Η ανάγκη να εξευρεθεί μια αποτελεσματική και μόνιμη λύση στην αντιμετώπιση του προσφυγικού προβλήματος, οδηγεί την Ελλαδα και την Τουρκια…
στο να διαμορφώνουν ενα προχωρημένο πλαισιο συζητήσεων και αναζήτησης δράσεων, ακομη και κοινών προσπαθειών εναντι της Ευρωπαϊκης Ένωσης.   Ωστόσο οι συγχρωτισμός αυτός φέρνει στο προσκήνιο και παλι τις προκλητικές διεκδικήσεις της Άγκυρας στο Αιγαιο, δίδοντας την εντύπωση οτι η τουρκική ηγεσια μπορει να επιδιώκει την εκμετάλλευση του προβλήματος για να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο, μέσω της αμφισβήτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας, σε νησιά, θάλασσα και αερα.   Ειναι χαρακτηριστικό οτι στη χθεσινή συνέντευξη τυπου που ειχαν οι κύριοι Τσιπρας και Νταβούτογλου στη Σμυρνη, στο πλαισιο του συμβουλίου ελληνοτουρκικής συνεργασίας, ο Τούρκος πρωθυπουργός δικαιολόγησε ωμά τις συνεχείς παραβιάσεις και παραβάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, ενώ έδειξε απρόθυμος για την άρση του “casus belli”.

   Η τουρκική πρόκληση συνοδεύτηκε παντως και με αρκετή διπλωματία, καθως ο κ. Νταβούτογλου έσπευσε να διευκρινίσει οτι η συνεργασια στο προσφυγικό, δεν σημαίνει οτι η καθε χώρα υποχωρεί απο τις θέσεις της, αλλά ειναι εμφανές οτι στη στρατηγικη της Άγκυρας υπάρχουν πάντα οι βλέψεις στο Αιγαίο, όπως άλλωστε φαίνεται κι απο τις παρασκηνιακές διεργασίες αυτών των ημερών για την δράση του ΝΑΤΟ στην περιοχή για αποτροπη των προσφυγικών ροών.

 Η διατύπωση των τουρκικών αξιώσεων δεν έμεινε αναπάντητη απο τον κ. Τσίπρα, ο οποιος ζητησε ευθέως την άρση του “casus belli” και εθεσε το θεμα των παραβιάσεων και παραβασεων του εναέριου χώρου μας, αλλά η δυσχερής θεση της Ελλάδας στο προσφυγικό, με τα βόρεια σύνορα εντελως πλέον κλεισμένα, ειναι σαφές οτι οδηγούν την Αθήνα στην ανάγκη μια στενης συνεργασίας με την Τουρκια και την καλη θέληση της τελευταίας, ώστε να μην μετατραπεί η χώρα σε αποθήκη ψυχών, χωρις ορατή προοπτική επίλυσης του προβλήματος.   Συνεργασια στο προσφυγικό    Στον τομέα της προσφυγικής κρίσης τα βήματα ειναι γεγονος οτι φαίνονται αποφασιστικά και ικανοποιητικά. Απομένει παρά ταύτα να αποδειχθεί στην πραξη οτι η Τουρκία θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της, καθως μεχρι τωρα δεν εχει πείσει γι αυτο. Η συνεργασια ετσι κι αλλιως λειτουργεί συμπληρωματικά και ενισχυτικά της ευρωπαϊκης προσπάθειας για συμφωνια ΕΕ – Τουρκίας.   Οι δυο πλευρές συμφώνησαν στη Σμυρνη στην ανανέωση και επικαιροποίηση της διμερούς συμφωνίας που έχουν εδώ και χρόνια για την επανεισδοχή στη γείτονα των παράτυπων μεταναστών που περνούν στη χώρα μας.  

