Της Ελευθερίας Κούρταλη
To ήσυχο καλοκαίρι για την Ελλάδα ξεκινά, σημειώνει η BofA Merrill Lynch σε σημερινή της έκθεση, καθώς η αξιολόγηση θα…
ολοκληρωθεί πριν την ημερομηνία πληρωμής της ΕΚΤ τον Ιούλιο, και το δεύτερο εξάμηνο του έτους θα είναι πολύ καλύτερο. Η ΕΚΤ θα επαναφέρει το waiver για τα ελληνικά ομόλογα, θα υπάρξει σταδιακή άρση των capital controls, υπάρχει συμφωνία για το χρέος και ανοίγει ο δρόμος για συμμετοχή στο QE. Όμως, όπως προειδοποιεί, το QE δεν αποτελεί και τόσο μεγάλο δώρο, παρά την μανία της αγοράς.
Όπως τονίζει ο αναλυτής της BofA, Θάνος Βαμβακίδης, υπάρχουν ακόμα πολλές αβεβαιότητες και με την τρέχουσα συμφωνία οι Ευρωπαίοι για μία ακόμη φορά κλωτσάνε το τενεκεδάκι παρακάτω, όπως κάνουν εδώ και χρόνια. Υπάρχει ακόμη περιθώριο για περαιτέρω πιέσεις στο κοντινό μέλλον και σίγουρα πριν την λήξη του προγράμματος το 2018. Αυτό που κάνει η συμφωνία της 24ης Μαΐου είναι να διασφαλίζει ότι αυτό το καλοκαίρι δεν θα έχουμε πρωτοσέλιδα του ελληνικού δράματος και ανοίγει τον δρόμο για ομαλοποίηση της ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών και την αποδοχή των ελληνικών τίτλων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.

Το timing όμως αυτών των κινήσεων παραμένει ακόμα αβέβαιο αλλά αν δεν υπάρξει κάποιο άλλο σοκ, είναι απλά θέμα χρόνου.

Όπως επισημαίνει η BofA, αν και το Eurogroup έδωσε καλά νέα σε πολλά μέτωπα, όπως η απελευθέρωση της δόσης και ο οδικός χάρτης για το χρέος, τα πιο φιλόδοξα μέτρα της ελάφρυνσης θα δοθούν προς το τέλος του προγράμματος το 2018. Κάποιοι από τους όρoυς πρέπει να οριστούν τώρα και το ΔΝΤ πρέπει να εγκρίνει την νέα ανάλυση της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους για ν συμμετέχει στο πρόγραμμα, που είναι απαίτηση-κλειδί για την Γερμανία. Αυτό ανοίγει τον δρόμο για το QE αλλά πριν συμβεί αυτό η ΕΚΤ πρέπει επίσης να αξιολόγηση την βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.

Αν κοιτάξουμε προσεκτικά την έκβαση της συνεδρίασης του Eurogroup, θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι δεν έγινε μεγάλη πρόοδος, ωστόσο σίγουρα βάζει την Ελλάδα στο σωστό μονοπάτι, επισημαίνει η BofA.

Το waiver

“Τα προφανή ερωτήματα που ακολουθούν μετά από αυτές τις εξελίξεις είναι πότε θα επανέλθει το waiver και πότε ή αν η Ελλάδα πληροί τις προϋποθέσεις για το QE. Κατά την άποψή μας, απουσίας μεγάλων εκπλήξεων, είναι απλά θέμα χρόνου πριν εγκριθεί το waiver, αν και όχι απαραίτητα την επόμενη εβδομάδα, ενώ το QE θα έρθει πολύ αργότερα μέσα στο έτος. Πάντως το waiver είναι πιο σχετικό με την ελληνική οικονομία από ότι το QE. Θα αποκατασταθεί η ρευστότητα των ελληνικών τραπεζών και θα αποκτήσουν πρόσβαση στο πρόγραμμα φθηνών μακροπρόθεσμων δανείων της ΕΚΤ, το TLTRO 2. Το QE δεν θα κάνει μεγάλη διαφορά στην οικονομία δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν εκδίδει ομόλογα και η έκθεση που ήδη έχει η ΕΚΤ σε ελληνικά ομόλογα, περιορίζει ην δυνατότητα περαιτέρω σημαντικών αγορών.

Η ΕΚΤ έχει δηλώσει ότι θα επαναφέρει το waiver μόλις έχει αποδείξεις για αξιόπιστη εφαρμογή του προγράμματος. Κατά της BofA, αυτό θα συμβεί όταν το EWG διαπιστώσει ότι όλα είναι σε τάξη. Αυτό σημαίνει ότι αν το EWG καταφέρνει να το πράξει πριν από τη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 2 Ιουνίου, θα μπορούσε να επαναφέρει το waiver εκείνη της ημέρα, αν όχι, τότε λίγο αργότερα. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι δεν χρειάζεται να συνεδριάσει το ΔΣ της κεντρικής τράπεζας για να αποφασιστεί κάτι τέτοιο. Αν εγκριθεί πριν τα τέλη Ιουνίου αυτό θα επιτρέψει στις ελληνικές τράπεζες να λάβουν μέρος στο πρώτο κύμα του TLTRO2.

