Στο Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης υπάρχει ενθουσιασμός. Το νέο ΜΕΛΤ που ετοιμάζεται στην καρδιά της Αθήνας, στο Μοναστηράκι στις…
οδούς Αρεως, Βρυσακίου, Κλάδου και Αδριανού, εκεί όπου θα αναβιώσει μια γειτονιά της παλιάς Αθήνας, προχωράει καλά πια.

Παρά τις ταλαιπωρίες της προηγούμενης χρονιάς, τους τραπεζικούς περιορισμούς, τις καθυστερήσεις, η αποκατάσταση των 23 κτιρίων ολοκληρώνεται. Αρχές Ιουλίου αναμένεται να παραδοθούν, γιατί μετά θα ξεκινήσει το επίσης μεγάλο έργο της προετοιμασίας των εκθεσιακών χώρων. «Θέλουμε να εδραιώσουμε μια νέα μουσειακή ταυτότητα», λέει η Ελένη Μελίδη, «να γίνει πιο εξωστρεφές». Οσο για τα εγκαίνια του νέου μουσείου, ο στόχος είναι να γιορταστούν σε ενάμιση χρόνο, μαζί με τα εκατοστά του γενέθλια. Το 2018.

Ομως η γειτονιά ήδη αποκτά ένα χρώμα και οι γείτονες περιμένουν πώς και πώς τη λειτουργία του μουσείου που θα ξαναδώσει στην περιοχή κάτι από εκείνη την ευγένεια. Ο περαστικός δεν βλέπει πολλά, δεν του επιτρέπουν άλλωστε τα προστατευτικά που καλύπτουν το έργο. Ωστόσο, διακρίνονται τα έτοιμα κτίρια με τα χαγιάτια και τα διαφορετικά χρώματα στις όψεις, οι φυτεύσεις, η αποκατάσταση του περιβάλλοντος χώρου. Μια ευχάριστη πολυχρωμία…

Το ρωμαϊκό τείχος, η παλαιοχριστιανική βασιλική του Αγίου Θωμά του 5ου αι. μ.Χ., η πύλη και η κρήνη του αρχοντικού Χωματιανού – Λογοθέτη του 17ου αι., το εκκλησάκι του Αγ. Ελισσαίου που έψελνε ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, η οικία Δραγούμη, το πλέγμα από σπίτια, παράσπιτα, αυλές του 19ου και 20ού αι., μαζί και σοκάκια, σχηματίζουν μια πολυφωνική πολιτιστική συνέχεια.

Το νέο μουσείο (4.000 τ.μ.) στηρίζεται σε άλλη λογική. Δεν στέκεται στα αντικείμενα αλλά στη βιωματική προσέγγιση των ενοτήτων, μας λέει η διευθύντριά του. «Ξεχνάμε πλέον τα μουσεία που δείχνουν απλώς τις συλλογές τους. Δεν θέλουμε άλλες δαντέλες της γιαγιάς, θέλουμε να μιλήσουμε για τη συνέχεια του ελληνικού πολιτισμού και την ταυτότητα του νέου Ελληνα», λέει ο Χαράλαμπος Φλώρος που χειρίζεται το ΕΣΠΑ. Υπεύθυνος του έργου σημειώνει πως από το 1.300.000 ευρώ στο τέλος της περασμένης χρονιάς περίσσεψαν και 32 ευρώ! Ομως για να συνεχίζουν στην επόμενη φάση απαιτούνται από το νέο ΕΣΠΑ, 4,7 εκατ. ευρώ (όσο έχει κοστολογηθεί το έργο) και το 1,3 εκατ. εξ αυτών, θα δοθεί στην αποπληρωμή των κτιρίων.

Στα 23 κτίσματα του νέου ΜΕΛΤ θα προβάλλονται χιλιάδες εκθέματα, θα αναπτύσσονται δραστηριότητες, διαδραστικές ψηφιακές εφαρμογές, πολυμέσα και εποπτικό υλικό, ενώ το πωλητήριο, το κυλικείο και το αφιερωμένο στην ελληνική διατροφή εστιατόριο θα συμπληρώνουν την εικόνα ενός σύγχρονου μουσείου. Το Τζαμί Τζισδαράκη στην πλατεία Μοναστηρακίου θα λειτουργεί ως προπομπός του μουσείου που ακολουθεί λίγο πιο πάνω, ενώ οι υπόλοιποι χώροι (Λουτρό Αέρηδων, Κτίριο της οδού Πανός, Μουσείο Λαϊκών Μουσικών Οργάνων-Συλλογή Ανωγειανάκη θα αξιοποιηθούν για μονοθεματικές εκθέσεις. Το κτίριο της οδού Κυδαθηναίων θα μετατραπεί σε οργανωμένο επισκέψιμο αποθηκευτικό χώρο).

17oς – 20ός αιώνας

Το νέο μουσείο θα πιάνει το νήμα της αφήγησης από τον 17ο αι. έως τον 20ό αι. Ορεξη να έχει κανείς να ακούει τον ενθουσιασμό των ανθρώπων του Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης και Ελληνικών Μουσικών Οργάνων (ένα πια), για όσα θα δει ο επισκέπτης σε ενάμιση χρόνο.

Ως τότε, στο επιβλητικό Λουτρό των Αέρηδων λειτουργεί η έκθεση της ζωγράφου Τίνας Καραγεώργη. Το «Καταφύγιο – Sanctuary» θίγει το προσφυγικό ζήτημα, της συνύπαρξης με διαφορετικές πολιτισμικές, εθνικές ή θρησκευτικές καταβολές, ευτυχώς χωρίς κορώνες. Εξυπνα, με λεπτότητα αλλά και χιούμορ, σε ένα χώρο όπου οι άνθρωποι συναντιούνταν σε τελετουργίες της καθημερινότητας που αφορούσαν το σώμα και τη φροντίδα. Αλλωστε, το Λουτρό της οδού Κυρρήστου 8 λειτουργούσε έως το 1965. Στους μικρούς δαιδαλώδεις χώρους του, όπου τα υπόκαυστα κάτω από τα τζάμια μαρτυρούν πώς διοχετευόταν ο ζεστός αέρας στα λουτρά των ανδρών αλλά και των γυναικών, με τις καμάρες, τις «φεγγίδες στην οροφή, παρουσιάζονται τα έργα της ζωγράφου. Ομορφα πανό από χειροποίητο χαρτί με τις λέξεις “ζω” και “ανάσα” στα εβραϊκά, αρμένικα, ποντιακά, σεφαραδίτικα, βλάχικα πάνω τους» να μας τονίζουν ότι άλλοτε, τα κατάφερναν όλοι μαζί.

Η έκθεση εντάσσεται στον κύκλο «ΜΑΖΙ» με εκδηλώσεις που εστιάζουν στην διαπολιτισμικό διάλογο και ξεκινούν από το πρωί της Κυριακής (29/5) και θα διαρκέσουν ώς τις 19 Ιουνίου. Περιλαμβάνουν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Να το πάρει το ποτάμι…», πορτογαλικό Πικνίκ Ποίησης με τον Andre Maia, τραγούδια από τη Λατινική Αμερική, συναυλία του συγκροτήματος Hurdy Gurdy Band, αφηγήσεις παραμυθιών με τη Lamia Bedioui, στους χώρους του Λουτρού, αλλά κυρίως στον κήπο του Μουσείου Λαϊκών Μουσικών Οργάνων.

Πηγή