Πολλοί από εμάς γνωρίζουμε τις διαστάσεις του φαινομένου της παχυσαρκίας, της σύγχρονης αυτής επιδημίας, και προβληματιζόμαστε για τους κινδύνους και τις καταστροφικές…

επιπτώσεις της σε όλα σχεδόν τα συστήματα και τα όργανα του ανθρώπινου σώματος.

Οι περισσότεροι, όμως, πιστεύουν ότι δεν τους αφορά ως πρόβλημα, ότι δεν είναι παχύσαρκοι και αποστασιοποιούνται από κάθε υγιεινή διατροφική συνήθεια ασυλλόγιστα. Η εσφαλμένη αντίληψη για το ιδανικό σώμα και ο συμβιβασμός με τα περίσσεια κιλά τους απομακρύνουν από τα πρότυπα της Μεσογειακής διατροφής και σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες (μειωμένη φυσική δραστηριότητα, αυξημένη κατανάλωση έτοιμων φαγητών κλπ), τους οδηγούν σε ένα μονόδρομο που καταλήγει στη σταδιακή αύξηση του σωματικού βάρους.

Σύμφωνα με τον διαιτολόγο-διατροφολόγο κ. Πέτρο Χαντζαρίδη, σκοπός του άρθρου είναι μέσα από την παρουσίαση ορισμένων δεικτών να μας βοηθήσει στην εκτίμηση ύπαρξης ή όχι ενός προβλήματος υγείας (παχυσαρκία) και τους κινδύνους που πιθανόν να ελλοχεύουν.

Δείκτης Μάζας Σώματος (Δ.Μ.Σ.) – BodyMassIndex (B.M.I.)

Ο Δείκτης Μάζας Σώματος αποτελεί ένα ευρέως διαδεδομένο εργαλείο της επιστημονικής κοινότητας. Χρησιμοποιείται ευρέως από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) και άλλους διεθνείς οργανισμούς σε επιδημιολογικές μελέτες. Πρόκειται για έναν αδρό δείκτη εκτίμησης της παχυσαρκίας στους ενήλικους άντρες και γυναίκες, ο υπολογισμός του οποίου είναι εύκολος από τον καθένα. Ισούται με το πηλίκο του σωματικού βάρους ενός ατόμου (εκφρασμένο σε κιλά) προς το τετράγωνο του ύψους (εκφρασμένο σε μέτρα).

Για παράδειγμα ένα άτομο με βάρος 90 κιλά και ύψος 1,70 μέτρα έχει Δ.Μ.Σ.:
Δ.Μ.Σ.= 90 / (1,70)2 = 31,1

Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται τα όρια των τιμών του Δ.Μ.Σ.

Η σημασία της μετρήσεως αυτής δεν περιορίζεται στην απλή εκτίμηση της παχυσαρκίας. Η αύξηση του λιπώδους ιστού στον ανθρώπινο οργανισμό είναι υπεύθυνη για πολλές ασθένειες και γι’ αυτό ο προσδιορισμός του είναι μεγίστης σημασίας. Έτσι λοιπόν πάνω από την τιμή 27 ο ΔΜΣ μπορεί να μας προειδοποιήσει για αυξημένο κίνδυνο σε διαβήτη και καρδιοπαθειών. Άνθρωποι ηλικίας μεταξύ 20 και 44 ετών με ΔΜΣ μεγαλύτερο από 25, έχουν πέντε με έξι φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν διαβήτη και υπέρταση από ανθρώπους με ΔΜΣ 20.

Ακόμα ο ΔΜΣ είναι ανεξάρτητος από την ηλικία και το φύλο.

Βέβαια δεν θα πρέπει να είμαστε απόλυτοι, γιατί ο ΔΜΣ είναι ένα εργαλείο αξιολόγησης που παρουσιάζει αποκλίσεις και δεν καταφέρνει να αντικατοπτρίσει με ακρίβεια την κατάσταση. Αυτό δεν σημαίνει ότι ως δείκτης είναι αναξιόπιστος, αλλά ότι δεν είναι πάντα αντιπροσωπευτικός.

Υπάρχουν αθλητές με αυξημένο σωματικό βάρος και αυξημένο Δ.Μ.Σ. που όμως οφείλεται στον ανεπτυγμένο μυϊκό τους ιστό. Για αυτό ο έλεγχος της σύστασης του σώματος με λιπομέτρηση είναι πιο αποτελεσματικός από την παρακολούθηση του σωματικού βάρους και του Δ.Μ.Σ.

Η λιπομέτρηση είναι μια απλή, γρήγορη, και ανώδυνη διαδικασία, η οποία είναι σε θέση να μας δώσει μια αντιπροσωπευτική εικόνα της σωματικής μας σύστασης. Η πιο συνηθισμένη μέθοδος που εφαρμόζεται από τους διαιτολόγους είναι η μέθοδος της βιοηλεκτρικής αγωγιμότητας. Τα προτεινόμενα φυσιολογικά ποσοστά λίπους για άνδρες και γυναίκες, σύμφωνα με το National Institute of Health των Ηνωμένων Πολιτειών, παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα.