Η αποτοξίνωση είναι μια εξαιρετική μέθοδος για να ξαλαφρώνουμε τον οργανισμό μας από κάθε είδους «βάρη που κουβαλάει», που προέρχονται από τον τρόπο ζωής μας γενικά και τη διατροφή…
ειδικότερα. Για να γίνει σωστά όμως πρέπει να γίνει με πρόγραμμα, με μέτρο και πάνω απ΄όλα με γνώση. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή και να δούμε τι είναι η αποτοξίνωση και γιατί είναι απαραίτητη, για ποιους ενδείκνυται και για ποιους όχι και με ποιο τρόπο μπορεί να γίνει σωστά ώστε να μη βάλετε τον οργανισμό σας σε κίνδυνο.

Τι είναι αποτοξίνωση

Τοξίνωση είναι η συσσώρευση στον οργανισμό ουσιών βλαπτικών για την υγεία. Οι ουσίες αυτές συσσωρεύονται κυρίως στο λιπώδη ιστό μας, αλλά είναι παρούσες σε όλους τους ιστούς. Μια βασική πηγή προέλευσης είναι η κακή διατροφή. Είναι δε υπεύθυνες για μια σωρεία προβλημάτων υγείας.

Η τοξίνωση του οργανισμού, όμως, είναι μια κατάσταση που δημιουργείται από πολύ περισσότερους παράγοντες πέραν της διατροφής (ψυχολογικό στρές, φάρματα και αντιβιοτικά στις τροφές, παραπροϊόντα των χημικών βιομηχανιών που περνούν στην τροφική αλυσίδα, ηλεκτρομαγνητική μόλυνση κ. α).

Η αποτοξίνωση αποτελεί μια καλή ευκαιρία για να αποφύγουμε τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης λίπους και να βελτιώσουμε το λιπιδαιμικό μας προφίλ. Επειδή το λίπος έχει και τη μεγαλύτερη θερμιδική αξία από όλα τα άλλα συστατικά των τροφών η αποφυγή του θα βοηθήσει και στην απώλεια βάρους.

Τα ζωικής προέλευσης λιπαρά (κορεσμένο λίπος) έχουν ενοχοποιηθεί για πρόκληση καρδιαγγειακών παθήσεων, αύξηση της αρτηριακής πίεσης και καρκίνο. Στην περίοδο της φυσιολογικής μας διατροφής, δεν πρέπει να αποτελούν ποσοστό μεγαλύτερο του 10% των ημερησίων θερμίδων.

Η βάση της διατροφικής αποτοξίνωσης ακολουθεί κυρίως τους κανόνες της Μεσογειακής Διατροφής. Καλύπτει έτσι την πλειονότητα των διατροφικών αναγκών και παράλληλα το διαιτολόγιο παραμένει γευστικό.

Ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι το κρέας, τα γαλακτοκομικά και τα αυγά μας παρέχουν πρωτεΐνες ζωικής προέλευσης, υψηλής και βιολογικής διατροφικής αξίας, σε αντίθεση με τις φυτικής προέλευσης πρωτεΐνες που θεωρούνται χαμηλής βιολογικής αξίας.

Η παλαιότερη άποψη ότι ο συνδυασμός φυτικής προέλευσης τροφών μας έδινε «ευγενείς πρωτεΐνες», τα «υποκατάστατα του κρέατος», όπως τα ονόμαζαν, αμφισβητείται σήμερα. Η πρόσληψη πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας είναι σημαντική, γιατί ο οργανισμός μας δομείται από πρωτεϊνικά στοιχεία και χρειάζεται καθημερινή επιδιόρθωση, η οποία γίνεται με τις πρωτεΐνες που λαμβάνει καθημερινά ο οργανισμός από την τροφή.

