Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και του φετινού εορτασμού της παγκόσμιας ημέρας μουσείων βρίσκεται η ρωμαϊκή ταβέρνα του 3ου αιώνα μ.Χ. που βρέθηκε στην περιοχή των…
Πευκακίων, αλλά και η αναπαράσταση του σπάνιου ευρήματος, που κοσμεί σε περίοπτη θέση τη νέα πτέρυγα του Αρχαιολογικού Μουσείου Βόλου. Το σημαντικό εύρημα που ήρθε στο φως τα τελευταία χρόνια, αλλά και το ρωμαϊκό καπηλειό που «ξαναχτίστηκε» μέσα στο χώρο του Μουσείου, για τις ανάγκες της έκθεσης, φέρνουν στο φως σημαντικά στοιχεία για τις διατροφικές συνήθειες των κατοίκων της αρχαίας Δημητριάδας και ταυτόχρονα δίνουν το στίγμα του φετινού εορτασμού της μέρας των Μουσείων που τιμάται την 18η Μαΐου. Παράλληλα, γνωστή εταιρεία παραγωγής κατέγραψε το καπηλειό και σημαντικά ευρήματα που κοσμούν το Μουσείο του Βόλου και έχουν σχέση με τη διατροφή των αρχαίων, προκειμένου να προβληθούν σε ειδικό τηλεοπτικό αφιέρωμα.

Ρεπορτάζ: ΓΛΥΚΕΡΙΑ ΥΔΡΑΙΟΥ

Οι λήψεις της ταβέρνας και των ευρημάτων του Μουσείου πραγματοποιήθηκαν τον περασμένο μήνα, στο πλαίσιο του προγράμματος για την αρχαία διατροφή που πραγματοποιείται σε όλες τις Εφορείες Αρχαιοτήτων ανά την Ελλάδα, ενώ γυρίσματα πραγματοποιούνται σε χώρους και ευρήματα που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όπως το συγκεκριμένο της αρχαίας Δημητριάδας.

Η αναπαράσταση του ρωμαϊκού καπηλειού κινηματογραφείται, σημειωτέον, για πρώτη φορά και θα προβληθεί από την τηλεόραση του ΣΚΑΙ.

«Η ταβέρνα είναι το πιο εντυπωσιακό εύρημα που κοσμεί το Μουσείο και τα αγγεία που βρέθηκαν στο εσωτερικό της, μας δίνουν σημαντικά στοιχεία για την οργάνωση μιας ταβέρνας, του αποθηκευτικού χώρου και των μαγειρείων της, στη Ρωμαϊκή περίοδο, στα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ.» όπως αναφέρει η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μαγνησίας Ανθή Μπάτζιου – Ευσταθίου, μιλώντας στον ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ.

Σημαντικό είναι το γεγονός ότι ο εξοπλισμός της ταβέρνας, πολυάριθμα αγγεία, χύτρες μαγειρέματος, ταψιά, σκεύη σερβιρίσματος αλλά και αποθηκευτικά σκεύη, βρέθηκαν στη θέση τους, μετά την καταστροφή της από πυρκαγιά, όταν η οροφή αλλά και η σκεπή κατέρρευσαν, καταπλακώνοντας το περιεχόμενο, που παρέμεινε άθικτο μέχρι σήμερα. Η πυρκαγιά εικάζεται ότι προκλήθηκε «λόγω των εύφλεκτων υλικών, λάδι, κρασί κλπ., αλλά και των πολλών μαγειρικών εστιών που διέθετε» επισημαίνει η κ. Μπάτζιου, η οποία προσθέτει ότι το εύρημα είναι σπάνιο και ιδιαίτερα σημαντικό για την αρχαιολογική έρευνα αλλά και την Μαγνησία γενικότερα.

Στο Μουσείο αναπαριστώνται οι δύο από τους τρεις χώρους της ρωμαϊκής ταβέρνας που ανακαλύφθηκε στο παραλιακό μέτωπο των Πευκακίων, με το περιεχόμενό τους και πλαισιώνονται από φωτογραφίες του ευρήματος.

