Στο κενό οδηγεί η κυβέρνηση την ψηφιακή αναβάθμιση της χώρας, ακυρώνοντας… δεκάδες έργα υποδομών, με οδυνηρές συνέπειες τόσο για την απώλεια κονδυλίων όσο και για την απασχόληση. Εργα αξίας τουλάχιστον 60 εκατ. ευρώ έχουν ακυρωθεί, σύμφωνα με στελέχη του κλάδου πληροφορικής, τους τελευταίους μήνες ενώ υποδομές συνολικής αξίας άνω των 186 εκατ. ευρώ βρίσκονται καθηλωμένες εξαιτίας καθυστερήσεων στην ολοκλήρωση των διαδικασιών ένταξης στο νέο ΕΣΠΑ ως έργα-γέφυρα.

Αιτία, σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, είναι η αδυναμία της κυβέρνησης στη θεσμοθέτηση της νέας διαχειριστικής αρχής, της Γενικής Γραμματείας Ψηφιακής Πολιτικής, που αποτελεί προϋπόθεση για να εκτελεστούν τα έργα τεχνολογίας του νέου ΕΣΠΑ. Η νέα αυτή γραμματεία θα υπάγεται απευθείας στον πρωθυπουργό με απώτερο σκοπό να μετατραπεί σε αυτόνομο υπουργείο. Ο αρμόδιος υφυπουργός Οικονομίας Αλέξης Χαρίτσης, μιλώντας πρόσφατα σε συνέδριο του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Πληροφορικής και Επικοινωνιών Ελλάδος (ΣΕΠΕ) επισήμανε ότι η ίδρυση της Γενικής Γραμματείας Ψηφιακής Πολιτικής θα απελευθερώσει πόρους συνολικού ύψους 1 δισ. ευρώ.

Ποια έργα ακυρώθηκαν

Από τις πλέον χαρακτηριστικές περιπτώσεις υποδομών που ξεγράφτηκαν από τη λίστα της νέας κυβέρνησης είναι το έργο της ασφάλειας και εξοπλισμού αποθήκευσης δεδομένων της Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογράφηση Α.Ε. (ΕΚΧΑ) που ακυρώθηκε από το ίδιο διοικητικό συμβούλιο το οποίο το είχε επικυρώσει!

Το έργο συνολικού προϋπολογισμού 5 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ είχε προκηρυχθεί τον Δεκέμβριο του 2014 και είχε κατακυρωθεί τον περασμένο Σεπτέμβριο στην εταιρεία Cosmos Business Systems. Ωστόσο, τον περασμένο Γενάρη με νεότερη απόφασή του το διοικητικό συμβούλιο αποφάσισε να ακυρώσει το έργο.

Στην εισήγηση που έφερε στο Δ.Σ., στις 12 Ιανουαρίου του 2016, ο αντιπρόεδρος της ΕΚΧΑ Βασίλης Βεσκούκης επισφράγισε τη ματαίωση του έργου επικαλούμενος την αλλαγή αναγκών και τις ιδιαίτερες απαιτήσεις σε υποδομή πληροφοριακών συστημάτων της ΕΚΧΑ, οι οποίες δεν είχαν περιληφθεί στον προηγούμενο διαγωνισμό.

Η απόφαση της εταιρείας τράβηξε το χαλί κάτω από τα πόδια του προσωρινού αναδόχου, ο οποίος έχει προσφύγει εναντίον της απόφασης. Δεν είναι όμως ο μόνος. Βροχή ενστάσεων δέχεται τελευταία και ένας ακόμη διαγωνισμός που αφορά την πρόσληψη τεχνικού συμβούλου για τον στρατηγικό σχεδιασμό των ψηφιακών υποδομών της ΕΚΧΑ. Ο διαγωνισμός δεν έχει ακυρωθεί, ωστόσο οι συμμετέχουσες εταιρείες αφήνουν υπόνοιες για μεθόδευση και φωτογραφικές διατάξεις.