Σε ό,τι αφορά τους πρόσφυγες που εντοπίζονται στο Αιγαίο, ο κ. Νταβούτογλου τόνισε ότι θα επιστρέφουν στην Τουρκία, ενώ οι δικαιούντες άσυλο θα μετεγκαθίστανται απευθείας σε χώρες της Ε.Ε., θεση που ικανοποιεί απόλυτα την Αθηνα Η απο κοινού προσέγγιση κατατείνει στην «καθιέρωση νόμιμης οδού προς την Ευρώπη που θα βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε τους διακινητές και να σταματήσουμε να θρηνούμε θύματα στο Αιγαίο», οπως ειπώθηκε.   Ο Αχμέτ Νταβούτογλου παραδέχθηκε οτι χρειάζεται αποφασιστικό χτύπημα των διακινητών, ώστε να περιοριστεί το προβλημα. «Ελλάδα και Τουρκία μοιράζονται τη προσφυγική κρίση που πηγάζει από την βαρβαρική κατάσταση των τρομοκρατών» ειπε ο τούρκος πρωθυπουργος και προσθεσε: «Απαντάμε στο ζήτημα της κρίσης αυτής και συμφωνούμε με ένα κοινό προσχέδιο.

Η συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών θα είναι πολύ σημαντική για να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά στο Αιγαίο την προσφυγική κρίση και να μειώσουμε στο ελάχιστο τις δραματικές καταστάσεις που συμβαίνουν στη θάλασσα του Αιγαίου».   «Εγώ και ο Αχμέτ δηλώνουμε από κοινού ότι αυτό που συμβαίνει στο Αιγαίο είναι ντροπή. Το πρόβλημα, αυτό θα λυθεί μέσα από τη δική μας συνεργασία και εμείς θα συνεργαστούμε για να συμβεί» ειπε ο Αλεξης Τσιπρας και τονισε οτι «αποφασίσαμε να εντείνουμε τη συνεργασία μας. Ελλάδα και Τουρκία δεν είναι το πρόβλημα για το προσφυγικό αλλά θα συνεχίσουν να παρέχουν ανθρωπιά και φιλοξενία στους κυνηγημένους. Όμως, δεν θα δεχθούμε την μόνιμη παραμονή όλων αυτών των ανθρώπων που θέλουν μια καλύτερη ζωή γι’ αυτό και προωθούμε από κοινού έναν μηχανισμό μόνιμης οδού των προσφύγων, μια μόνιμη ροή προς τις χώρες της ΕΕ, παίρνοντας ταυτόχρονα μέτρα για την αντιμετώπιση των παράνομων οδών».

 Η συνεργασία στο προσφυγικό επισφραγίστηκε με την υπογραφή του μνημονίου προθέσεων για την παράνομη μετανάστευση από τον αναπληρωτή υπουργό Προστασίας του Πολίτη Νίκο Τόσκα και τον Τούρκο υπουργό Εσωτερικών Αφκάν Αλά.     Τα προκλητικά σχολια του Νταβούτογλου…

   Όταν η συζήτηση στη συνέντευξη τυπου πήγε στα θεματα του Αιγαιου, ο τούρκος πρωθυπουργος αφησε να διαφανούν οι αμφισβητήσεις των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.    «Οι εχθρικές πολιτικές δεν μας προσέφεραν τίποτα αλλά αντιθέτως μας πήγαν πίσω σε πολλά ζητήματα. Δεν αφήνουμε τα άλλα θέματα στην άκρη τώρα που συζητάμε για το προσφυγικό», ανέφερε και πρόσθεσε: «Όσον αφορά στις εναέριες παραβιάσεις, για εσάς τα σημεία που φαίνονται παραβιάσεις δεν είναι για εμάς και αντιστοίχως το ίδιο ισχύει και για εσάς. Χωρίς να παίρνουμε το ρίσκο για οποιοδήποτε λάθος που “Θεός φυλάξοι” μπορεί να συμβεί, στο κοντινό μέλλον θα προσπαθήσουμε να κάνουμε το Αιγαίο μια θάλασσα ειρήνης».   Νωριτερα ο Έλληνας πρωθυπουργός επέκρινε την Τουρκία στο θέμα των συνεχόμενων παραβιάσεων από την πλευρά της Τουρκίας.  «Εξέφρασα για άλλη μια φορά τον προβληματισμό της Ελλάδας για τις παραβιάσεις του εναέριου χώρου μας», είπε.   Στη συνέχεια ερωτηθείς ο κ. Νταβούτογλου για το “casus belli”  δήλωσε “ότι η Τουρκία δεν έχει καμιά στρατηγική επίθεσης στην Ελλάδα και το ίδιο ελπίζω ισχύει για την Ελλάδα», είπε και πρόσθεσε πως «το casus belli είναι μια απόφαση του 1996 εξαιτίας μιας ενέργειας εκείνης της εποχής που αν την πάρετε πίσω θα πάψει να υφίσταται».

