Η βελτίωση των οικονομικών δεικτών δεν αντανακλάται στον ίδιο βαθμό στους πολίτες και ιδιαίτερα στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, στους χαμηλοσυνταξιούχους και όσους…
συρρικνώθηκαν σε μεγάλο βαθμό τα εισοδήματά τους. Κάποιοι πολίτες σε όποια εισοδηματική κατηγορία και αν βρίσκονται, δεν έχουν ακόμη ξεπεράσει το σοκ από το κούρεμα των καταθέσεων ύψους περίπου €9,6 δισ., από τη μείωση των εισοδημάτων τους και την απώλεια της εργασίας τους.

Ορισμένοι πολίτες εξακολουθούν να βρίσκονται στα όρια της φτώχειας και για να ζήσουν προμηθεύονται τρόφιμα από τα κοινωνικά παντοπωλεία και κάποιοι άλλοι βρίσκονται καθημερινά υπομονετικά στις ουρές, περιμένοντας να πάρουν ένα πιάτο ζεστό φαγητό.

Μόνο η Μητρόπολη Λεμεσού προσφέρει καθημερινά συσσίτιο σε 2.700 πολίτες. Επίσης, 12.761 μαθητές λαμβάνουν καθημερινά δωρεάν πρόγευμα στα σχολεία.

Υψηλό όμως, είναι το ποσοστό και της ανεργίας, παρά το γεγονός ότι η Κύπρος καταγράφει τη μεγαλύτερη μείωση στα ποσοστά ανεργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε σύγκριση με τα στοιχεία του περασμένου έτους.

Σύμφωνα με τη Eurostat, το ποσοστό ανεργίας στην Κύπρο, τον Φεβρουάριο του 2016 μειώθηκε στο 12,6% από το 16,6% το Φεβρουάριο του 2015, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 52 χιλιάδες ανέργους.

Περίπου 45.000 πρόσωπα λαμβάνουν το ΕΕΕ ενώ λόγω της συρρίκνωσης των μισθών στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα πολλοί πολίτες δεν μπορούν να αποπληρώσουν τις δόσεις τους, γεγονός που συνέβαλε, τέλος του 2015, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια να φτάσουν στα €26,68 δισ.

Τέλος Μαρτίου η Κύπρος εξήλθε του Μνημονίου και πλέον δεν χρειάζεται τα δεκανίκια της Τρόικας για να λειτουργήσει, αλλά στην πραγματική οικονομία, δηλαδή στις τσέπες των πολιτών, δεν έγινε ακόμη αισθητό, κάτι το οποίο επηρεάζει και την αγορά. Οι πολίτες ακόμη πληρώνουν το τίμημα των λαθών από το φαγοπότι που στήθηκε στις τράπεζες και από την κακοδιαχείριση των δημόσιων οικονομικών.

Το θετικό στην Κύπρο, είναι ότι δεν συναντά κανείς τις εικόνες που υπάρχουν στο εξωτερικό με τους χιλιάδες άστεγους, ενώ μεμονωμένες είναι οι περιπτώσεις που κάποιος πολίτης οποίος βρίσκεται στα όρια της ανέχειας να ψάχνει στα σκουπίδια για να βρει ένα κομμάτι ψωμί.

Υψηλή ανεργία

Με βάση τα τελευταία αναλυτικά στοιχεία, το τέταρτο τρίμηνο του 2015 η ανεργία περιορίστηκε στο 12,8% (άνδρες 13,4% και γυναίκες 12,1%) και ο αριθμός των ανέργων μειώθηκε στα 53.021 πρόσωπα, ωστόσο μεγάλο πρόβλημα φαίνεται να παρατηρείται ανάμεσα στους νέους ηλικίας 15 μέχρι 24 χρονών, όπου το 29,5% είναι χωρίς δουλειά.

Σύμφωνα με την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού, το ποσοστό ανεργίας ανάμεσα στους νέους παραμένει υψηλό παρά την πτώση που καταγράφηκε πέρυσι (32,8% μέσος όρος 2015 από 36,0% μέσος όρος 2014).

Το ποσοστό των ανέργων οι οποίοι αναζητούσαν εργασία για πρώτη φορά ήταν στο 16,1%. Το σύνολο της συγκεκριμένης κατηγορίας των ανέργων ήταν 8.549 πρόσωπα.

Ο αριθμός των εργαζομένων ανήλθε στις 361.448 πρόσωπα (310.094 σε πλήρη απασχόληση και 50.544 σε μερική).

Το λυπηρό είναι πως παραμένει ψηλά και η μακροχρόνια ανεργία. Με βάση τα στοιχεία που αφορούν τους εγγεγραμμένους ανέργους στα επαρχιακά γραφεία ανεργίας, τον Μάρτιο εξακολουθούσαν να είναι άνεργοι για περίοδο πέραν των 12 μηνών 12.161 άτομα.