Επίσκεψη για πρώτη φορά

Το μνημείο ανοίγει για πρώτη φορά τις πύλες του στο κοινό την ερχόμενη Κυριακή 22 Μαΐου, ενώ θα προηγηθεί επίσκεψη στο Ανάκτορο της Δημητριάδας. Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν από κοντά το σημαντικό εύρημα και να θαυμάσουν τους χώρους με τα εντυπωσιακά ψηφιδωτά δάπεδα που κοσμούν αίθουσες του ρωμαϊκού κτιριακού συγκροτήματος.

«Για πρώτη φορά αποκαλύφθηκε στην αρχαία Δημητριάδα κλειστό σύνολο πλήρους οικοσκευής, γεγονός που οφείλεται στην καταστροφή του κτιρίου από πυρκαγιά, αλλά και στο ικανό ύψος, περίπου 1,60 μ., που σώζονται οι τοίχοι του κτιρίου. Τα αγγεία που βρέθηκαν, μας επιτρέπουν να ανασυνθέσουμε τον απαραίτητο εξοπλισμό ενός «οινομαγειρείου – ταβέρνας» του 3ου αιώνα μ.Χ. σε κεραμικά σκεύη για την αποθήκευση, το μαγείρεμα και την παράθεση των τροφών και του οίνου» υπογραμμίζει η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μαγνησίας.

Οι αμφορείς που βρέθηκαν, δεν περιείχαν μόνο οίνο, έλαιο και μέλι, αλλά και καρπούς, όπως αμύγδαλα, ελιές, σιτάρι, άλευρα, όσπρια, προκειμένου να προστατευθούν από την υγρασία, τα έντομα και τα ποντίκια. Στο χώρο της ταβέρνας με τις εστίες βρέθηκαν χύτρες, ταψάκια με ίχνη καύσης στο εσωτερικό τους, αγγεία καθημερινής χρήσης, λυχνάρια και πολλά ακόμη.

Ανάμεσα στα ευρήματα υπήρχαν επίσης χάλκινη ζυγαριά, πολλές περόνες οστέινες, πολλά νομίσματα, τα περισσότερα από τα οποία είναι χάλκινα, κοπές του Κοινού των Μαγνήτων, οι συνηθισμένες με δαφνοστεφή κεφαλή Δία στον εμπροσθότυπο και τον Κένταυρο Χείρωνα στον οπισθότυπο, κοπές με προτομή Ρωμαίων αυτοκρατόρων και νομίσματα του Κοινού των Θεσσαλών.

Επιναν γλυκό κρασί

Τα κατάλοιπα τροφών που βρέθηκαν στα αγγεία περιλαμβάνουν στέρεες τροφές, όπως σύκο, το συνηθισμένο γλυκό μετά το φαγητό, κουκούτσια ελιάς, σιτάρι, κατάλοιπα καρπών αλλά και όστρεα, θαλάσσια όστρακα δηλαδή, που ήταν αγαπημένη τροφή των αρχαίων ήδη από την προϊστορική εποχή.

Ιδιαίτερα σημαντικά είναι, εξάλλου, τα κύπελλα που βρέθηκαν στο ρωμαϊκό καπηλειό της Δημητριάδας και μαρτυρούν ότι οι θαμώνες έπιναν γλυκό κρασί, τον περίφημο Ειλεό οίνο, που προέρχονταν από την Ιταλία. Οι επιγραφές «ειλεός» αλλά και «πίε ευφραίνου» πάνω σε αρχαία κύπελλα οδηγούν τους αρχαιολόγους στο συμπέρασμα ότι είτε εισάγονταν κρασί από την Ιταλία, είτε γίνονταν εμπόριο μοσχευμάτων.

Το σύνολο των ευρημάτων «είναι πολύ διδακτικό και μας δίνει πλήρη την εικόνα όλων των αποθηκευτικών αμφορέων, για τα αποθέματα μιας ταβέρνας, όλα τα μαγειρικά σκεύη, τις χύτρες πάνω στις εστίες, τα ταψιά, γουδιά, αγγεία σερβιρίσματος, κύπελλα και πολλά ακόμη, τα οποία συνθέτουν ένα πλούσιο και μοναδικό υλικό» σημειώνει η κ. Μπάτζιου, για να προσθέσει ότι ανάλογα ευρήματα ήρθαν στο φως σε ταβέρνα της Πομπηίας.

