Σε «ρετιρέ» μετατρέπονται οι συνταξιούχοι με μεικτή κύρια σύνταξη πάνω από τα… 1.000 ευρώ! Το όριο αυτό διαχωρίζει, πλέον, τους «πλούσιους» από τους «φτωχούς» συνταξιούχους μετά τις μνημονιακές περικοπές στα χρόνια της κρίσης (οι οποίες θα… διατηρηθούν) αλλά και με τα… νέα ποσοστά αναπλήρωσης που θα ισχύσουν για όλους όσους «βγουν» στη σύνταξη με το νέο Ασφαλιστικό, αφού «κλείσει» η διαπραγμάτευση.

Το νέο «τοπίο» αποκαλύπτει ο «χάρτης» των 811.185 συντάξεων γήρατος (σε σύνολο 1.228.741 συντάξεων κάθε είδους, όπως αναπηρίας, χηρείας) τις οποίες καταβάλλει σήμερα το ΙΚΑ, αλλά και τα ποσά των νέων συντάξεων τα οποία θα απονέμονται με βάση τα εναλλακτικά σενάρια των ποσοστών αναπλήρωσης που είναι στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης με τους Θεσμούς.

Του Γιώργου Γάτου
Οι σημερινές συντάξεις

Από τον «χάρτη» των συντάξεων του ΙΚΑ έχουν «εξαφανιστεί» οι μεικτές συντάξεις άνω των 1.500 ευρώ. Συνυπολογίζοντας τις μνημονιακές περικοπές (οι οποίες θα «απορροφηθούν» μέσω του επανϋπολογισμού των συντάξεων με τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης του νέου Ασφαλιστικού) και χωρίς να αφαιρεθούν η κράτηση της εισφοράς ασθενείας, ο φόρος και η εισφορά αλληλεγγύης, μεικτά ποσά πάνω από 1.500 ευρώ λαμβάνουν μόνο 39.677 συνταξιούχοι, 248 από 2.000 ευρώ – 2.500 ευρώ και μόλις 56 πάνω από 2.500 ευρώ!

Στο διάστημα 2009-2015, με βάση τα στοιχεία του ΙΚΑ που δημοσιεύει η «Ημερησία», οι «υψηλοσυνταξιούχοι» με μεικτή κύρια σύνταξη από 1.500 ? 2.000 ευρώ μειώθηκαν κατά 36,26 (από 62.244 στους 39.677), από 2.000,01 ευρώ ? 2.500 ευρώ κατά 98,64% (στους 248 από 18.222) και για ποσά πάνω από τα 2.500,01 ευρώ κατά 99,51% (από 11.390 στους 56).

Αντιθέτως, αυξήθηκαν κατά 104,50% οι συνταξιούχοι με μεικτή κύρια σύνταξη 1.000,01 ? 1.500 ευρώ, φτάνοντας τους 205.239 από 100.361 που ήταν το 2009. Αύξηση κατά 19,31% καταγράφεται στους συνταξιούχους που λαμβάνουν μεικτό ποσό σύνταξης 500,01 ευρώ έως 1.000 ευρώ (στα 327.665 άτομα από 274.626) και μικρότερη (+1,42%) για ποσά έως 500 ευρώ (238.300 από 234.953 άτομα). Δηλαδή οι 7 στους 10 (ποσοστό 69,7%) συνταξιούχοι του ΙΚΑ λαμβάνουν σήμερα έως 1.000 ευρώ και τα «ρετιρέ» (πρώην υψηλόμισθοι – προερχόμενοι από τα ειδικά ταμεία ΔΕΚΟ ? τραπεζών) έχουν περιοριστεί σε μεικτές συντάξεις των 1.000,01 ευρώ ? 1.500 ευρώ (205.239 συνταξιούχοι σε σύνολο 811.185, ποσοστό 25,3% έναντι 100.361 σε σύνολο 701.796 το 2009, ποσοστό 14,30%).

Οι νέες συντάξεις
Στο όριο των 1.000 – 1.300 ευρώ θα φτάνουν, στην καλύτερη περίπτωση, οι συντάξεις των «υψηλόμισθων», με μέσο όρο συντάξιμων αποδοχών 2.000 ευρώ σε διάστημα 40 χρόνων ασφάλισης, με βάση τα ποσοστά αναπλήρωσης που συζητούν η κυβέρνηση και οι Θεσμοί.

