Γράφει ο Βασίλης Δημ. Χασιώτης 
Όλοι θέλουν κούρεμα χρέους, διότι ΚΑΝΕΙΣ δεν είναι τόσο ανόητος…
ώστε να μη διαπιστώνει αυτό που ήταν ορατό από τη πρώτη στιγμή που άρχισε η περιπέτεια με τα Μνημόνια.

Κούρεμα θέλουν τόσο η Ελλάδα (αυτονόητο!) όσο όμως και οι δανειστές (πλην ΔΝΤ, κι αυτό από ένα χρονικό σημείο και μετά, και αφού ολοκλήρωσε την πρώτη καταστροφική φάση της αποστολής του), διότι ούτε αυτοί είναι τόσο ανόητοι ώστε να πιστεύουν το ίδιο τους το ψέμα όταν μιλάνε για βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.

Κανένα Μνημόνιο δεν έκανε κανένα λάθος αναφορικά με τη βιωσιμότητα του χρέους! Και κανένα Μνημόνιο ΔΕΝ καταρτίσθηκε και επιβλήθηκε με γνώμονα την εξυπηρέτηση του χρέους, αλλά ούτε και την έξοδο της χώρας από τη Κρίση. Τα όποια «λάθη» ήταν εσκεμμένα και μέρος των στόχων τους που ήταν η καταστροφή της Ελλάδας, ιδίως δε αυτό ισχύει για το ΔΝΤ, διότι διαφορετικά, δεν θα είχε μπει ποτέ στο ελληνικό «πρόγραμμα σωτηρίας» λόγω καταστατικών του δεσμεύσεων, και μέσω αυτού στον σκληρό πυρήνα της ευρωπαϊκής οικονομίας, την Ευρωζώνη, κάτι που διακαώς επιθυμούσε και επιθυμεί το Βερολίνο.

Όλη η στρατηγική επί του θέματος ήταν και είναι, ποιος ΤΕΛΙΚΑ θα υποστεί την ζημία από ένα κούρεμα χρέους, ή μάλλον, πώς η ζημία δεν θα καταλογιστεί στους δανειστές. Λέγοντας «ΤΕΛΙΚΑ», εννοώ, όταν θα είχε ολοκληρωθεί η πρώτη φάση της παγίωσης της «χρησιμότητας» της παρουσίας του ΔΝΤ στην Ευρώπη, μια παγίωση που περνά μέσα από το ελληνικό πρόβλημα. Και αυτή η στιγμή ήρθε. Η καταστροφή που προξένησε η «τεχνογνωσία» του ΔΝΤ στην Ελλάδα είναι τέτοιας έκτασης και βάθους, ώστε μπορεί πλέον να περάσει στη δεύτερη φάση της σταδιακής του απεμπλοκής από το ελληνικό πρόβλημα αφήνοντας τα αποκαΐδια του σε ευρωπαϊκά χέρια και στα χέρια του ελληνικού λαού, ενώ παράλληλα, αυτή η πιο χαλαρή του σύνδεση, θα του επιτρέπει εν τούτοις να παγιώνει σταδιακά όλο και περισσότερο και τη θέση του στην ίδια την Ευρώπη. Όμως, αυτό πρέπει να γίνει προσεκτικά, ώστε να μην αποκαλυφθεί η συμπαιγνία σε βάρος της Ελλάδας, αλλά και εκείνων των Ευρωπαίων πολιτών, τους οποίους οι κυβερνήσεις τους, παίζοντας κι αυτές το παιχνίδι ΔΝΤ – Βερολίνου, τους ενέπλεξαν στην ελληνική Κρίση, όχι σε μια «κρίση» αλληλεγγύης των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά προκειμένου να διασώσουν τους αρχικούς ιδιώτες δανειστές της Ελλάδας και να μεταφέρουν το χρέος ΚΑΙ στους δικούς τους πολίτες, εξόν από τους πολίτες της Ελλάδας. Συνεπώς ο όποιος «καβγάς» μεταξύ των δανειστών, είναι προσχηματικός, για να ρίξουν στάχτες στα μάτια των εκλογικών τους πελατειών.