Σπόροι 6.000 χρόνων

Σημαντικά στοιχεία για τις διατροφικές συνήθειες των κατοίκων της Μαγνησίας κατά την αρχαιότητα, δίνουν τα ευρήματα που προέρχονται από το Σέσκλο, το Διμήνι, τα Πευκάκια και τη Δημητριάδα. Τα παλαιότερα ευρήματα είναι σπόροι και καρποί 6.000 χρόνων, που κοσμούν την αίθουσα των νεολιθικών ευρημάτων του Μουσείου και προκαλούν σχόλια θαυμασμού από την πλευρά των επισκεπτών.

Κυρίαρχο στοιχείο κάθε περιόδου, από τα νεολιθικά έως τα ρωμαϊκά χρόνια, είναι η μεσογειακή διατροφή, την οποία υιοθετούσαν στο διηνεκές οι κάτοικοι της Μαγνησίας.

Στα νεολιθικά ευρήματα περιλαμβάνονται το μπιζέλι, τα όσπρια, τα δημητριακά, αλλά και το σταφύλι, καθώς η ελιά είναι μεταγενέστερη.

Στην εποχή του χαλκού αλλά και στη μυκηναϊκή περίοδο η καθημερινή διατροφή εμπλουτίζεται με επιπλέον στοιχεία, ενώ ήδη από τη νεολιθική περίοδο ήταν ανεπτυγμένη η γεωργία και η κτηνοτροφία. Παράλληλα η διατροφή των κατοίκων της περιοχής μας εμπλουτίζονταν από θαλασσινά και ψάρια, όπως μαρτυρούν τα ευρήματα που έφερε στο φως η αρχαιολογική έρευνα.

Σημαντικά ευρήματα που σχετίζονται με τη διατροφή έχουν βρεθεί επίσης και μέσα σε αρχαίους τάφους, και συμπληρώνουν το παζλ της γνώσης γύρω από ένα τεράστιο κεφάλαιο, το οποίο παρουσιάζει διαχρονικό ενδιαφέρον.

Διεθνής ημέρα μουσείων

Στο πλαίσιο του εορτασμού της διεθνούς ημέρας μουσείων, την Τετάρτη 18 Μαΐου στις 19:00, στο «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου θα πραγματοποιηθεί ημερίδα και θεματική περιήγηση με τίτλο «Η ρωμαϊκή ταβέρνα της Δημητριάδας – Γνωριμία με τις γεύσεις της αρχαιότητας», με τις εισηγήτριες την Δρ. Ανθή Μπάτζιου, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μαγνησίας, και την κ. Πέγκυ Τριανταφυλλοπούλου, αρχαιολόγο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μαγνησίας. Της δράσης αυτής θα ακολουθήσει περιήγηση στον Αρχαιολογικό Χώρο της Αρχαίας Δημητριάδας την Κυριακή 22 Μαΐου στις 11:00 το πρωί, με σημείο συνάντησης το φυλάκιο του Ανακτόρου της αρχαίας Δημητριάδας, από την αρχαιολόγο κ. Πέγκυ Τριανταφυλλοπούλου.

Σε συνεργασία με το «Μουσείο Πλινθοκεραμοποιίας Ν &.Σ. Τσαλαπάτα» του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς, την Τετάρτη 18 Μαΐου στις 10:30 θα πραγματοποιηθεί το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Κρυμμένοι θησαυροί στα σπίτια του χθες και του σήμερα», για μαθητές της Ε’ και Στ’ Τάξης του Δημοτικού Σχολείου.

Τη Δευτέρα 16 Μαΐου στις 18:30 στο «Γιαννοπούλειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Αλμυρού και σε συνεργασία με τον δήμο Αλμυρού διοργανώνεται η εκδήλωση με τίτλο με θέμα «Πολιτιστικές Διαδρομές». Την Τετάρτη 18 Μαΐου το πρωί θα υλοποιηθεί, στον ίδιο χώρο, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Οταν οι χρονοκάψουλες τελειώνουν… Ταξίδι πίσω στο Χρόνο παίζοντας ανασκαφή…», με τη συμμετοχή των μαθητών της Δ’ τάξης του 2ου Δημοτικού Σχολείου Αλμυρού.