 Απαντώντας ο Αλέξης Τσίπρας είπε πως τo casus belli είναι κατάλοιπο άλλης εποχής και δεν συνάδει με προσπάθειές μας για κλίμα συνεργασίας.  «Είναι σαφές ότι υπάρχουν διαφορές ως προς την υφαλοκρηπίδα και ως προς τις παραβιάσεις που πιστεύω ότι θα λυθούν διπλωματικά. Eλπίζω κάποτε να πείσω τον Αχμέτ Νταβούτογλου να άρει το casus belli», είπε.   … Αλλά και κλίμα νεας φάσης στα ελληνοτουρκικά  

 Κατά τα αλλα το θερμό κλιμα στις δηλώσεις και στις εκδηλώσεις κατα τη διάρκεια του συμβουλίου συνεργασίας δειχνει οτι τουλαχιστον σε επίπεδο προθέσεων, ιδίως απο την ελληνικη πλευρα, βγαίνουμε προς μια νεα φάση αναθέρμανσης των σχεσεων και προσδοκιών για βελτίωση σε διαφορά μέτωπα. Άλλωστε υπαρχει σε εξέλιξη η προσπάθεια εξεύρεσης μόνιμης λύσης στο Kυπριακό, κάτι που επισημάνθηκε στις επαφές της Σμύρνης.   Ο κ. Νταβούτογλου ειπε μεταξύ άλλων ότι η Ελλάδα και η Τουρκία έχουν περάσει σε άλλη φάση, έχουν αλλάξει φύση οι σχέσεις τους και ότι στην Σμύρνη 22 υπουργοί κάθισαν σε ένα τραπέζι σαν να ήταν εθνική κυβέρνηση. Ανέφερε μάλιστα οτι εχουν ληφθεί σημαντικές αποφάσεις όπως το να επιχειρεί το ΝΑΤΟ στα χωρικά μας ύδατα, ενω και ο τρόπος αντιμετώπισης της επιχείρησης έδειξε την ωριμότητα προσέγγισης των δύο χωρών.

 “Το θέμα είναι το ανθρώπινο στοιχείο , το προσφυγικό και βάζουμε τα διμερή προβλήματα σε παρένθεση. Ούτε η Ελλάδα παραιτείται από τα δικά της αιτήματα, ούτε η Τουρκία. Οι διαφορές, σημείωσε αφορούν τον θαλάσσιο και εναέριο χώρο , αυτό δεν είναι μυστικό, όμως καταλαβαίνουμε ότι η αύξηση των εντάσεων δεν ωφελεί κανέναν” σημειωσε.   Ο κ. Νταβούτογλου είπε επίσης ότι η Τουρκία δεν έχει καμία φιλοδοξία να αλλάξει το status quo στο Αιγαίο και επικαλέστηκε την συνεργασία Ατατούρκ-Βενιζέλου για να τονίσει την ανάγκη συνεργασίας των δύο χωρών, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα και η Τουρκία μπορούν να γίνουν πρότυπο συνεργασίας στην Μεσόγειο όπως οι σκανδιναβικές χώρες στο βορρά. Απαντώντας ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι τα δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, ενώ ως προς τις συνομιλίες για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας τόνισε ότι είναι απόφαση το θέμα να επιλυθεί με διπλωματικό τρόπο, μέσω συνομιλιών.