Δεν μπορώ ακόμα να μην υπογραμμίσω την αφέλεια με την οποία κάποιοι σπεύδουν να αναγνωρίσουνε στο ΔΝΤ ένα σύμμαχο των ελληνικών θέσεων στο ζήτημα της «ελάφρυνσης» του χρέους. Διαγραφή χρέους σημαίνει ΝΕΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ, με τους γνωστούς επαχθείς και επονείδιστους όρους πέρα από τις βέβαιες νέες αντισυνταγματικότητες που θα περιέχει, (αυτό το τελευταίο λόγω της περιώνυμης αρχής που διέπει όλες τις πολιτικές του ΔΝΤ, να επιβάλλει μέτρα που είναι εξόν από σκληρά ΚΑΙ άδικα), κάτι που εγγυάται η τεχνογνωσία του ΔΝΤ, η οποία θα κυριαρχήσει είτε θα συμμετέχει το ΔΝΤ είτε όχι.

Στην ουσία όμως, αυτό που συμβαίνει, ή πιο ορθά : αυτό που εκτιμώ ότι συμβαίνει, είναι πως δεν πρόκειται να συναινέσουν σε μια διαγραφή χρέους, οποιουδήποτε ποσού, χωρίς τη συμμετοχή ΚΑΙ της χώρας σ’ αυτή τη διαγραφή από «κοινωνικούς ΤΑΜΙΑΚΟΥΣ πόρους» (μιας και οι εθνικοί έχουν ήδη ενεχυριαστεί στους δανειστές), δηλαδή, ένα δεύτερο κι ακόμα πιο επώδυνο PSI.

Κι επειδή ό,τι έμεινε ως ισοδύναμο των «ταμιακών πόρων» που κουρεύτηκαν από το προηγούμενο PSI, προσωπικά δεν βλέπω να υπάρχει τίποτα άλλο εξόν από τις τραπεζικές καταθέσεις (κυρίως της μικρομεσαίας τάξης, αυτή θα είναι ο τελικός στόχος), οι οποίες ουσιαστικά είναι δεσμευμένες στις Τράπεζες μέσω των capital controls, επομένως, εύκολα μπορούν, αν αποφασισθεί, να «κουρευτούν», χωρίς τη δυνατότητα ο κόσμος να σπεύσει να τις «σηκώσει», εκτιμώ λοιπόν, ότι ακριβώς σ’ αυτόν τον «πόρο» θα επιχειρήσουν οι δανειστές να εφορμήσουν να ληστέψουν και το μέγα ζητούμενο είναι πόσο μια ελληνική κυβέρνηση, η οποιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση, θα έχει τη δύναμη να περάσει ένα τέτοιο μέτρο από τη Βουλή και χωρίς κυριολεκτικά πλέον να χυθεί αίμα στους δρόμους. Η εκτίμησή μου, σε ό,τι αφορά αυτό το σενάριο, που ασφαλώς μου φαίνεται αδιανόητο ότι μπορεί να εξυφαίνεται πουθενά αλλού πέρα από το υπουργείο οικονομικών της Γερμανίας και το ΔΝΤ, εδράζεται στον πολύ απλό συλλογισμό, ότι οι δανειστές, θα επιχειρήσουν, εκτός από το οικονομικό κόστος, να αποσείσουν από πάνω τους και το πολιτικό κόστος στις ίδιες τις χώρες τους. Μάλιστα σ’ αυτή τη προοπτική είναι αυτοεγκλωβισμένοι, διότι είναι οι ίδιοι που καλλιέργησαν στο εσωτερικό τους την πλέον αρνητική εικόνα για την Ελλάδα, και συνεπώς, πώς θα μπορούσαν τώρα να πείσουν την εκλογική τους πελατεία ότι αξίζει μιας τέτοιας «γενναιοδωρίας» η χώρα μας; Εξάλλου, αν είναι να υποστούν ένα σοβαρό πολιτικό κόστος, γιατί θάπρεπε να το υποστούν υποστηρίζοντας τα όποια δίκαια της Ελλάδας;

Την ίδια στιγμή, αν (ή όταν) φτάσουν πραγματικά οι δανειστές να συζητήσουν για «μείωση χρέους», τότε, την όποια πίεση θα επιχειρήσουν να ασκήσουν, θα την ασκήσουν σε συνδυασμό με άλλα «όπλα», όπως π.χ. μια επανάληψη του σεναρίου της πιστωτικής ασφυξίας, με την μη εκταμίευση κάποιας σοβαρού ύψους δόση (όπως αυτή του ερχόμενου Ιουνίου), κ.λπ., οπότε και θα τεθεί για πολλοστή φορά το ζήτημα της «άτακτης χρεοκοπίας» και πιθανώς της συγκρότησης και μια κυβέρνησης με ευρύτερη κομματική εκπροσώπηση, π.χ., από όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα του μνημονιακού τόξου. Αυτός είναι και ο λόγος που τρεχόντως παρατηρούμε ότι οι δανειστές βρίσκουν χίλιες δύο δικαιολογίες να μην τελειώνει η πρώτη αξιολόγηση του νέου Μνημονίου, αλλά να επιχειρούν να την παρατείνουν, ώστε να συμπέσει με την ημερομηνία εκταμίευσης της μεγάλης δόσης του Ιουνίου, διότι τότε, ο εκβιασμός για τη λήψη μέτρων όπως οι ίδιοι επιθυμούν, θα μπορεί να είναι πολύ πιο αποτελεσματικός.

Αυτή είναι η προσωπική μου εκτίμηση για το τι έχουν στο μυαλό τους οι ολετήρες που ήρθαν με την μάσκα του «σωτήρα».

Κι εδώ, εκτιμώ ότι η ελληνική κυβέρνηση, ΟΦΕΙΛΕΙ να έχει όχι ένα εναλλακτικό plan b, μα και c, d, e, f και όσα απαιτούνται, ώστε να είναι έτοιμη να δράσει και αντιδράσει εφόσον το Κουατρέτο διανοηθεί να συσχετίσει την όποια ελάφρυνση του χρέους με τέτοιες γκαγκστερικού τύπου ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ληστρικές απαιτήσεις.

Εδώ πάντως θα πρέπει να διακρίνουμε κάτι που έχω και στο παρελθόν υπογραμμίσει. Ότι μιλάμε για ένα σενάριο που να περιλαμβάνει ΑΜΕΣΟ κούρεμα καταθέσεων. Το κούρεμα αυτό, αν συμβεί, το χαρακτηρίζω ΑΜΕΣΟ, για να το αντιδιαστείλω από το ήδη ευρισκόμενο σε εξέλιξη ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΗΔΗ ΜΝΗΜΟΝΙΟ έμμεσο κούρεμα καταθέσεων, για το οποίο συχνά έχω αναφερθεί σε προηγούμενα άρθρα μου και για το οποίο κανείς δεν μιλά τόσο πολύ τουλάχιστον δημόσια.

Απλώς, για να υπενθυμίσω σε όσους έχουν διαβάσει προηγούμενες θέσεις μου, αλλά κυρίως σε όσους δεν τις έχουν διαβάσει, ήδη ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ, ισχυριζόμουν ότι το κούρεμα των καταθέσεων υπήρχε ως άρρητος μεν πλην εύκολα ανιχνεύσιμος μνημονιακός όρος, όμως, όπως συμβαίνει σχεδόν με κάθε τι το έμμεσο, π.χ., με τους έμμεσους φόρους, οι οποίοι σχεδόν ποτέ δεν τυγχάνουν της τόσο μεγάλης δημόσιας προβολής και ανάλυσης με τη δημοσιότητα που τυγχάνουν οι άμεσοι φόροι, παρά το γεγονός ότι ενίοτε οι πρώτοι επιβαρύνουν πολύ περισσότερο τον ατομικό και οικογενειακό προγραμματισμό από ό,τι οι δεύτεροι, έτσι και η έμμεση «κουρά» των καταθέσεων που λαμβάνει χώρα εδώ και έξι χρόνια, λίγης προσοχής έτυχε στο δημόσιο λόγο. Μάλιστα θα έλεγα, ότι μια ευφυής λαϊκίστικη φορολογική πολιτική, θα μπορούσε να καταργήσει όλους τους άμεσους φόρους που μπαίνουν στο εισόδημα και στη περιουσία, προς μεγάλη χαρά και ανακούφιση των φορολογούμενων, και να τους επιρρίψει όλους στους έμμεσους φόρους, που μπορεί να καταγγέλλονται ως πιο επαχθείς για τις ασθενέστερες οικονομικά τάξεις, όμως, αν αυτές οι ίδιες τάξεις ερωτώντο αν θα προτιμούσαν την πρώτη πολιτική (κατάργηση ΟΛΩΝ των άμεσων φόρων στο εισόδημα και στη περιουσία) ή την δεύτερη, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα απέρριπταν αυτή τη τελευταία. Μάλιστα δε, καθαρά προπαγανδιστικά, θα μπορούσαν να διατηρήσουν μονάχα τους φόρους για τα πολύ μεγάλα εισοδήματα και περιουσίες (π.χ., πάνω από 80.000 ευρώ και πάνω από 500.000 ευρώ αντίστοιχα).

Για το έμμεσο κούρεμα των καταθέσεων, όπως έχω τονίσει σε προηγούμενα άρθρα μου, ακολουθήθηκε η στρατηγική της απόκρυψης του μέτρου μέσω της  ένταξής του σε άλλα μέτρα που ήδη είχαν υιοθετηθεί. Έτσι, το έμμεσο κούρεμα καταθέσεων που λαμβάνει χώρα όλα αυτά τα χρόνια, αφορά ασφαλώς κυρίως τη μικρομεσαία τάξη, από τους μισθωτούς και συνταξιούχους ως τους μικρομεσαίους επιχειρηματίες και επαγγελματίες.

Τούτο επιτεύχθηκε με τον εξής πολύ απλό τρόπο :

Πρώτα, μειώνεις τα εισοδήματα στο μισό και παραπάνω, είτε άμεσα μέσω περικοπών (όπως μισθοί και εισοδήματα) είτε έμμεσα μέσω της ύφεσης.

Δεύτερον, αυξάνεις τη φορολογία τόσο στο εισόδημα όσο και στην περιουσία, ώστε να ήταν δυσβάστακτη, ακόμα και με τα προ κρίσης εισοδήματα, ενώ επιπρόσθετα θα βαρύνουν και άλλα προ κρίσης βάρη που τότε ήταν εξυπηρετήσιμα, όπως π.χ. δόσεις στεγαστικών δανείων, κάρτες, κ.λπ..

Τρίτον, δημιουργείς τεράστια ανεργία μέσω της ύφεσης, ώστε οικονομικά το κάθε νοικοκυριό, να επιβαρύνεται εκτός από τους ληστρικούς φόρους και με το κόστος συντήρησης των ανέργων μελών του.

Επομένως, ιδού το ερώτημα που τίθεται σε έναν μαθητή του Δημοτικού σχολειού μέσης ευφυΐας : Πώς κάποιος με τα παραπάνω δεδομένα θα ανταπεξέλθει στις παραπάνω απαιτήσεις;

Η μία απάντηση είναι να σκοτώσει το όποιο ακίνητο έχει, αν είναι τυχερός και δεν το χρωστά σε τράπεζα ή ακόμα κι αν βρει αγοραστή.

Όμως, μιας και η πώληση ακινήτου δεν είναι βέβαιη αλλά ούτε και μπορεί να γίνει όταν εσύ έχεις την ανάγκη για χρήματα, τι άλλο μένει;

Μένουν τα όποια κομποδέματα στις Τράπεζες.

Επομένως, όλα αυτά τα χρόνια, η μικρομεσαία τάξη, αντλεί συνεχώς αποταμιεύσεις για να αντιμετωπίσει υποχρεώσεις όπως οι παραπάνω, ενώ, την ίδια στιγμή, υποθέτουμε ότι τίποτα το αρνητικά έκτακτο δεν συμβαίνει στη ζωή της, ώστε να προσθέτει έκτακτα έξοδα, μικρά ή μεγάλα. Όχι μόνο για τα κομποδέματα στις τράπεζες, μα και για τα εκτός τραπεζών κομποδέματα ισχύει το ίδιο.

Όμως, η χειρότερη εκδοχή δεν έχει διατυπωθεί ακόμα.

Κι αυτή η εκδοχή είναι τούτη : ας δεχτούμε ότι συμφωνεί ο ελληνικός λαός ΤΕΛΙΚΑ να γίνει μείωση του χρέους, έστω με τους πλέον δυσμενείς όρους, η οποία όμως, αντί να οδηγήσει σε εξοικονόμηση πόρων για να διατεθούν στην ανάπτυξη, την καταπολέμηση της ανεργίας και της ύφεσης, όχι μονάχα να μην οδηγήσει προς αυτές τις κατευθύνσεις, μα και να οδηγήσει στην σταδιακή εκ νέου αύξησή του. Το ενδεχόμενο αυτού του σεναρίου, έχοντας υπόψη τις νεοφιλελεύθερες απόψεις του ΔΝΤ ΚΑΙ της Ευρώπης, την ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ συμπόρευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το ΔΝΤ, αλλά και τις θεαματικές καταστροφικές αποτυχίες αυτής της πολιτικής διεθνώς και διαχρονικά, προσωπικά, το βρίσκω να κινείται εντός των ορίων του πιθανού.