Και φυσικά θα αναρωτηθεί κανείς για το τι γίνεται σε περιόδους παρατεταμένης έλλειψης πρωτεϊνών και χειρότερα παρατεταμένης έλλειψης τροφής. Η λύση που εφαρμόζει ο οργανισμός είναι να προστατεύει τα όργανά του επιδιορθώνοντάς τα από πρωτεΐνες που παίρνει από την αποδόμηση δευτερευούσης σημασίας οργάνων για αυτόν, όπως είναι ο μυϊκός ιστός. Αυτός είναι ένας λόγος που οι αποτοξινώσεις δεν θα πρέπει να είναι υπερβολικές και παρατεταμένες και θα πρέπει να προγραμματίζονται σχεδόν ξεχωριστά για τον καθένα. Τα συμπτώματα από την παρατεταμένη έλλειψη πρωτεϊνών είναι η απώλεια μυϊκής μάζας, η μυϊκή αδυναμία και εξάντληση, οι ζαλάδες κλπ.

Ένα άλλο πρόβλημα που μπορεί να εμφανιστεί από την έλλειψη των ζωικών τροφών είναι η έλλειψη σιδήρου, δεδομένου ότι το κόκκινο κρέας αποτελεί την κύρια πηγή πρόσληψης σιδήρου για τον οργανισμό μας. Αποτέλεσμα της έλλειψης αυτής είναι η σιδηροπενική αναιμία. Αυτό όμως είναι δυνητικό πρόβλημα και συνήθως τα περισσότερα άτομα καλύπτουν την έλλειψη αυτή από τις αποθήκες σιδήρου του οργανισμού που υπάρχουν σε όλους μας. Στην ουσία κινδυνεύουν μόνο τα άτομα που έχουν την τάση να υποφέρουν και ένουν ιστορικό σιδηροπενικών αναιμιών και άδειες αποθήκες σιδήρου.

Και οι φυτικές τροφές, όμως, περιέχουν σίδηρο. Όλοι ξέρουμε π.χ. ότι οι φακές και το σπανάκι έχουν σίδηρο, αλλά ο σίδηρος από τις φυτικές τροφές είναι χαμηλής βιοδιαθεσιμότητας, δηλαδή δεν απορροφάται από τον οργανισμό εύκολα και δεν χρησιμοποιείται τόσο καλά όσο ο σίδηρος από το κόκκινο κρέας. Η διαφορά βιοδιαθεσιμότητας είναι μεγάλη, για το κρέας 8-12%, ενώ στα φυτικής προέλευσης τρόφιμα είναι 3-4%.

Το ίδιο μεγάλη είναι και η ποσοστιαία διαφορά περιεκτικότητας. Το σπανάκι, τα μαυρομάτικα φασόλια, το σουσάμι, ο κολοκυθόσπορος, οι φακές και οι ελιές έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε σίδηρο από τις φυτικές τροφές, όπως και όλα τα βαθυπράσινα λαχανικά. Η βιταμίνη C, ο χαλκός και το μαγάνιο, το φραγκοστάφυλλο, το ακτινίδιο, το πορτοκάλι, το λεμόνι, η πράσινη πιπεριά κ.α., βοηθούν γενικά στην απορρόφηση σιδήρου.

Ένα ακόμα δυνητικό πρόβλημα που μπορεί να προκύψει σε παρατεταμένη αποτοξίνωση είναι η έλλειψη βιταμινών, κυρίως του συμπλέγματος B. Καλές φυσικές πηγές βιταμινών του συμπλέγματος Β, είναι οι ξηροί καρποί, το σουσάμι- ταχίνι, το σπανάκι, τα βαθυπράσινα λαχανικά, όπως, το μαρούλι, οι πιπεριές, τα σπαράγγια, το σέλινο.

Ποιοί δεν πρέπει να υποβάλλονται σε αποτοξίνωση

Η αποτοξίνωση δεν πρέπει να γίνει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή σε γυναίκες που προσπαθούν να μείνουν έγκυοι ή κατά τη διάρκεια του θηλασμού, γιατί έχουν αυξημένες θρεπτικές ανάγκες.

Εάν προηγήθηκε περίοδος υποθερμιδικής δίαιτας και απώλεια βάρους.

Εάν υπάρχουν σοβαρά προβλήματα υγείας, όσοι είναι αδύναμοι ή σε περίοδο ανάρρωσης. Καλό είναι να συμβουλευτείτε το γιατρό σας για το αν και κατά πόσον είστε σε θέση να υποβληθείτε σε αποτοξίνωση.

Τα παιδιά και οι έφηβοι, γιατί βρίσκονται στην ανάπτυξη.

Επίσης, κατά τη διάρκεια της αποτοξίνωσης να μετράτε το βάρος σας. Η απώλεια δεν θα πρέπει να είναι απότομη και μεγάλη.

Μιλήστε στο γιατρό σας ή στο διατροφολόγο αν ακολουθείτε ταυτόχρονα φαρμακευτική αγωγή. Μπορείτε να ακολουθήσετε την αποτοξίνωση με τη βοήθεια ενός ειδικού και με πρόγραμμα ανάλογα με τις προσωπικές σας ανάγκες.

Πρέπει να αυξήσετε την πρόσληψη νερού και θεραπευτικών ροφημάτων.

Προφυλάξεις για την αποτοξίνωση

Η αποτοξίνωση μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη, γιατί εάν υπάρχει μεγάλος αριθμός τοξινών στο σώμα μας και γίνει απότομα μπορεί να οδηγήσει στην απελευθέρωση μεγάλου αριθμού τοξινών στην κυκλοφορία του αίματος που ενδέχεται να δημιουργήσει τοξικό σοκ.

Αυτή η αντίδραση λέγεται Hershheimer reaction και είναι το ένα από τα δύο μεγάλα προβλήματα των αποτοξινωτικών διαδικασιών. Το άλλο μεγάλο πρόβλημα είναι το ότι πολύ συχνά μια λανθασμένη αγωγή αποτοξίνωσης, κυρίως οι διαίτες, αλλά και τα προγράμματα συντήρησης που τις ακολουθούν, μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντικές διατροφικές ελλείψεις αν γίνουν με λανθασμένο τρόπο.

Πρόγραμμα αποτοξινωτικής διατροφής

Ακολουθήστε το πρόγραμμα διατροφής επί τρείς ημέρες την εβδομάδα για δυο εβδομάδες ή για επτά συνεχόμενες ημέρες διακόπτοντας τη λήψη ζωικών πρωτεϊνών στο μεσημεριανό.

Ανάμεσα στα γεύματα πίνετε ένα φλιτζάνι έγχυμα από γαιδουράγκαθο -το πρωί, ένα φλιτζάνι πικραλίδα-το μεσημέρι, και ένα φλιτζάνι τσουκνίδα-το βράδυ. Αυτά τα τρία βότανα παρέχουν άφθονες βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και μέταλλα. Για να φτιάξετε το έγχυμα, θα ρίξετε ένα κουταλάκι ξερό βότανο για 10 λεπτά σε βραστό νερό που βγήκε από τη φωτιά.

Μια φορά την ημέρα μπρείτε να αντικαταστήσετε το έγχυμα με ένα “πράσινο κοκτέιλ”. Τα λαχανικά που περιλαμβάνει “χτίζουν” τον οργανισμό, ρυθμίζοντας τις ορμόνες και τα σάκχαρα στο αίμα που δεν σας αφήνουν να πεινάσετε.

Τα φρούτα -κατά προτίμηση αυτά που έχουν χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη- αποτοξινώνουν τον οργανισμό, αλλά πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο.

Αποφύγετε την κατανάλωση κορεσμένων φυτικών ελαίων, αλλά και κυρίως την κατανάλωση των τρανς λιπαρών. Το ελαιόλαδο είναι η καλύτερη επιλογή για την Ελλάδα είτε για ωμές σαλάτες, είτε μαγειρεμένο στις τροφές.