Του Σπύρου Δημητρέλη
Οι παρεμβάσεις που ζητά το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, όπως είναι η μείωση του αφορολόγητου ορίου, δεν είναι κάτι καινούριο…
Μονότονα στις εκθέσεις του με συστάσεις για την ελληνική οικονομία ζητούσε παρεμβάσεις στο μέτωπο της φορολογίας. Πολλές από αυτές έχουν εφαρμοστεί εν μέρει, ενώ άλλες δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί. Χαρακτηριστικές είναι οι συστάσεις για αλλαγές στη φορολογία που περιλαμβάνονται στην έκθεση του Ταμείου για την ελληνική οικονομία. Στην ομάδα των εμπειρογνωμόνων του Ταμείο συμμετείχε τότε μια πολύ γνωστή μας σήμερα. Η εκπρόσωπος του ΔΝΤ στο κουαρτέτο των δανειστών Ντέλια Βελκουλέσκου.

Ας δούμε τι ζητούσε τότε το Ταμείο για τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και την αύξηση των φορολογικών εσόδων:

-Περικοπή των φοροαπαλλαγών που δίνονταν κατά περίπτωση. Πρόκειται για τις εκπτώσεις φόρων που αφορούσαν συγκεκριμένες δαπάνες των φορολογούμενων. Πολλές από αυτές έχουν ήδη καταργηθεί (π.χ. ενοίκιο κύριας κατοικίας, ασφάλιστρα) ενώ άλλες έχουν ψαλιδιστεί σημαντικά (π.χ. ιατρικά έξοδα).

-Επιβολή φόρου υπεραξίας από την αγοραπωλησία ακινήτων. Ο φόρος υπεραξίας στα ακίνητα επιβλήθηκε αλλά έχει ανασταλεί έως το τέλος του 2016.

-φορολόγηση με τεκμαρτό φόρο των ελευθέρων επαγγελματιών και των κλάδων που κινούνται κατά κύριο λόγο στην παραοικονομία. Από τότε θεσπίστηκαν τεκμήρια και καταργήθηκε το αφορολόγητο όριο για τους αυταπασχολούμενους.

-Περιορισμός των ειδικών φορολογικών καθεστώτων για τη ναυτιλία και τον κατασκευαστικό κλάδο. Παρεμβάσεις έγιναν μόνος στο δεύτερο πεδίο και το ΔΝΤ πιέζει για αλλαγές και στο κλάδο της ναυτιλίας.

-Περιορισμό των φορολογικών κινήτρων για τις επενδύσεις.

-Διατήρηση μόνον δύο συντελεστών ΦΠΑ, κατάργηση του ειδικού καθεστώτος των μειωμένων συντελεστών στα νησιά του Αιγαίου και μετατάξεις προϊόντων και υπηρεσιών σε υψηλότερο συντελεστή. Η συγκεκριμένη σύσταση έχει υλοποιηθεί εν μέρει. Οι μειωμένοι συντελεστές στα νησιά καταργούνται σταδιακά ενώ έχουν διατηρηθεί τρεις συντελεστές (κανονικός 23%, μειωμένος 13% και υπερμειωμένος 6%). Έχουν όμως αυξηθεί σημαντικά οι συντελεστές και έχουν γίνει μετατάξεις πολλών προϊόντων και υπηρεσιών σε υψηλότερο συντελεστή.

-Περιορισμός των εξαιρέσεων από τον ΦΠΑ. Ο ΦΠΑ επεκτάθηκε σε νέες υπηρεσίες όπως οι νομικές.

-Περιορισμός των εξαιρέσεων από τη φορολόγηση της κατοχής ακινήτων. Η συγκεκριμένη σύσταση υλοποιήθηκε με την καθιέρωση αρχικά του “χαρατσιού” και στη συνέχεια του ΕΝΦΙΑ.

-Αντικατάσταση του συστήματος των αντικειμενικών αξιών με σύστημα υπολογισμού των εμπορικών τιμών. Ακόμη δεν έχει υλοποιηθεί.