Επίσης, υπάρχει και το πιο καταστροφικό σενάριο η μείωση του χρέους να μην είναι αυτή που θα το καθιστά βιώσιμο μακροπρόθεσμα, πράγμα που θα επιφέρει μια βραχυπρόθεσμη μονάχα ανακούφιση.

Αλλά και πάλι ως προς αυτά τα τελευταία δύο σενάρια τίθεται το ερώτημα : αν πράγματι συμφωνηθεί η μείωση του χρέους, με ή χωρίς κούρεμα των καταθέσεων, συμφέρει στους δανειστές μια νέα αποτυχία ιδίως όταν ήδη δεχτήκαμε ότι κι αυτοί επιθυμούν να δοθεί μια λύση;

Η απάντηση εδώ είναι ότι ΤΕΛΙΚΩΣ θα γίνει αυτό που θέλει και συμφέρει το Βερολίνο που βρίσκεται σε ανοιχτή γραμμή με την Νέα Υόρκη μέσω του μεσάζοντός της, του ΔΝΤ. Άλλωστε την υποκατάσταση των ιδιωτών δανειστών με το PSI το 2012 με διακρατικά δάνεια, με πίεση του Βερολίνου έγινε, σε ό,τι αφορά τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Μια νέα αποτυχία, και μάλιστα σ’ αυτό το θέμα, ασφαλώς και δεν συμφέρει τους ΛΟΙΠΟΥΣ δανειστές πλην Βερολίνου, διότι το Βερολίνο είναι ΤΟ ΜΟΝΟ σε σχέση με τους υπόλοιπους που έχει ευρύτερα ευρωπαϊκά και γεωστρατηγικά συμφέροντα, πράγμα που του επιτρέπει να εντάσσει και αφομοιώνει την κάθε βραχυπρόθεσμα δυσμενή εξέλιξη σε ένα μέρος του γεωστρατηγικού ζωτικού του χώρου, στο ευρύτερο μακροπρόθεσμο όφελος που αποκτά μέσω άλλων στρατηγικών.

Μπορεί να αποφευχθεί το άμεσο κούρεμα χρέους; Ασφαλώς και μπορεί όπως ακριβώς μπορούσε να αποφευχθεί και το ήδη εν εξελίξει εδώ και έξι χρόνια έμμεσο κούρεμα χρέους, πράγμα όμως που απαιτεί προσφυγή στον ρεαλισμό και όχι στην μνημονιακή θεωρία του ΠΑΣΗ ΘΥΣΙΑ μνημονιακού μονοδρόμου που δεν συνιστά παρά μια καθαρή ανοησία όταν δεν εξυπηρετεί άλλες σκοπιμότητες. Στην προκειμένη περίπτωση ο ρεαλισμός είναι τριπλός :

Πρώτον : λογιστικός έλεγχος και έλεγχος της νομιμότητας του χρέους, με καταγγελία του παράνομου υπό οιαδήποτε νομικά έγκυρη επιχειρηματολογία ενώπιον κάθε αρμόδιας δικαστικής αρχής.