Η διαπραγμάτευση παραμένει «ανοικτή» για τα ποσοστά αναπλήρωσης της αναλογικής σύνταξης όσων θα έχουν έως 24 χρόνια ασφάλισης, καθώς η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης εμμένει στα υψηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης για τους πιο «αδύναμους» (χαμηλόμισθους και με λιγότερα χρόνια ασφάλισης) υποστηρίζοντας ότι αυτές οι κατηγορίες όπως και οι σημερινοί μακροχρόνια άνεργοι, οι εργαζόμενοι με άτυπες μορφές εργασίας «δεν θα μπορέσουν να έχουν περισσότερα από 25 χρόνια ασφαλιστικών εισφορών». Η απόσταση κυβέρνησης – Θεσμών που θα πρέπει να «καλυφθεί» για να «κλείσει» τον Απρίλιο η συμφωνία, μετά τη σύγκλιση για τη χορήγηση εθνικής σύνταξης 384 ευρώ στα 20 έτη, εντοπίζεται, όπως φαίνεται στους πίνακες, για τα 15 ? 24 χρόνια: Το σχέδιο Κατρούγκαλου δίνει ποσοστά αναπλήρωσης 0,80% έναντι 0,45% για την 15ετία, 0,92% αντί 0,55% για τα 16 ? 18 χρόνια, 1,04% αντί 0,65% για τα 19 ? 21 χρόνια και 1,16% αντί 0,90% για τα 22 ? 24 χρόνια ευνοώντας, σε συνδυασμό με την καταβολή της εθνικής σύνταξης των 384ευρώ τις συγκεκριμένες κατηγορίες.

Αντίθετα, σύγκλιση φαίνεται ότι υπάρχει με τους Θεσμούς στα ποσοστά αναπλήρωσης μετά τα 25 έτη ασφάλισης, χωρίς όμως να προβλέπεται καμία πριμοδότηση – παροχή κινήτρου ασφάλισης και εμφάνισης υψηλών αποδοχών.

Σύμφωνα με τα παραδείγματα του δικηγόρου και εκδότη του περιοδικού «Νομοθεσία ΙΚΑ» Δημ. Μπούρλου, οι διαφορές που προκύπτουν στα ποσά για χαμηλόμισθους με ασφάλιση πάνω από 25 και 35 χρόνια είναι μικρές, ενώ οι συντάξεις δεν θα ξεπερνούν τα 1.152 ευρώ (με βάση το σενάριο του ΔΝΤ) ή τα 1.318 ευρώ (με βάση το αρχικό σχέδιο της κυβέρνησης) για υψηλόμισθους με 40 χρόνια ασφάλισης.

Στελέχη της κοινωνικής ασφάλισης προβλέπουν ότι ο υπολογισμός των συντάξεων με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου (αντί της καλύτερης 5ετίας) θα «ρίξει» τα νέα ποσά των συντάξεων τουλάχιστον κατά 15%, ενώ όποιος… πετύχει να έχει ως βάση υπολογισμού αποδοχές ύψους 2.450 ευρώ, δεν θα πάρει συνταξιοδοτούμενος πάνω από 1. 324 ευρώ μεικτά. Αν αυτό επαληθευτεί, δεν θα έχει πλέον αντίκρισμα (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων) η επιβολή πλαφόν στα 2.304 ευρώ για τη μία σύνταξη και τα 3. 072 «καθαρά» για το άθροισμα πολλαπλών συντάξεων, καταλήγουν.

«Ισοδύναμο»
Η αύξηση των εισφορών «κλειδί» για την τύχη των επικουρικών

Στο τραπέζι παραμένει η αύξηση των εισφορών στην επικουρική ασφάλιση ως «ισοδύναμο» για την αποφυγή μεγάλων περικοπών στις ήδη καταβαλλόμενες επικουρικές συντάξεις. «Υπάρχουν περιθώρια να βρούμε μια συμβιβαστική λύση» τονίζουν κορυφαία κυβερνητικά στελέχη επιβεβαιώνοντας ότι επικρατέστερο είναι το σενάριο της αύξησης των εισφορών κατά 1 ποσοστιαία μονάδα που θα δώσει στο Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης έσοδα 308 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση.

Σε αυτή την περίπτωση οι περικοπές για την κάλυψη των υπολειπόμενων 270 εκατ ευρώ έναντι του «ανοίγματος» του ΕΤΕΑ θα γίνει με «πάτωμα» ασφαλείας την προστασία του συνολικού εισοδήματος από συντάξεις (κύριας + επικουρικής) έως τα 1.300 – 1.400 ευρώ μεικτά. Η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης – που είχε ζητήσει αύξηση 1,5% στις εισφορές – εξετάζει εναλλακτικά σενάρια έτσι ώστε οι όποιες περικοπές χρειαστεί να γίνουν, να προκύψουν μέσω του επανϋπολογισμού των καταβαλλόμενων συντάξεων και όχι οριζόντια (όχι δηλαδή χωρίς τη συσχέτιση των ποσών με τα ποσοστά αναπλήρωσης).