Το TLTRO ένα σημαντικό θετικό για τις ελληνικές τράπεζες

Η εμμονή της αγοράς με την ένταξη της Ελλάδας στην ποσοτική χαλάρωση έχει οδηγήσει πολλούς να μη βλέπουν τις πιο θετικές επιπτώσεις που θα έχει η συμμετοχή στο νέο TLTRO, που θα επιτρέψει στις ελληνικές τράπεζες να δανειστούν με αρνητικά επιτόκια.

Τι γνωρίζουμε: Οι ελληνικές τράπεζες έχουν σήμερα περίπου €12 δισ. υφιστάμενου δανεισμού TLTRO που εκκρεμεί. Σύμφωνα με την BofA, οι ελληνικές τράπεζες είναι επιλέξιμες για € 39 δισ. του συνολικού δανεισμού TLTRO (και από τα παλαιά και από τα νέα προγράμματα), έτσι μπορούν αν δανειστούν 27 δισ. ακόμα.

Γνωρίζουμε επίσης ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν, τουλάχιστον, €21 δισ. αποδεκτών εγγυήσεων που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί σε άλλα προγράμματα της ΕΚΤ. Ως αποτέλεσμα, ένα μεγάλο μέρος αυτού του ποσού μπορεί εύκολα να μετατραπεί νέο, φθηνότερο TLTRO, ακόμη και χωρίς την επαναφορά του waiver.

Ωστόσο, αν αποκατασταθεί το waiver, οι ελληνικές τράπεζες θα έχουν επαρκές collateral για όλα και τα 27 δισ. των κεφαλαίων, με βάση το ιστορικό του δανεισμού της ΕΚΤ.
Aσαφές το “πότε” του QE        
           
Η ΕΚΤ έχει δηλώσει ότι χρειάζεται να αξιολογήσει επίσημα τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους (DSA). Με το ΔΝΤ να χρειάζεται επίσης να πραγματοποιήσει την ίδια αξιολόγηση, το ερώτημα είναι αν η ΕΚΤ μπορεί να το κάνει πριν από το ΔΝΤ. Η Bofa εκτιμά ότι μπορεί, ωστόσο  δεν έχει καμία βιασύνη να βάλει ακόμα την Ελλάδα στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.

Ωστόσο, η ένταξη στο QE δεν θα βοηθήσει την κυβέρνηση, αφού δεν εκδίδει ομόλογα αυτή τη στιγμή. Θα βοηθήσει τον ιδιωτικό τομέα μέσω της μείωσης του κόστους χρηματοδότησης και έτσι θα βοηθήσει και τις ελληνικές τράπεζες.

Όμως, το TLTRO2 θα βοηθήσει πολύ περισσότερο, και η προσδοκία ότι το QE τελικά θα έρθει θα συμβάλει επίσης σε αυτό. Επίσης, όπως προανέφερε η Bofa, η ΕΚΤ δεν θα είναι σε θέση να αγοράσει πολλά ελληνικά ομόλογα, αφού ήδη κατέχει αρκετά. Και τέλος, μια νέα αξιολόγηση του προγράμματος αναμένεται να πραγματοποιηθεί μετά το καλοκαίρι και, για τις χώρες με waiver, οι αγορές QΕ σταματούν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

Ενώ σίγουρα η συμμετοχή των ελληνικών ομόλογων στο QE θα είναι θετικό για την Ελλάδα και θα οδηγήσει σε ράλι στις αποδόσεις, οι πραγματικές αγορές της ΕΚΤ θα απογοητεύσουν. Το όριο κατοχής ομολόγων από την ΕΚΤ είναι το 33% και το Ευρωσύστημα κατέχει σήμερα το 27% . Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Bofa, η ΕΚΤ δεν θα μπορούσε να πραγματοποιήσει ούτε 3 μήνες αγορών ελληνικών ομολόγων μέσω του QE.

Καμία αγορά μέσω QE δεν μπορεί  να διεξαχθεί κατά την διάρκεια της αξιολόγησης
Ακόμη και αν οι αγορές της ΕΚΤ γίνουν σε μικρότερα ποσά έτσι ώστε να “κρατήσουν” περισσότερους μήνες, οι κανόνες του QE ορίζουν ότι, για τις χώρες του προγράμματος “η περίοδος των αγορών μετά από μια θετική έκβαση της κάθε αξιολόγησης περιορίζεται σε δύο μήνες”.
“Επιπλέον, καμία αγορά δεν μπορεί να διεξαχθεί κατά την διάρκεια αξιολόγησης του προγράμματος. Λάβετε υπόψη ότι η πρόσφατη αξιολόγηση πήρε εννέα μήνες για να ολοκληρωθεί . Η επόμενη έχει προγραμματιστεί για μετά το καλοκαίρι που, σε συνδυασμό με την φτωχή ρευστότητα του Αυγούστου, δεν αφήνει πολλά περιθώρια να γίνουν αγορές στο βραχυπρόθεσμο διάστημα.
Παρά την εμμονή των αγορών, το QE μπορεί να μην είναι το game changer για την Ελλάδα. To TLTRO και το waiver είναι πολύ σημαντικότερα”, τονίζει η ΒofA.