Δεύτερον προσωρινή επιστροφή στο εθνικό νόμισμα έως ότου η οικονομία αναρρώσει πλήρως και ξαναγίνει ανταγωνιστική, όπως εδώ και χρόνια υποστηρίζω. Εδώ, δεν έχουν θέσει οι ιδεοληψίες, ούτε οι δογματικές δραχμολαγνικές αγκυλώσεις, ούτε όμως και οι αντίστοιχες ευρωλαγνικές. Η δική μου θέση, ξεκινά από την διαπίστωση ότι το ευρώ, είναι ένα βαρύ νόμισμα για τη βάρκα που λέγεται «οικονομία της Ελλάδας», σε σημείο που απειλεί να τη βουλιάξει. Δεν φταίει το ευρώ : φταίνε όσοι φόρτωσαν τι «βάρκα» με φορτίο που υπερβαίνει το ίδιο το τονάζ της βάρκας. Και φυσικά καμία λύση και καμία σωτηρία δεν μπορούμε να περιμένουμε με το τραπεζικό σύστημα να ελέγχεται αυτή τη κρίσιμη περίοδο από οποιονδήποτε άλλον εκτός από το Κράτος και χωρίς μια πραγματικά Κεντρική Τράπεζα της Ελλάδας και όχι ένα παράρτημα, ένα υποκατάστημα της ΕΚΤ. Και για όσους ανησυχούν τι θα συμβεί με ένα τραπεζικό σύστημα υπό κρατικό τομέα η απάντηση είναι πολύ απλή. Δεν θα συμβεί τίποτα το χειρότερο από ό,τι συνέβη κατά την περίοδο που πέρασε στην ιδιωτική πρωτοβουλία, ενώ να υπενθυμίσουμε, ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα οδηγήθηκε σε ουσιαστική χρεοκοπία, υπό ιδιωτικό καθεστώς, ενώ, πέρα από τις όποιες αμαρτίες του επί κρατικών διοικήσεων, ήταν το ίδιο σύστημα που επί μισό αιώνα χρηματοδότησε, και με αρκετή επιτυχία την οικονομική ανάπτυξη του τόπου. Εξάλλου ομιλώ για μια προσωρινή κατάσταση ώστε το τραπεζικό σύστημα να επιστρέψει στην πραγματική οικονομία και στηρίξει μια εθνική αναπτυξιακή πολιτική και όχι τις καταστροφικές και αντιαναπτυξιακές επιλογές.

Τρίτον μια ειδική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη καθ’ όλο αυτό το διάστημα της ανάρρωσης της οικονομίας, ώστε να προστατευθούν κλάδοι και προϊόντα που είτε έχουν σχεδόν εξαφανιστεί από τον παραγωγικό ιστό της χώρας (π.χ. η βιομηχανία) είτε τείνουν να εξαφανιστούν (π.χ. γεωργία, βιοτεχνία), είτε πρέπει για πρώτη φορά να αναπτυχθούν (π.χ. νέες τεχνολογίες).

Υπενθυμίζω ότι ΚΑΙ τα τρία παραπάνω μέτρα τα έχω υποστηρίξει από την εποχή του πρώτου Μνημονίου. Η χειρότερη δυνατή εξέλιξη θα είναι να μας επιβληθεί υποχρεωτικά η πλέον επιθυμητή για το Βερολίνο επιλογή που είναι η ανωτέρω δεύτερη περίπτωση, και μάλιστα με τους όρους και προϋποθέσεις που αυτό εννοεί, διότι τότε για ένα πράγμα θα μιλάμε : ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΑΡΜΑΓΕΔΩΝΑ.

Επαναλαμβάνω : Ο χειρότερος εφιάλτης είναι εκείνος που θα προκύψει ΑΝ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΜΝΗΜΟΝΙΑΚΗΣ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑΣ, κι αφού προηγούμενα θα έχει καταληστευθεί το ιδιωτικό και δημόσιο εισόδημα, και η ιδιωτική, κρατική και γενικότερα η δημόσια περιουσία, βρεθεί κάποιος πρωθυπουργός ή κάποια κυβέρνηση που θα αναγγείλει ότι ΠΑΡΟΛΑ ΑΥΤΑ, ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΕΠΤΩΧΕΥΣΑΜΕΝ (ΚΑΙ ΤΥΠΙΚΑ)!

Ίσως οι εικόνες της περιόδου του Ροβεσπιέρου που διαβάζουμε να μην αποτελούν παρά ανάγνωσμα για παιδιά σε σχέση με εκείνες που θα δημιουργηθούν εδώ.

Και βεβαίως, παραμένω σε κάτι που συχνά έχω επισημάνει : εύχομαι στο τέλος αυτής της περιπέτειας, η Νέα Μεγάλη μας Ιδέα, να σώσουμε την Ευρώπη και το Ευρώ ΠΑΣΗ ΘΥΣΙΑ, να έχει επιτευχθεί χωρίς να έχει εξαφανιστεί η Ελλάδα από την Ευρώπη και το ευρώ από την Ελλάδα, παρά την δική μου κάθετη αντίθεση σ’ αυτή τη Νέα Μεγάλη Ιδέα. Διότι για μένα ισχύει ακριβώς το αντίθετο : ΠΡΩΤΙΣΤΟ ΚΑΙ ΥΣΤΑΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ Η ΠΑΣΗ ΘΥΣΙΑ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ (και ακολούθως της Ευρώπης και του ευρώ)!