Αφορμή είναι οι απαιτητικοί όροι της διακήρυξης που εκ των προτέρων θέτουν εκτός ακόμη και πολυεθνικές εταιρείες όπως η ΙΒΜ Ελλάδας. Από τις πιο κραυγαλέες περιπτώσεις είναι πρόβλεψη ότι οι συμμετέχοντες στον διαγωνισμό ύψους 80.000 ευρώ θα πρέπει να έχουν εκτελέσει τρία αντίστοιχα έργα ύψους 10 εκατ. ευρώ, δηλαδή αξίας 125 φορές μεγαλύτερης από την αντίστοιχη του επίμαχου έργου.

Τα «περίεργα» συνεχίζονται και σε άλλους όρους της διακήρυξης, όπως το 40% της ομάδας έργου να κατέχει διδακτορικό, χωρίς να αποσαφηνίζεται, με βάση τις ενστάσεις, ο ελάχιστος αριθμός μελών που θα συγκροτούν την ομάδα, αλλά και η πρόβλεψη ότι ο επιστημονικός υπεύθυνος πρέπει να έχει εμπειρία διοίκησης κατά τα τελευταία πέντε χρόνια σε φορέα με αρμοδιότητα την εκτέλεση αντίστοιχων έργων.

Πέραν όμως του Κτηματολογίου, που εποπτεύεται από το υπουργείο Περιβάλλοντος, προς ακύρωση βαίνει και διαγωνισμός του υπουργείου Ναυτιλίας, ύψους 1,7 εκατ. ευρώ, που αφορά το Σύστημα Ενιαίας Ναυτιλιακής Θυρίδας. Για το έργο έχει ανακηρυχθεί ανάδοχος από τον περασμένο Σεπτέμβριο, όμως πριν από έναν μήνα υπήρξε προφορική ενημέρωση για ακύρωση του διαγωνισμού. Το υπουργείο διατείνεται την τελευταία εβδομάδα ότι καταβάλλει προσπάθειες διάσωσης και ότι βρίσκεται σε αναζήτηση πόρων από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων!

Αγνωστη παραμένει η τύχη και μιας σειράς άλλων μεγάλων έργων τα οποία είχε δρομολογήσει η προηγούμενη κυβέρνηση. Από τις πρώτες περικοπές υποδομών ήταν το πολυδιαφημισμένο ασύρματο δημόσιο δίκτυο Wi-Fi του υπουργείου Υποδομών που είχε εξαγγείλει ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς προϋπολογισμού 14,9 εκατ. ευρώ. Τον ενταφιασμό του είχε ανακοινώσει ο υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης το περασμένο καλοκαίρι, υποστηρίζοντας ότι θα ήταν αδύνατο ο εξοπλισμός που θα προμηθευόταν το Δημόσιο να φυλαχτεί.

Παρόμοια τύχη είχε και ο διαγωνισμός για το Ψηφιακό Σχολείο, ύψους 34,8 εκατ. ευρώ. Αν και ο διαγωνισμός του υπουργείου Παιδείας είχε προχωρήσει και είχε φτάσει στην αποσφράγιση των οικονομικών προσφορών, η διαδικασία πάγωσε λόγω έλλειψης χρηματοδότησης.

Οι μεγάλες καθυστερήσεις της προηγούμενης περιόδου έχουν στοιχειώσει τα έργα πληροφορικής, με αποτέλεσμα η υλοποίηση κρίσιμων υποδομών της χώρας είτε να ακυρώνεται είτε να μεταφέρεται στη νέα προγραμματική περίοδο. Υπολογίζεται ότι περίπου το μισό από το πρόγραμμα της ψηφιακής σύγκλισης θα μετακινηθεί στο Σύμφωνο Εταιρικής Σχέσης και έργα όπως το ΣΥΖΕΥΞΙΣ για τη διασύνδεση της δημόσιας διοίκησης, το ενιαίο πληροφοριακό σύστημα για το ΕΣΥ, το Εθνικό Ληξιαρχείο κ.ά.