Του Άγγελου Τσιγκρή, Δικηγόρου – Καθηγητή Εγκληματολογίας
Θα πρέπει να πάψουμε να συγχέουμε τους παράνομους μετανάστες που εισέρχονται λαθραία στην επικράτεια ενός κράτους, με τους…
πρόσφυγες που νόμιμα ζητούν άσυλο.

Μάλιστα υπάρχει μια ιδιαίτερα ευάλωτη κατηγορία προσφύγων με τους οποίους θα πρέπει όλοι να είμαστε ευαίσθητοι: Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι πρόσφυγες.

Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι πρόσφυγες, πολλές φορές, είναι παιδιά χωρίς οικογένεια. Φθάνουν μόνα τους στις χώρες υποδοχής, όπου πολλές φορές είναι δύσκολη η διασφάλιση των δικαιωμάτων τους. Για το λόγο αυτό έχουν ανάγκη από την προστασία των εθνικών αρχών.

Συχνά είναι θύματα παράνομης διακίνησης ανθρώπων (trafficking) ή “παιδιά των φαναριών”, αλλά αρκετές φορές απελαύνονται χωρίς να χαρακτηριστούν ως θύματα.

Τα ασυνόδευτα ανήλικα άτομα αποτελούν ιδιαίτερα ευάλωτη κατηγορία μεταναστών. Είναι υπήκοοι τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς, οι οποίοι εισέρχονται ή βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια, χωρίς να συνοδεύονται από τους κατά νόμο ή έθιμο υπευθύνους για την επιμέλειά τους.

Πολλές φορές προέρχονται από συνθήκες πολέμου και εμφύλιες αναταραχές, έχουν χάσει τις οικογένειές τους και τα σπίτια τους και έχουν υποστεί βασανιστήρια και κακομεταχείριση.

Πρέπει να παραδεχθούμε ότι υπάρχουν κενά στην κοινοτική νομοθεσία ως προς τον εντοπισμό των ασυνόδευτων ανήλικων ατόμων, ειδικά όταν φθάνουν ως μέλη ομάδων (οπότε επιβάλλεται σε βάρος τους το μέτρο της κράτησης), καθώς και ως προς το διορισμό επιτρόπου και την αναζήτηση διαρκών και βιώσιμων λύσεων για τα άτομα αυτά.

Τα κράτη-μέλη της ΕΕ, που αποτελούν τόπους υποδοχής ανήλικων προσφύγων, θα πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους προκειμένου να διασφαλίζονται τα θεμελιώδη δικαιώματα κάθε παιδιού, όπως το δικαίωμα στην ζωή, στην επιβίωση, στην ανάπτυξη, χωρίς διακρίσεις.

Δεν είναι εύκολο να ανταποκριθούμε στις υποχρεώσεις μας ως κράτη, σύμφωνα με το εθνικό και το διεθνές δίκαιο, καθώς συχνά τα παιδιά αυτά είναι πρόσφυγες, χωρίς κανένα επίσημο έγγραφο. Έτσι δεν είναι απλό να διαπιστωθεί αν συνοδεύονται από τους φυσικούς γονείς ή τους νόμιμους κηδεμόνες τους. Η παράνομη είσοδος και η έλλειψη άμεσης επίσημης καταγραφής παρεμποδίζει τον εντοπισμό και την εξυπηρέτηση των αναγκών τους.

Οι πρόσφυγες είναι άνθρωποι ξεριζωμένοι από την ίδια τους την πατρίδα. Υποχρεώθηκαν να φύγουν για να γλιτώσουν από το διωγμό λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικής προέλευσης, πολιτικών-ιδεολογικών πεποιθήσεων ή εξαιτίας της συμμετοχής τους σε ορισμένη κοινωνική ομάδα.

Κάθε πρόσφυγας έχει δικαίωμα να ζητά άσυλο από άλλες χώρες. Κάθε άνθρωπος έχει υποχρέωση να αποδέχεται και να σέβεται αυτό το δικαίωμα.