόνια που ακολούθησαν, κυρίως λόγω των απαιτήσεων της Αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας, τεχνολογίες όπως οι οθόνες LCD, οι μπαταρίες NiCD, οι επεξεργαστές Intel και οι μεγάλοι σκληροί δίσκοι προστέθηκαν στους φορητούς υπολογιστές. Το τοπίο άλλαξε ριζικά όταν το 1991 εμφανίστηκε το πρώτο Apple PowerBook. Ο πρόγονος της κυρίαρχης σήμερα σειράς τωνMacBook, ήταν η πρώτη προσπάθεια της Apple να δημιουργήσει έναν φορητό υπολογιστή με μπαταρία. Σημαντικό χαρακτηριστικό του Mac Portable ήταν η οθόνη του, που έμοιαζε περισσότερο με αυτή των desktop σε σχέση με όλα τα προηγούμενα laptop. Ταυτόχρονα συνδύαζε κι άλλες καινοτομίες, όπως το ενσωματωμένο ποντίκι. Το Macintosh Portable, ήταν το πρώτο laptop που έστειλε μάλιστα email από το διάστημα κατά την διάρκεια της Διαστημικής Αποστολής STS-43.

1992 IBM Thinkpad

Ο πρόεδρος της IBM από το 1914 έως το 1956 , Thomas J. Watson, συνήθιζε να χρησιμοποιει τη φράση «Think» (σκέψου) για να παρακινεί και να εμπνέει τους υπαλλήλους του. Κάπως έτσι η απλή αυτή λέξη ρίζωσε τόσο βαθιά στην εταιρική κουλτούρα της IBΜ που, όταν κυκλοφόρησε, το 1992 το πρώτο laptop της αγοράς me TFT color display, το ονόμασε IBM Thinkpad 700. Το προϊόν σημείωσε σχετική επιτυχία και κυκλοφορούσε με λειτουργικό Microsoft DOS 5.0.

iBook

Ίσως το πιο εικονικό μοντέλο της Apple, το iBook συμβολίζει μια τεράστια αλλαγή ως προς την τιμή των φορητών υπολογιστών. Ήταν ένα από τα πρώτα προσιτά laptop του εμπορίου και πούλησε εκατομμύρια κομμάτια μέχρι το 2006 που αντικαταστάθηκε από τη σειρά Macbook.

Asus Eee – 2007

Ένας ακόμα σταθμός στην ιστορία των laptop είναι και το Asus Eee PC, της σειράς Asus Eee από την ASUSTeK Computer Incorporated, που κυκλοφορώντας το 2007 εισήγαγε την έννοια netbook στο χώρο των φορητών υπολογιστών, δηλαδή των μικρών, χαμηλού κόστους φορητών υπολογιστών. Το Asus Eee είχε ελαφρύ βασισμένο σε Linux λειτουργικό σύστημα, SSD δίσκο και σχετικά χαμηλό κόστος. Τα νεότερα μοντέλα προσέθεσαν την επιλογή του λειτουργικού συστήματος Microsoft Windows και κόστιζαν μέχρι 500 ευρώ. Σύμφωνα με την Asus, το όνομα Eee προήλθε από την σύντμηση του διαφημιστικού σλόγκαν της συσκευής: «Εύκολο να το μάθεις, εύκολο να εργαστείς, εύκολο να παίξεις».

Τον Ιανουάριο του 2013, η Asus έληξε επίσημα την παραγωγή της σειράς των Eee PC, επικαλούμενη μείωση των πωλήσεων που οφειλόταν στο ότι οι καταναλωτές προτιμούσαν τα tablets και τα Ultrabooks σε σχέση με τα netbooks.

Alienware M11x

Το «εξωγήινο» Alienware M11x αποτέλεσε ένα σημαντικότατο άλμα για την ισχύ των φορητών υπολογιστών, αφού η επαναστατική του τεχνολογία απέδειξε πως το desktop δεν είναι πλέον μονόδρομος για τις βαριές υπολογιστικές δουλειές.

Acer Iconia

Τα αποκαλυπτήρια του έγιναν το 2010 και το Acer Iconia, που συνδύαζε δύο οθόνες 14 ιντσών, αποτέλεσε μια από τις τελευταίες λέξεις της «λαπτοπικής» εξέλιξης. Αντί για το καθιερωμένο πληκτρολόγιο, το Iconia λειτουργούσε με δύο οθόνες αφής που μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και για πληκτρολόγηση συμβολίζοντας ίσως την αρχή για τους φορητούς υπολογιστές στηριγμένους στην τεχνολογία «touch screen».

Από το πρώτο αυτό σχέδιο του Kay μέχρι και σήμερα τα laptops όχι μόνο εξελίχθηκαν αλλά βελτιώθηκαν και σε όλους τους τομείς: καλύτεροι επεξεργαστές, οθόνες υγρών κρυστάλλων αντί για ασπρόμαυρες, μπαταρίες λιθίου, σκληροί δίσκοι αντί για δισκέτες και Wi-Fi, 3G ή και 4G αντί για εσωτερικά modem. Δεδομένου όμως ότι η εξέλιξη της τεχνολογίας δεν σταματά κανείς δεν ξέρει τι μπορεί να δούμε ακόμα στο μέλλον.