Μισθοί €700 και κάτω

Στον ιδιωτικό τομέα οι προσλήψεις από το 2013 και εντεύθεν γίνονται με φειδώ και μάλιστα με χαμηλούς μισθούς από ό,τι είναι ο κατώτατος μισθός πρόσληψης που ανέρχεται στα €870 και στους έξι μήνες συνεχούς εργοδότησης του εργοδοτούμενου στον ίδιο εργοδότη, ο μισθός αυξάνεται στα €924.

Αυτό όμως περισσότερο αφορά τη θεωρία παρά την πράξη. Ο κατώτατος μισθός απευθύνεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων που δεν είναι οργανωμένοι σε συντεχνίες και αφορά τις πωλήτριες, τους βοηθούς γραφείων κ.λπ. Οι μισθοί σε πολλές περιπτώσεις ίσα που αγγίζουν τα €700, μάλιστα οι περισσότεροι εργοδότες επιλέγουν να προσλαμβάνουν εργαζόμενους με μερική απασχόληση.

Πάντως, λόγω της διερεύνησης του ωραρίου λειτουργίας των καταστημάτων πολλοί εργοδότες προχώρησαν σε προσλήψεις. Σύμφωνα με στοιχεία που είχε καταθέσει το Υπουργείο Εργασίας στη Βουλή, ο αριθμός των εργοδοτουμένων πλήρους απασχόλησης (άνω των €800 μηνιαίως) στο λιανικό εμπόριο μειώθηκε από 25.322 κατά τον Νοέμβριο 2011 σε 20.709 κατά τον Νοέμβριο 2013.

Επίσης τον Νοέμβριο 2014 απασχολούνταν στο λιανικό εμπόριο συνολικά 30.479 πρόσωπα, εκ των οποίων το 69% είναι με πλήρη απασχόληση, με μισθό πέραν των €800 μηνιαίως.

Συνολικά, έγιναν 15.989 νέες προσλήψεις από τα μέσα του 2013 που παραμένουν ως νέες εργοδοτήσεις 10.852 πρόσωπα, εκ των οποίων οι 8.207 αφορούσαν μισθούς άνω των €800 και άλλοι 3.871 με μισθούς από €500-€800. Το 75% δηλαδή των νέων προσλήψεων ήταν άνω των €500, και το 51% των νέων προσλήψεων άνω των €800. Μόνο ένα ποσοστό 15% των νέων προσλήψεων αφορά μερική απασχόληση μερικών ημερών το μήνα με μισθούς των €350, αναφέρουν τα στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας.

45 χιλ. ζουν από το ΕΕΕ

Η ανεργία και δεινή οικονομική θέση στην οποία βρίσκονται πολλοί πολίτες τους οδήγησαν να λαμβάνουν το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (ΕΕΕ).

Συνολικά 45.000 πρόσωπα λαμβάνουν ΕΕΕ ή 25.160 οικογένειες.

Το 2015 η συνολική του δαπάνη του ΕΕΕ ανήλθε στα €75,4 εκατ. και τον Φεβρουάριο του 2016 σε €12,7 εκατ.

Έχουν εγκριθεί 20.000. πρόσωπα τα οποία μέχρι σήμερα δεν λάμβαναν καμία στήριξη από το κράτος και ανάμεσα στους δικαιούχους που λαμβάνουν ΕΕΕ είναι 5.705 χαμηλοσυνταξιούχοι και 1.094 μονήρεις.

Τα «κόκκινα» δάνεια των νοικοκυριών

Το «ψαλίδι» που μπήκε στους μισθούς τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, δυσχέρανε τη θέση πολλών δανειοληπτών οι οποίοι μετά βίας καταβάλουν τις δόσεις τους και την καταβολή των δόσεων προς τις τράπεζες, μ’ αποτέλεσμα τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (NPLs) να κτυπήσουν «κόκκινο».

Σύμφωνα με στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, τέλος του 2015 τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ήταν ύψους €26,68 δισ. Τα «κόκκινα» δάνεια που αφορούσαν νοικοκυριά ήταν €12,5 δισ. Από αυτά τα €4,5 δισ. είναι από στεγαστικά δάνεια.

Πολλές τράπεζες προχώρησαν σε αναδιαρθρώσεις δανείων, είτε μέσω μείωσης της δόσης και του επιτοκίου, είτε μέσω επιμήκυνσης του δανείου, διευκολύνοντας έτσι τους δανειολήπτες.

