Η προσφυγική κρίση δοκίμασε και δοκιμάζει τα όρια της κρατικής μηχανής, της… τοπικής αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας σε πολλούς τομείς. Ο τομέας της διαχείρισης των επιπλέον και νέων απορριμμάτων που έχουν συσσωρευθεί, είναι ένας από αυτούς. Η Greenpeace κατέγραψε τη σημερινή κατάσταση στη Λέσβο και προχώρησε σε συγκεκριμένες προτάσεις για δράσεις που θα υλοποιηθούν τοπικά και θα συμβάλλουν στην εξάλειψη του προβλήματος, προσφέροντας νέες θέσεις εργασίας. Με τις απαραίτητες προσαρμογές, η προσέγγιση αυτή μπορεί να αποτελέσει μοντέλο και για τα υπόλοιπα νησιά που αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις.

Η ερευνητική ομάδα της Greenpeace κατέγραψε ποσοτικά και ποιοτικά το μέγεθος του προβλήματος ενώ, ταυτόχρονα, διερεύνησε τις διεθνείς βέλτιστες καλές πρακτικές (ΒΚΠ) και τις πραγματικές δυνατότητες στην εγχώρια αγορά για τη διαχείριση των συγκεκριμένων αποβλήτων.

“Η ουσιαστική καινοτομία της πρότασης είναι ότι δεν εξάγει το πρόβλημα αλλά το αντιμετωπίζει επί τόπου μεγιστοποιώντας τα περιβαλλοντικά, κοινωνικά και οικονομικά οφέλη“ τόνισε ο Φίλιππος Κυρκίτσος, Δρ Περιβαλλοντολόγος, ο οποίος πραγματοποίησε την έρευνα για λογαριασμό της Greenpeace. “Επιπλέον, η υλοποίηση της πρότασης μπορεί να ξεκινήσει μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες και να φέρει πολύ γρήγορα και ορατά αποτελέσματα”.

Από την έρευνα που πραγματοποιήθηκε προέκυψε ότι το σύνολο των πιθανά παραγόμενων αποβλήτων – υλικών από την προσφυγική – μεταναστευτική κρίση την περίοδο 2015 – 2017 εκτιμάται σε περίπου 19.000 τόνους. Από την υλοποίηση της πρότασης θα ανακτηθεί, αξιοποιηθεί, ανακυκλωθεί ή κομποστοποιηθεί το σύνολο των αποβλήτων που δημιουργήθηκε ως αποτέλεσμα της προσφυγικής-μεταναστευτικής κρίσης. Βασική προϋπόθεση για την επιτυχία της πρότασης είναι η καινοτομία και η υψηλή προστιθέμενη αξία που θα προέλθει από την παραγωγή αναβαθμισμένων προϊόντων (upcycling) από τα ελαφριά απόβλητα, όπως σωσίβια, πλαστικές βάρκες, ρουχισμός κ.α. Ήδη έχουν ξεκινήσει αξιόλογες πρωτοβουλίες σε αυτή την κατεύθυνση.

“Δίνεται μια εξαιρετική ευκαιρία στη Λέσβο και την Ελλάδα να μετατρέψει την κρίση σε ευκαιρία με καινοτομία και με δημιουργία θέσεων εργασίας, επιλύοντας πλήρως το πρόβλημα της διαχείρισης των αποβλήτων,“ τόνισε ο Νίκος Χαραλαμπίδης, Γενικός Διευθυντής στο Ελληνικό Γραφείο της Greenpeace. «Το ζητούμενο είναι οι αρμόδιοι φορείς να τολμήσουν!»

Το κόστος των απαραίτητων εργασιών για την υλοποίηση της πρότασης της Greenpeace, η οποία εγγυάται την ​απολύτως ​ οικολογική και πλέον οικονομική διαχείριση, εκτιμήθηκε ότι μπορεί να είναι μικρότερο από 4,8 εκατομμύρια. Η υλοποίηση της εκτιμήθηκε ότι θα δημιουργήσει περίπου 182 ανθρωπο-έτη εργασίας, τα περισσότερα εκ των οποίων αφορούν θέσεις εργασίας στη Λέσβο.

Η Greenpeace ζητά:

Από την πολιτεία:

· Να αντιμετωπίσει το σύνολο των αποβλήτων της προσφυγικής κρίσης και όχι μόνο τα προφανή.

· Να δώσει απόλυτη προτεραιότητα στην επιτόπου και εγχώρια διαχείριση και αξιοποίηση αντί της εξαγωγής και να προκρίνει τις πλέον οικονομικές λύσεις αποκλείοντας πολυδάπανες μεθόδους (όπως η καύση).

· Να εξασφαλίσει την πλήρη χρηματοδότηση των απαραίτητων δράσεων.

Από τον Δήμο Λέσβου:

· Να υιοθετήσει το σύνολο των προτεινόμενων δράσεων και να συνεργαστεί στενά με την κεντρική πολιτεία για την υλοποίησή τους.

· Να στηρίξει πρωτοβουλίες upcycling ώστε να μπορούν να γίνουν βιώσιμες.

· Να μεταφέρει την εμπειρία και τεχνογνωσία (που ήδη έχει αλλά και αυτή που θα αποκτήσει) και στα υπόλοιπα νησιά και περιοχές που αντιμετωπίζουν ανάλογες προκλήσεις.

Από το σύνολο της κοινωνίας:

· Να δείξει έμπρακτα τη στήριξή της σε κοινωνικές πρωτοβουλίες upcycling.