Χιλιάδες οικογένειες σε κοινωνικά παντοπωλεία και συσσίτια

Το «χαστούκι» που έφαγε το 2013 η Κύπρος, της υποτιθέμενης ευημερίας αφού η πλειοψηφία των Κυπρίων ζούσε με δανεικά των τραπεζών, κινητοποίησε τις τοπικές Αρχές αλλά και πολλούς φορείς που προχώρησαν στη δημιουργία των κοινωνικών παντοπωλείων, τα οποία παρείχαν τρόφιμα σε πολλούς πολίτες. Κάτω από την ομπρέλα του Επιτρόπου Εθελοντισμού βρίσκονται 43 οργανώσεις.

Σύμφωνα με στοιχεία από τον Επίτροπο Εθελοντισμού, Γιάννη Γιαννάκη, λειτουργούν κοινωνικά παντοπωλεία σε όλες τις πόλεις της ελεύθερης Κύπρου και την Πόλη Χρυσοχούς, ενώ μικρότερης κλίμακας παντοπωλεία λειτουργούν και σε κάποιες κοινότητες.

Παρά τη μείωση που καταγράφηκε, εξακολουθούν να στηρίζουν τη σίτισή τους στα κοινωνικά παντοπωλεία, 5 χιλιάδες οικογένειες. Το 2014 οι οικογένειες αυτές αριθμούσαν 14 χιλ. Η μείωση οφείλεται λόγω της παραχώρησης του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος σε πολλούς μακροχρόνια άνεργους καθώς επίσης και στην επαναπατρισμό πολλών οικογενειών ξένων, κυρίως ομογενών, που κατοικούσαν στην Κύπρο.

Εξάλλου, Εκκλησία και ιδιωτικοί φορείς, προσφέρουν συσσίτιο σε πολλούς πολίτες. Η Μητρόπολη Λεμεσού σε καθημερινή βάση στο χώρο της Μητρόπολης, σιτίζει 2.700 πολίτες, εκ των οποίων οι 700 είναι φοιτητές από το ΤΕΠΑΚ τους οποίους υπέδειξε η φοιτητική μέριμνα. Μάλιστα πολλά γεύματα αποστέλλονται σε ευπαθείς ομάδες πολιτών που διαμένουν σε πέντε ενορίες της πόλης.

Μιλώντας στον «Φ» ο Διευθυντής Ποιμαντικής Διακονίας της Μητρόπολης Λεμεσού, Σταύρος Ολύμπιος, ανέφερε πως δεν έχει παρατηρηθεί μείωση στον αριθμό των προσώπων που λαμβάνουν γεύματα, επισημαίνοντας πως μικρότερος αριθμός πολιτών προσέρχονται στη Μητρόπολη για να λάβουν φαγητό. Είπε επίσης πως στην προσπάθεια της Μητρόπολης, η οποία επωμίζεται το κόστος για να προσφέρει συσσίτιο, συμμετέχουν και πολλοί εθελοντές.

Ζεστά γεύματα, προσφέρει μια φορά την εβδομάδα ο Ερυθρός Σταυρός και στη Λευκωσία. Στη Λάρνακα ιδιώτης προσφέρει σε όσους έχουν ανάγκη ζεστό φαγητό, ενώ η Μητρόπολη Κιτίου διανέμει φαγητό σε 70 πρόσωπα τα οποία είναι κλινήρη και σε άλλα 300 πρόσωπα προσφέρει τρόφιμα και λαχανικά. Επίσης το Πάσχα εκτός από το φαγητό θα τους παρέχουν και κουπόνια για να αγοράσουν ό,τι επιθυμούν. Στη Λάρνακα λειτουργεί και η Ασπίδα του Αίαντα, από την οποία οι ευπαθείς ομάδες λαμβάνουν είδη ένδυσης και υπόδησης.

Στο μεταξύ στις 12.761 μαθητές είναι άποροι και είναι ενταγμένοι στο πρόγραμμα παροχής δωρεάν προγεύματος στα σχολεία.

Σύμφωνα με στοιχεία από το Υπουργείο Παιδείας, οι άποροι μαθητές μειώθηκαν κατά 799. Φέτος ο αριθμός των άπορων μαθητών είναι 12.761 σε σύγκριση με 13.560 που ήταν την περσινή χρονιά.

Όπως εκτιμάται, η πτώση που καταγράφεται για πρώτη φορά από την έναρξη εφαρμογής του μέτρου το 2012, οφείλεται, κυρίως, στη νέα πολιτική που εφάρμοσε το Υπουργείο Παιδείας για να τερματιστούν σπατάλες και καταχρήσεις που σημειώθηκαν προηγούμενα έτη.

Ένας δεύτερος πιθανός λόγος, είναι και η σταδιακή βελτίωση της οικονομικής κατάστασης αριθμού οικογενειών. Από τους 12.761 άπορους μαθητές, οι 7.376 φοιτούν στη Δημοτική Εκπαίδευση, οι 4.432 στη Μέση Γενική και οι 953 στη Μέση Τεχνική Εκπαίδευση.

Πηγή